گامهای سرنوشتساز در مسیر خودکفایی؛
عملیات گزینش بوتههای برتر جو در نسل F4
به گزارش روابطعمومی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، فصل تلاش در مزارع تحقیقاتی آغاز شده است؛ جایی که سرنوشت امنیت غذایی در دستان بهنژادگران رقم میخورد. در همین راستا، عملیات انتخاب بوته (Plant Selection) در نسل F4 تلاقیهای انجام شده، به عنوان یکی از حیاتیترین مراحل در برنامه اصلاحی جو، با حضور کارشناسان و محققان این حوزه در جریان است.
انتخاب در نسل چهارم (F4) به دلیل رسیدن به درجه بالای خلوص ژنتیکی (هموزیگوتی) از اهمیت ویژهای برخوردار است. در این مرحله، بوتههایی که صفات مطلوب از جمله «پنجهدهی مناسب»، «مقاومت به خوابیدگی (ورس)»، «سلامت خوشه» و «تحمل به تنشهای خشکی و شوری» را در یک ساختار ژنتیکی پایدار نشان دادهاند، توسط تیم تخصصی شناسایی و مارکگذاری میشوند.
علی براتی، محقق به نژادگر جو، در حاشیه این بازدید میدانی با اشاره به دشواریهای این مرحله گفت: «در این نسل، ما به دنبال تفکیک ژنوتیپهایی هستیم که بهترین عملکرد را در شرایط مزرعه نشان میدهند. بوتههایی که امروز با دقت انتخاب میشوند، بذر پایه برای لاینهای پیشرفتهای خواهند بود که در سالهای آتی به عنوان ارقام تجاری معرفی خواهند شد.»
وی افزود: «تمرکز اصلی تیم در این دوره از گزینش، علاوه بر عملکرد دانه، بر روی زودرسی و کیفیت پروتئین دانه است تا بتوانیم ارقامی را به کشاورزان معرفی کنیم که نه تنها در برابر تغییرات اقلیمی مقاوم هستند، بلکه بهرهوری اقتصادی بالاتری نیز برای زارعین داشته باشند.»
این محقق خاطرنشان کرد: در این عملیات، لاینهای مشکوک به بیماریهای قارچی و آفات به صورت دقیق رصد و حذف میشوند تا خلوص ژنتیکی نسلهای آینده تضمین شود. پس از پایان مرحله انتخاب و برداشت خوشهها از بوتههای منتخب (Single Plant Selection)، نمونهها برای ارزیابی عملکرد در سطح کرتهای آزمایشی و بررسیهای آزمایشگاهی به بخش پردازش بذر منتقل خواهند شد.
براتی گفت: تداوم این تلاشها در مزارع تحقیقاتی، نقطه امیدواری برای عبور از سد محدودیتهای منابع آبی و کاهش وابستگی به واردات نهادههای دامی است؛ مسیری که از دل همین بوتههای منتخب در نسل F4 میگذرد.
