گلرنگ علوفهای؛ راهکاری کمآببر برای جبران کمبود علوفه
به گزارش روابط عمومی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، جهانفر دانشیان در این گفت و گو، خاطرنشان کرد: کاهش بارندگی، افت منابع آب زیرزمینی و افزایش تبخیر از سطح خاک، کشاورزی ایران را در سالهای اخیر با محدودیتهای جدی روبهرو کرده است. در چنین شرایطی، حرکت بهسوی کشت گیاهان کمآببر و سازگار با اقلیم کشور به یکی از راهبردهای مهم در مدیریت منابع آب و پایداری تولید تبدیل شده است.
وی افزود: یکی از حوزههایی که بیش از دیگر بخشها تحت تأثیر این شرایط قرار دارد، تأمین علوفه برای واحدهای دامداری است. کمبود علوفه بهویژه در برخی مقاطع سال، میتواند هزینه تولید پروتئین حیوانی را افزایش دهد و فشار بیشتری بر دامداران وارد کند.
دانشیان ادامه داد: در این میان، گلرنگ علوفهای بهعنوان گیاهی بومی و مقاوم به خشکی، مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است.
قائم مقام معاون پژوهش و فناوری سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات)، در ادامه به تشریح اهمیت توسعه کشتهای جایگزین، ویژگیهای گلرنگ علوفهای و دستاوردهای تحقیقاتی این مؤسسه در این حوزه پرداخت و با اشاره به شرایط اقلیمی کشور بیان کرد: ایران از نظر منابع آبی در شرایط خاصی قرار دارد. میانگین بارندگی سالانه کشور طی سالهای اخیر به حدود ۲۰۰ تا ۲۲۰ میلیمتر رسیده که نسبت به بسیاری از مناطق جهان رقم پایینی محسوب میشود.
وی خاطر نشان کرد: از سوی دیگر، میزان تبخیر در ایران تقریباً سه برابر میانگین جهانی است. این شرایط نشان میدهد که مدیریت مصرف آب و افزایش بهرهوری آن در کشاورزی یک ضرورت جدی است.
به گفته وی، در چنین شرایطی ادامه کشت برخی محصولات با الگوهای قدیمی دیگر امکانپذیر نیست و کشاورزی کشور ناگزیر به حرکت بهسمت کشتهای جایگزین و کمآببر است؛ محصولاتی که ضمن مصرف آب کمتر، بتوانند از نظر اقتصادی نیز برای کشاورزان مقرونبهصرفه باشند.
قائم مقام معاون پژوهشی سازمان تات با اشاره به اهمیت تأمین خوراک دام عنوان کرد: ایران در حوزه تولید پروتئین حیوانی وضعیت قابل قبولی دارد، اما حفظ این جایگاه نیازمند تأمین پایدار علوفه است.یکی از چالشهایی که دامداران با آن مواجهاند، کمبود علوفه در فصل بهار است؛ مقطعی که بسیاری از واحدهای دامداری صنعتی با محدودیت تأمین خوراک روبهرو میشوند.
وی افزود: گلرنگ علوفهای میتواند در این مقطع نقش مؤثری ایفا کند. این گیاه تا پایان اردیبهشت قابل برداشت است و میتواند بخشی از کمبود علوفه بهاره را جبران کند. در نتیجه دامداران میتوانند با هزینه کمتر، خوراک مورد نیاز دام را تأمین کنند.
دانشیان در ادامه به ویژگیهای این گیاه اشاره کرد و گفت: گلرنگ از جمله گیاهان بومی ایران است و سازگاری بالایی با شرایط اقلیمی کشور دارد. این گیاه نسبت به خشکی مقاومت خوبی نشان میدهد و در مقایسه با بسیاری از محصولات علوفهای نیاز آبی کمتری دارد. همین ویژگیها باعث شده است که در سالهای اخیر توجه بیشتری به توسعه کشت آن جلب شود.
وی درباره فعالیتهای تحقیقاتی مؤسسه نیز توضیح داد: در مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر تلاش شده است از منابع ژنتیکی بومی کشور استفاده شود و لاینهای جدیدی از گلرنگ که عملکرد مناسب و سازگاری بالایی دارند، شناسایی و اصلاح شوند. برخی از این لاینها علاوه بر عملکرد مطلوب، از نظر کیفیت علوفه و خوشخوراکی برای دام نیز شرایط مناسبی دارند.
وی بیان کرد: هدف از این تحقیقات معرفی ارقامی است که بتوانند در شرایط محدودیت منابع آبی، عملکرد قابل قبول و اقتصادی داشته و در عین حال برای کشاورزان نیز گزینهای قابل اطمینان باشند.
قائم مقام معاون پژوهش و فناوری سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات)،همچنین درباره موانع توسعه کشتهای جایگزین توضیح داد: مهمترین مسئله برای کشاورزان توجیه اقتصادی است. هر محصول جدیدی که معرفی میشود باید بتواند درآمد کشاورز را حفظ کند یا افزایش دهد. در کنار آن، دسترسی به بذر مناسب، آموزشهای ترویجی و اطمینان از بازار مصرف نیز از عوامل مهم در پذیرش این محصولات به شمار میرود.
وی تأکید کرد: گلرنگ علوفهای قرار نیست بهطور کامل جایگزین سایر محصولات علوفهای شود، بلکه میتواند در کنار آنها و در قالب تناوب زراعی مورد استفاده قرار گیرد و به تنظیم چرخه تأمین علوفه کمک کند.
دانشیان در پایان با اشاره به آینده کشاورزی کشور گفت: با توجه به روند تغییرات اقلیمی و محدودیت منابع آب، آینده کشاورزی ایران ناگزیر به سمت افزایش بهرهوری و استفاده از گیاهان سازگار باخشکی حرکت خواهد کرد. محصولاتی مانند گلرنگ علوفهای میتوانند در این مسیر نقش مهمی در پایداری تولید کشاورزی و تأمین امنیت غذایی کشور ایفا کنند.
