توده زراعی لرستان ترکیبی از عملکرد بالای دانه و اسانس غنی از آنتول در رازیانه

به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی، نگار ولی‌زاده، عضو هیئت علمی بخش تحقیقات منابع طبیعی مرکز، در  یک طرح پژوهشی پنج توده ی زراعی رازیانه را از نظر رشد، عملکرد دانه و میزان اسانس مورد بررسی قرار داد. این پنج نوع شامل توده های زراعی همدان، راین، آلبانی، آلمانی و لرستان بودند.  بر اساس یافته‌های این پژوهش،  «لرستان» به عنوان برترین توده زراعی رازایانه معرفی شد. این توده توانست نزدیک به ۷۹۰۰ کیلوگرم دانه در هکتار تولید کند و میزان اسانس آن با ۱.۱۸ درصد، بیشترین مقدار در میان توده‌های مورد بررسی بود. در مقابل، توده زراعی «آلمانی» اگرچه رشد رویشی بیشتری داشت، اما اسانس آن از نوع تلخ‌تر بود. سه نوع همدان، راین و لرستان نیز اسانسی شیرین و باکیفیت تولید کردند که برای کاربردهای صنایع غذایی و دارویی بسیار مناسب هستند.

یکی از نتایج کلیدی این تحقیق آن بود که میزان اسانس رازیانه، صفتی بسیار وراثت‌پذیر محسوب می‌شود. به این معنا که اگر بوته‌ای اسانس بالایی داشته باشد، این ویژگی به احتمال زیاد به نسل بعدی منتقل می‌شود. این موضوع، کار اصلاح‌گران را برای تولید ارقام پراسانس تسهیل می‌کند. نکته مهم دیگر اینکه، هرچند عملکرد دانه نقش اصلی را در افزایش تولید اسانس ایفا می‌کند، اما نوعی رابطه معکوس نیز مشاهده شده است. گیاهانی که اسانس بسیار بالایی تولید می‌کنند، معمولاً دانه کمتری می‌دهند. به عبارت دیگر، میان تولید اسانس زیاد و تولید دانه زیاد، نوعی رقابت درون گیاهی وجود دارد. در پایان این پروژه، توده «لرستان» به عنوان توده برتر زراعی از نظر دارا بودن عملکرد بالای دانه و اسانس شیرین و باکیفیت معرفی شد. همچنین توصیه گردید که رازیانه‌هایی انتخاب شوند که هم عملکرد دانه بالایی داشته باشند و هم اسانس مرغوب تولید کنند. توده «لرستان» دقیقاً این ویژگی‌ها را به صورت همزمان داراست و می‌تواند مستقیماً به عنوان رقمی جدید در مزارع کشت شود، یا در برنامه‌های به‌نژادی به عنوان والدی برتر مورد استفاده قرار گیرد.