به مناسبت روز جهانی زنبور عسل
لیلا قرهداغی: زنبورهای گردهافشان، ستون پنهان امنیت غذایی بشر هست
به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی،
لیلا قرهداغی، عضو هیات علمی بخش تحقیقات علوم دامی ، در مناسبت ۲۰ می (۳۰ اردیبهشت) روز جهانی زنبورهای گردهافشان اظهار داشت: درک عمومی از زنبورعسل اغلب بر تولید عسل متمرکز است، اما از منظر علمی، نقش اصلی و حیاتی این حشره، ارائه خدمات گردهافشانی در اکوسیستمهای کشاورزی و طبیعی است. وی افزود: زنبورعسل به دلیل ساختار اجتماعی پایدار و کارایی بالا، کارآمدترین عامل گردهافشانی در سیستمهای زراعی و باغی شناخته میشود.
قرهداغی با اشاره به اهمیت اقتصادی این حوزه گفت: مطالعات جهانی نشان میدهد نزدیک به ۷۵ درصد از گونههای محصولات کشاورزی برای تولید میوه و دانه به گردهافشانی جانوری وابسته هستند؛ به گونهای که تقریباً از هر سه لقمه غذایی انسان، یک لقمه مستقیماً به فعالیت زنبورها وابسته است. ارزش اقتصادی جهانی این خدمات سالانه بیش از ۵۰۰ میلیارد دلار برآورد میشود که این موضوع زنبورعسل را به ستون پنهان امنیت غذایی تبدیل کرده است.
عضو هیات علمی بخش تحقیقات علوم دامی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی با ابراز نگرانی از روند نزولی جمعیت زنبورها اظهار داشت: دادههای پایش طولانیمدت نشان میدهد در دو دهه اخیر، جمعیت کلنیهای زنبورعسل حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد کاهش یافته است. وی مهمترین عوامل این بحران در جهان و ایران را مصرف بیرویه حشرهکشهای سیستمیک (به ویژه نئونیکوتینوئیدها)، یکنواخت شدن پوشش گیاهی ناشی از کشاورزی تککشت، تخریب کریدورهای تغذیهای و پیامدهای تغییر اقلیم دانست.
لیلا قرهداغی در ادامه با تأکید بر اینکه حفاظت از زنبورعسل یک مسئولیت جمعی است، سه راهکار فنی و عملی را پیشنهاد کرد:
۱. بازنگری در الگوی مصرف سموم کشاورزی و ممنوعیت کاربرد حشرهکشهای پرخطر در زمان گلدهی.
۲. ایجاد کریدورهای تغذیهای با کشت گیاهان بومی شهدزا و گردهزا در حاشیه مزارع برای پر کردن شکافهای تغذیهای.
۳. حمایت مالی و فنی از زنبورداری با رویکرد خدمات اکوسیستمی و ترویج تغذیه علمی و کنترل استاندارد کنه واروآ.
وی در پایان خاطرنشان کرد که حفاظت از زنبورعسل در واقع حفاظت از زیرساخت خاموش سفرههای امروز و فردای ماست و این روز باید به فرصتی برای تأمل علمی و عملی جهت حفظ این موجود ارزشمند تبدیل شود.
