طرح تحقیقاتی برای بررسی چالش سرمازدگی باغات بادام در چهارمحال و بختیاری در حال اجراست

به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع‌طبیعی چهارمحال و بختیاری بیژن حقیقتی امروز ۲۵ خرداد با حضور در دفتر خبرگزاری ایسنا با اشاره به حوزه فعالیت‌های مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع‌طبیعی، اظهار کرد: این مرکز دو رسالت عمده آموزش و تحقیق در حوزه‌های مرتبط را بر عهده دارد، آموزش در سه حوزه بهره‌برداران بخش کشاورزی، کارکنان و آموزش‌های مهارتی انجام می‌شود.

رئیس مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع‌طبیعی چهارمحال و بختیاری افزود: تمام حوزه تحقیق و پژوهش در بخش کشاوزی و منابع‌طبیعی در این مرکز انجام می‌شود، مساحت این استان محدود است، اما به دلیل تنوع آب‌وهوایی، شاهد تنوع فعالیت‌ در حوزه‌های مرتبط هستیم و بسیاری از موضوعات مانند آبخیزداری، گیاه پزشکی، امور دام و منابع‌طبیعی در تحقیقات این مرکز گنجانده شده است.

وی بیان کرد: جنس تحقیقات در مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع‌طبیعی بسیار متفاوت از تحقیق و پژوهش در دانشگاه است، تحقیقات به صورت کاربردی و مسئله‌محور برای حل چالش‌ها و مشکلات بهره‌برداران بخش کشاورزی انجام می‌شود.

حقیقتی با اشاره به اینکه یکی از چالش‌های باغداران در چهارمحال و بختیاری، بحث سرمازدگی باغات بادام است، خاطرنشان کرد: اقداماتی از هفت سال گذشته برای بررسی ژنوتیپ‌های گونه‌های مختلف بادام در استان آغاز شده است، از بین ۶۵ ژنوتیپ از سراسر کشور کار پژوهشی صورت گرفت و در حال حاضر فاز رویشی آن به اتمام رسیده و وارد فاز زایشی شده‌ایم و نتایج آن طی دو سال آینده ارائه خواهد شد و می‌توانیم یک ژنوتیپ برتر، دیرگل و مقاوم در برابر سرمازدگی را به باغداران معرفی کنیم.

رئیس مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع‌طبیعی چهارمحال و بختیاری افزود: همچنین در حال بررسی ارقام مقاوم به خشکسالی در حوزه زراعت استان هستیم، این ارقام سریع‌تر به بهره‌برداری می‌رسند و شاهد صرفه‌جویی در مصرف آب خواهیم بود، افزایش بهره‌وری در بخش کشاورزی، ناشی از اجرای طرح‌های تحقیقاتی و آموزشی مرکز است.

وی با تاکید بر اینکه در گذشته در چهارمحال و بختیاری تنها یک رقم گندم(امید) کشت می‌شد، توضیح داد: متوسط عملکرد این محصول در هکتار حداکثر دو تن بود، سپس کشت گندم از رقم امید به الوند و الموت تبدیل شد، این ارقام به تنش آبی حساس بود و با هر تنشی عملکرد آن‌ها دچار کاهش می‌شد، در حال حاضر حدود هشت رقم گندم آبی و دیم در استان می‌شود که مقاوم به خشکی هستند و عملکرد بالای هشت تن در هکتار دارند که کشت این ارقام ناشی از تحقیقات صورت گرفته در حوزه زراعت است.

حقیقتی افزود: در چهارمحال و بختیاری گندم در دو مرحله بهاره و پائیزه کشت می‌شود، کشت ارقام مقاوم به خشکی باتوجه به امکان تداخل آبیاری با محصولاتی مانند چغندر در خرداد باعث شده تا در صورت چالش در تامین آب، محصول دچار کاهش عملکرد نشود، همچنین در حوزه کشت گندم دیم، رقم سرداری عملکرد خوبی نداشت، به همین حدود ۱۰ رقم جدید مانند باران، صدرا، کمال و ....برای کشت دیم به کشاورزان پیشنهاد شد تا عملکرد از ۳۰۰ تن در هکتار به ۱۵۰۰ تن در هکتار برسد، پیشنهاد شد در اراضی کم‌بازده از  این رقم استفاده شود.

رئیس مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع‌طبیعی چهارمحال و بختیاری با اشاره به تاثیر کیفیت گندم بر نان، گفت: گندم تولیدی در استان دارای خاصیت نانوایی، پروتئین و ... هستند، اما به نظر می‌رسد فرآیند تولید آرد و نحوه نگهداری در سیلو موجب کاهش کیفیت آرد می‌شود،  گاهی ممکن است چند مدل گندم باهم ترکیب شود و کیفیت پخت نان کاهش پیدا کند، عمدتا نانی که در منازل پخت می‌شود از کیفیت بالایی برخوردار است، همچنین نحوه پخت نان نیز مهم است.

وی با اشاره به اقدامات صورت گرفته در حوزه دام، توضیح داد: تلاش شد از ضایعات واحدهای تولیدی خوراکی، برای تامین خوراک دام استفاده شود، برای مثال از تفاله مالت، برای استفاده در جیره غذایی دام بهره می‌بریم، همچنین واحد نیز می‌تواند سودآوری داده شود. 

حقیقتی اظهار کرد: در حوزه دامپروری، یکی از اقدامات انجام‌ شده، اجرای طرح دو رگ‌گیری دام بوده است که در آن دو نژاد با یکدیگر آمیخته شده‌اند و این اقدام موجب افزایش درصد دوقلوزایی و همچنین افزایش میزان شیردهی در بُزها شده است.

رئیس مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری بیان کرد: در حوزه آب و خاک، یکی از اقدامات تهیه نقشه‌های تناسب اراضی برای ۱۰ گونه گیاه دارویی در سطح استان است، در سال‌های گذشته این مطالعات بیشتر برای باغات میوه، دیم انجام می‌شد، اما اکنون باتوجه به این نقشه‌ها و شرایط اقلیمی، می‌توان مشخص کرد هر منطقه برای کشت چه نوع گیاه دارویی مناسب‌تر است و کشاورزان می‌توانند از این اطلاعات بهره‌مند شوند.

وی در خصوص ضرورت ایجاد پژوهشگاه گیاهان دارویی در چهارمحال و بختیاری، گفت: آن‌چه بیش از هر چیز در استان ضرورت دارد، نیروی متخصص در حوزه گیاهان دارویی است، قرار بود پژوهشگاه در این حوزه با پوشش تمامی بخش‌ها از جمله فرآوری تأسیس شود، اما تاکنون این موضوع محقق نشده است، همچنین زیرساخت‌های لازم در مرکز تحقیقات وجود دارد، اما کمبود نیروی متخصص و محدودیت در جذب اعضای هیئت علمی از چالش‌های اصلی این حوزه است.

حقیقتی افزود: در مرکز تحقیقات دو بخش مهم منابع طبیعی و آبخیزداری از اهمیت ویژه‌ای برخوردار هستند و تقویت این بخش‌ها به‌ویژه حوزه گیاهان دارویی می‌تواند اثرگذاری بیشتری در توسعه استان داشته باشد.

وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در بخش منابع طبیعی در چهارمحال و بختیاری، گفت: هرباریوم مرکز تحقیقات دارای حدود ۱۴ هزار نمونه گیاهی از گونه‌های مختلف استان است، همچنین طی دو سال گذشته پنج گونه گیاهی در استان بازکشف شده که نتایج آن در مجلات علمی بین‌المللی به ثبت رسیده است.

رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی چهارمحال و بختیاری ادامه داد: یکی دیگر از اقدامات انجام‌ شده، در بحث اطلس عروس سنگ در استان است، این گیاه دارای ۶۴ گونه در کشور است که ۱۶ گونه آن مختص چهارمحال و بختیاری بوده، محققان مرکز تحقیقات موفق شده‌اند این گونه‌ها را جمع‌آوری و اطلس آن را تهیه کنند.

وی تأکید کرد: افزایش زیرساخت‌ها نوعی موازی کاری محسوب می‌شود و باید ظرفیت‌ها و امکانات موجود تقویت شوند.

حقیقتی درباره اقدامات حوزه آبخیزداری گفت: حدود ۷۸ درصد استان در حوزه آبریز کارون قرار دارد، حدود ۱۰ درصد در حوزه زاینده‌رود و دو درصد نیز در دز است، با این وجود، تمرکز اقدامات آبخیزداری بیشتر بر حوزه‌ زاینده‌رود بوده و لازم است تمرکز بیشتری به حوزه کارون انجام شود، البته کمبود اعتبارات نیز از چالش‌های موجود در این زمینه است.

وی با بیان اینکه اجرای طرح‌های آبخیزداری را یکی از اولویت‌های مهم استان است، افزود: در حوزه جنگل و مرتع نیز علاوه بر بازکشف گونه‌های جدید گیاهی، برنامه دیجیتالی‌سازی هرباریوم مرکز در دست اجرا است تا افراد سراسر کشور و حتی خارج از کشور بتوانند به اطلاعات و نمونه‌های موجود دسترسی داشته باشند.

رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری خاطرنشان کرد: در حوزه جنگل و مراتع حفظ ذخایر ژنتیکی کشور و استان از مهم‌ترین وظایف مرکز تحقیقات است و این مأموریت به‌صورت مطلوب در حال انجام است.

وی با اشاره به اقدامات آبخیزداری انجام‌شده در چهارمحال و بختیاری، گفت: احداث سدهای زیرزمینی از جمله طرح‌های موفق این حوزه است، مطالعات نشان داده در مناطقی که قابلیت احداث این سدها وجود دارد، می‌توان گام مؤثری در حفظ منابع آب زیرزمینی برداشت، یکی از مهم‌ترین ضرورت‌ها در شرایط کنونی، حفاظت از منابع آب زیرزمینی است و سدهای زیرزمینی می‌توانند نقش مهمی در این زمینه ایفا کنند.

وی ادامه داد: یکی دیگر از اقدامات انجام‌شده در بخش آبخیزداری، تهیه نقشه‌های مخاطرات طبیعی است، باتوجه به اینکه چهارمحال و بختیاری استانی سیل‌خیز و زلزله‌خیز محسوب می‌شود، مطالعات مربوط به مخاطرات طبیعی انجام شده است، اما این نقشه‌ها در مقیاس‌های کوچک تهیه شده‌اند و برای دستیابی به نتایج دقیق‌تر نیاز به سرمایه‌گذاری بیشتر و مشارکت دستگاه‌های اجرایی وجود دارد.

رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان در بخش گیاه‌پزشکی نیز گفت: این بخش ارتباط مستقیمی با کشاورزان و بهره‌برداران دارد و همواره مشکلات و چالش‌های آنان در این حوزه بررسی و راهکارهای لازم ارائه می‌شود، یکی از مهم‌ترین چالش‌های بخش کشاورزی استان، آفت کرم خراط گردو است که محققان مرکز تحقیقات برای مقابله با آن به یک راهکار بیولوژیکی مؤثر دست یافته‌اند.

حقیقتی درباره نحوه انتقال یافته‌های تحقیقاتی به بهره‌برداران اظهار کرد: نتایج طرح‌های تحقیقاتی پس از پایان پژوهش در اختیار جامعه علمی قرار می‌گیرد و بهره‌برداران نیز می‌توانند از آن استفاده کنند، همچنین هر ساله در قالب روز انتقال یافته‌های تحقیقاتی، جدیدترین دستاوردهای پژوهشی برای کشاورزان و کارشناسان ارائه می‌شود.

رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری ادامه داد: در بخش آموزش بهره‌برداران نیز سالانه به طور متوسط حدود ۳۰ هزار نفر از فعالان بخش کشاورزی در رشته‌های مختلف آموزش می‌بینند، آموزش کارکنان نیز از وظایف این مرکز است و هر ساله دوره‌های عمومی و تخصصی برای ارتقای سطح دانش و مهارت کارکنان برگزار می‌شود.

وی در پایان تأکید کرد: نباید به حوزه تحقیق و آموزش به چشم هزینه نگاه کرد، بلکه سرمایه‌گذاری در این بخش‌ها میتواند نتیجه بخش باشد.