اهمیت مراتع در اقتصاد ملی؛
به مناسبت ۲۵ اردیبهشت روز ملی مرتع و مرتعداری
به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان بوشهر، سال ۲۰۲۶ میلادی از سوی مجمع عمومی سازمان ملل متحد به عنوان «سال بینالمللی مراتع و عشایر» نامگذاری شده است؛ نامگذاریای که همزمان با «دهه بینالمللی احیای اکوسیستمها» با هدف افزایش آگاهی عمومی و جلب توجه دولتها به نقش حیاتی مراتع در توسعه پایدار صورت گرفته است.
در همین خصوص، گفتوگویی با پرویز غلامی، پژوهشگر این مرکز انجام شد.
غلامی گفت: گستره مراتع ایران به ۸۳ میلیون هکتار میرسد و با وجود ۱۱ اقلیم مختلف، بیش از ۸۶۰۰ گونه گیاهی در آنها رویش دارد؛ ذخیرهای ژنتیکی که مراتع کشور را به یکی از غنیترین زیستبومهای منطقه تبدیل کرده است. به گفته وی، بیش از ۲۳۰۰ گونه دارویی و ۲۷۰۰ گونه بومزاد، بخشی از میراث منحصربهفرد این سرزمین است.
وی افزود: استان بوشهر دارای یکمیلیون و ۲۰۰ هزار هکتار مرتع است و با وجود شرایط اقلیمی چالشبرانگیز، بیش از ۵۵۰ گونه گیاهی و بیش از ۱۰۰ گونه ارزشمند دارویی در آن شناسایی شده است. حدود دو میلیون و ۵۰۰ هزار واحد دامی نیز از این مراتع بهرهبرداری میکنند که از ارزشمندترین مراتع قشلاقی جنوب کشور به شمار میروند.
این پژوهشگر گفت: مراتع کشور نقش مهمی در جلوگیری از تغییرات اقلیمی، تضمین امنیت زیستی و غذایی، پشتیبانی معیشت بیش از یک میلیون خانوار عشایری و روستایی، زیستگاه حیاتوحش، تولید سالانه میلیونها تُن علوفه و تأمین بیش از ۴۰ درصد گوشت و فرآوردههای دامی کشور دارند. همچنین مراتع از منابع تولید عسل، گیاهان دارویی و صنعتی، مواد اولیه صنایعدستی همچون فرش دستباف و توسعه اکوتوریسم محسوب میشوند.
غلامی افزود: بخش بزرگی از ارزش مراتع در کارکردهای نامرئی و غیربازاری آنهاست؛ کارکردهایی از جمله نفوذپذیری آب در خاک، جلوگیری از سیل و فرسایش، مهار گرد و غبار، تولید اکسیژن و ترسیب کربن. ارزش این خدمات حدود ۷۵ درصد ثروت واقعی مراتع را تشکیل میدهد.
وی گفت: حفاظت از این میراث سبز، مأموریتی ملی است و باور داریم که حفاظت از مراتع، حفاظت از آینده ایران است. سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با مأموریت حفظ، اصلاح، احیا، توسعه و بهرهبرداری از مراتع فعالیت میکند و مشارکت مردم در این مسیر نقشی تعیینکننده دارد.
این پژوهشگر افزود: مراتع کلید مقابله با بیابانزایی، سازگاری با تغییرات اقلیمی و تضمین پایداری سرزمین برای نسلهای آینده هستند و پایههایی مستحکم برای امنیت زیستی و غذایی، اقتصاد درونزا و تابآوری ملی محسوب میشوند.
غلامی در پایان گفت: سال بینالمللی مراتع و عشایر فرصتی کمنظیر برای بازنگری سیاستها، تقویت همکاریهای ملی و بینالمللی و بهرهگیری از پژوهشهای کاربردی در مسیر احیا و توسعه پایدار مراتع است. با همراهی همه ذینفعان، میتوان آیندهای پایدار، با آب و خاک سالم و اقتصادی پویا در سایه طبیعتی زنده رقم زد.
