ضرورت مدیریت بهداشت گله برای کاهش هزینههای جانبی و تضمین سلامت محصولات دامی
پیشگیری از بیماریها؛ راهبرد کلیدی برای افزایش بهرهوری در صنعت پرورش شتر
به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام، مدیریت بهداشت و اجرای برنامههای پیشگیرانه در گلههای شتر، نه تنها کلید حفظ سرمایه و افزایش بهرهوری در این صنعت است، بلکه با کاهش چشمگیر استرس گله و هزینههای جانبی، تداوم و توسعه کسبوکار را در مناطق بیابانی تضمین میکند.
زهرا بیرانوند، محقق مرکز تحقیقات ایلام، در تشریح اهمیت این موضوع اظهار داشت: بیماریهای عفونی و انگلی نهتنها باعث تلفات و کاهش جمعیت گله میشوند، بلکه با تضعیف سلامت دام، نرخ باروری و تولید شیر و گوشت را به شدت کاهش داده و هزینههای گزاف درمانی را به پرورشدهنده تحمیل میکنند.
وی افزود: با توجه به دوره طولانی آبستنی شتر، مدیریت بهداشتی شامل پایش مستمر گله برای تشخیص زودهنگام بیماریها و قرنطینه دامهای جدید، برای جلوگیری از انتشار اپیدمیها ضروری است. این اقدامات علاوه بر ارتقای کیفیت محصولات نهایی، با پیشگیری از انتقال بیماریهای مشترک میان انسان و دام، ایمنی مصرفکنندگان را نیز تأمین میکند.
این محقق با اشاره به آمارهای موجود از میزان تلفات گلههای شتر گفت: «میزان تلفات تابع عوامل مدیریتی، سن و منطقه جغرافیایی است؛ بهطوری که بیشترین نرخ تلفات در دوره ابتدای تولد تا ششماهگی و سپس سن یکسالگی رخ میدهد. بر اساس گزارشها، حدود ۱۰ درصد بچهشترها به دلایل مختلف از جمله حمله گرگ، بیماری و تلفات جادهای از بین میروند.
بیرانوند ادامه داد: در شترهای بالغ نیز میزان تلفات حدود ۵ درصد برآورد شده که عمدهترین دلایل آن سکته و تصادفات جادهای است. با این حال، ابتلا به انواع انگلهای داخلی و خارجی و بیماریهای مختلف نیز نقش بسزایی در کاهش سلامت جسمانی، ضعف عمومی و افزایش سقط جنین در شترهای باردار ایفا میکند.
وی در بخش دیگری از صحبتهای خود به طیف بیماریهای گزارش شده توسط ساربانان اشاره کرد و گفت: بیماریهایی نظیر جرب، تب برفکی، آبله، تب مالت، هاری، سرفه، ذاتالریه و انواع عفونتها در گلههای شتر مشاهده میشود. اگرچه به دلایل مختلف، این بیماریها کمتر از سایر حیوانات اهلی ثبت شدهاند، اما به دلیل رعایتنشدن اصول بهداشتی، همچنان در ایران و جهان چالشآفرین هستند.
بیرانوند در پایان با اشاره به ویژگیهای فیزیولوژیک این حیوان خاطرنشان کرد: بررسی نوتروفیلهای خون شتر نشان میدهد که سیستم ایمنی این حیوان ویژگیهای منحصربهفردی نسبت به سایر دامهای اهلی و انسان دارد. مطالعات حاکی از آن است که بروز بیماریهای واگیردار در شتر بهندرت رخ میدهد و این حیوان در مقایسه با بسیاری از دامها کمتر دچار بیماری میشود. با این وجود، پرورشدهندگانی که بر دانش بهداشتی مسلط هستند، با مدیریت صحیح محیط، تغذیه مناسب و کنترل انگلی، عملاً بهرهوری منابع خود را به حداکثر رسانده و از سرمایهگذاری خود در برابر چالشهای محیطی محافظت میکنند.
