ارائه ایده سامانه هوشمند مدیریت آب با رویکرد دوقلوی دیجیتال؛ همکاری مشترک دانشگاه تهران و پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری

به گزارش روابط‌عمومی پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، ایده سامانه هوشمند مدیریت آب با رویکرد دوقلوی دیجیتال (Digital Twin) با همکاری مشترک اعضای هیئت علمی دانشگاه تهران و پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری ارائه گردید. فناوری دوقلوی دیجیتال (Digital Twin) یکی از فناوری‌های نوین در عصر انقلاب صنعتی چهارم است که امکان ایجاد یک نسخه مجازی و شبیه‌سازی‌شده از یک سیستم فیزیکی واقعی را فراهم می‌کند. این فناوری با دریافت داده‌های لحظه‌ای از سیستم واقعی، امکان پایش، تحلیل و پیش‌بینی رفتار سیستم تحت سناریوهای مختلف را میسر می‌سازد.
در این ایده نوآورانه، سامانه مذکور قادر خواهد بود شبیه‌سازی دقیقی از سیستم‌های آبی (شامل منابع آب سطحی و زیرزمینی، شبکه‌های آبیاری و زهکشی، سدها، ایستگاه‌های پمپاژ و سایر زیرساخت‌های مرتبط با آب) ایجاد کند. از مهمترین قابلیت‌های این سامانه می‌توان به پایش لحظه‌ای وضعیت منابع آب، پیش‌بینی سناریوهای مختلف مدیریتی (مانند سناریوهای خشکسالی، سیلاب، تغییر اقلیم و...)، شناسایی زودهنگام بحران‌های آبی، بهینه‌سازی تخصیص آب بین بخش‌های شرب، کشاورزی و صنعت، کاهش هدررفت آب و افزایش بهره‌وری مصرف اشاره کرد.
در این همکاری علمی، اعضای هیئت علمی دانشگاه تهران با بهره‌گیری از دانش روز دنیا در زمینه فناوری اطلاعات، هوش مصنوعی و مدلسازی، و محققان پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری نیز با ارائه داده‌های میدانی، شناخت دقیق از سیستم‌های آبی کشور و تجربیات ارزشمند در زمینه مدیریت منابع آب، این ایده را به بلوغ علمی رسانده‌اند. این همکاری که حاصل تلفیق دانش فنی و تجربیات پژوهشی دو نهاد معتبر علمی کشور است، گامی مؤثر در جهت مدیریت هوشمند و پایدار منابع آب در شرایط بحران آبی کشور محسوب می‌شود.
از جمله مزایای پیاده‌سازی این سامانه می‌توان به کاهش هزینه‌های مدیریتی، افزایش سرعت واکنش به بحران‌ها، بهبود تصمیم‌گیری‌های کلان در حوزه آب و افزایش تاب‌آوری سیستم‌های آبی در برابر تنش‌های اقلیمی اشاره کرد. طرفین بر توسعه و تجاری‌سازی این سامانه و بهره‌گیری از آن در حوضه‌های آبخیز الگو (مانند حوضه آبریز دریاچه ارومیه، دشت‌های بحرانی و مناطق مستعد خشکسالی) تأکید کردند.
این ایده می‌تواند پس از پیاده‌سازی موفق، الگویی برای سایر کشورهای واقع در کمربند خشک و نیمه‌خشک جهان باشد و زمینه‌ساز صادرات خدمات فنی و مهندسی در حوزه مدیریت هوشمند آب گردد.
روابط‌عمومی پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری این همکاری ارزشمند را مایه افتخار دانسته و از تلاش‌های همه دست‌اندرکاران این طرح ملی قدردانی می‌نماید.