معاون وزیر و رئیس سازمان تات:
افزایش بهرهوری محور تحقق اقتصاد مقاومتی در بخش کشاورزی است
به گزارش روابط عمومی سازمان تات به نقل از خبرگزاری ایرنا ،غلامرضا گلمحمدی روز سهشنبه در نشست خبری با تشریح نقش سازمان تات در امنیت غذایی کشور افزود: اهمیت امنیت غذایی و نقش بخش کشاورزی در پایداری کشور در یکسال گذشته و در جریان حوادث مختلف بیش از پیش آشکار شد.
وی از اصلاح سیاست های ارزی، جنگ تحمیلی تامین بازار ماه مبارک رمضان و شب عید و مشکلات حوزه حمل و نقل به عنوان برخی مشکلات موجود در تنظیم بازار کالاهای اساسی و کشاورزی افزود: با وجود این مشکلات در هیچ جای کشور نه قفسه ای خالی ماند نه صفی ایجاد شد.
گل محمدی با بیان اینکه مردم در ایام جنگ با مدیریت مصرف و پرهیز از خریدهای هیجانی، به حفظ آرامش بازار کمک کردند، افزود: با تلاش دولت، فعالان بخش کشاورزی و همراهی مردم، در هیچ نقطهای از کشور کمبود کالاهای اساسی مشاهده نشد و امنیت غذایی کشور حفظ شد.
وی با بیان اینکه گرانی با گران فروشی متفاوت است، گفت: گرانی در همه کالاها و محصولات رخ داد اما با اقدامات دولت این مهم در کالابرگ جبران شد.
معاون وزیر جهادکشاورزی از بخش کشاورزی به عنوان یکی از ارکان اصلی اقتدار ملی یاد کرد و اظهار داشت: سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی به عنوان پشتوانه تولید، مغز متفکر و بازوی علمی و مشورتی بخش کشاورزی، در حوزههای تولید دانش فنی، توسعه فناوری، حفظ و مدیریت منابع و ذخایر کشور، نظارت بر نهاده ها و اجرای برنامههای علمی و پژوهشی نقش مؤثری ایفا می کند.
وی با اشاره به نامگذاری سال از سوی مقام معظم رهبری افزود: تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت، مسئولیت بخش کشاورزی و مجموعههای علمی کشور را دوچندان کرده، اگر چه شرایط بحرانی پشت سر گذاشته شده، اما ضرورت دارد آمادگی و برنامه ریزی برای ارتقای توان تولیدی و علمی کشور همچنان ادامه پیدا کند.
رئیس سازمان تات افزایش بهره وری را مهمترین اولویت بخش کشاورزی دانست و گفت: بهره وری بدون اتکا به دانش، آموزش، فناوری و نوآوری امکانپذیر نیست. از این رو سازمان تات امسال توسعه آموزش، ترویج، دانش و فناوری را در کانون برنامه های خود قرار داده است.
وی خاطرنشان کرد: تحقق اهداف تعیین شده مستلزم همکاری و هم افزایی همه ارکان بخش کشاورزی، معاونت ها و سازمان های تابعه وزارت جهاد کشاورزی، نهادهای حاکمیتی، دانشگاه ها، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، تشکل ها، بخش خصوصی، استادان و در نهایت کشاورزان است.
گلمحمدی ابراز امیدواری کرد با استمرار این همکاری ها و بهره گیری از ظرفیت های ملی و بینالمللی، زمینه تحقق اهداف بخش کشاورزی و افزایش بهره وری و تقویت امنیت غذایی کشور بیش از گذشته فراهم شود.
تمرکز بر هوشمند سازی و الگوی کشت برای مقابله با بحران آب
رئیس سازمان تحقیقات کشاورزی و ترویج کشاورزی با اشاره به چالش های جدی ناشی از تغییرات اقلیمی و تنشهای آبی از برنامه های راهبردی سازمان برای مقابله با خشکسالی و افزایش بهره وری در بخش کشاورزی گفت: این سازمان در سال جاری با تمرکز بر هوشمند سازی، مدیریت الگوی کشت و توسعه مزارع آزمایشی در پی جبران کمبود منابع آبی و ارتقای عملکرد محصولات کشاورزی است.
وی افزود: اصلی ترین چالش کنونی مدیریت هزینه ها و مقابله با اثرات مخرب تغییرات اقلیمی از جمله خشکسالی و شوری است که سازمان تات برنامه های خود را بر پایه مقابله با تنش های آبی و تغییر اقلیم در حوزههای مختلف تدوین کرده است.
گل محمدی با اشاره به تجربه سال گذشته در استان گلستان و چالش های ناشی از تغییرات الگوی بارشها اظهارداشت: سازمان در راستای مدیریت منابع آبی روی هوشمند سازی و اصلاح الگوی کشت تمرکز ویژه ای دارد به طوری که هدف ما این است که با افزایش بهره وری خلا عملکرد ناشی از کمبود آب را جبران کنیم.
راهکار سازمان تحقیقات برای مقابله با خشکسالی ۵ دهه اخیر
معاون وزیر جهاد کشاورزی با بیان اینکه سال گذشته کشور با شدیدترین خشکسالی ۵ دهه اخیر روبرو بود، از نقش دانش و فناوری در عبور از این بحران گفت: این سازمان با بهره گیری از ظرفیت های علمی، بر توسعه فناوری های کاربردی تاکید دارد.
به گفته وی، سازمان تات دارای ۱۷۸۰ عضو هیات علمی و ۱۲۵۰ پژوهشگر و محقق متخصص است که در کنار سازمان های کشاورزی استان ها در بخش ترویج برای توسعه دانش کشاورزی فعالیت میکنند.
گل محمدی به تشریح برنامه های عملیاتی سالجاری پرداخت و افزود: ما در راستای انتقال دانش از مراکز پژوهشی به مزارع برنامهریزی کرده ایم تا از طریق ۲ هزار مزرعه آزمایشی در استان های مختلف تجربیات کشاورزان پیشرو را به کشاورزان خرده پا منتقل کنیم تا خلاء های موجود در انتقال دانش برطرف شود.
مزارع آزمایشی تا آموزش ۴۴۰ هزار کشاورز
رئیس سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی همچنین از اجرای طرحهای آزمایشی در سطح مزارع با همکاری سازمان جهاد کشاورزی استانها خبر داد و اظهار داشت: برخلاف طرح های ترویجی سنتی که بر سطح محدود (یک هکتار) تمرکز داشتند، طرح های فعلی ما در سطح مزارع و در مقیاس های بالا اجرا می شوند به طور مثال در محصول سیب زمینی در سه استان و ۶ شهرستان طرح های عملیاتی در مزارع کشاورزان با همکاری سازمان جهاد کشاورزی در حال اجرا است.
وی خاطرنشان کرد: سازمان در سال جاری هدفگذاری کرده تا حداقل ۱۰ درصد از بهره برداران کل کشور یعنی حدود ۴۴۰ هزار کشاورز را از طریق آموزش های حضوری و مستقیم تحت پوشش برنامه های آموزشی و فناورانه قرار دهد.
گل محمدی با اشاره به بروزرسانی دستورالعمل ها و یافته های علمی سازمان تات گفت: تمامی یافته های قابل ترویج در اختیار کشاورزان قرار میگیرد و ما در حال زمینه سازی برای ورود بخش خصوصی به حوزه ترویج هستیم تا دانش کشاورزی را به مزارع منتقل کنند.
وی هدف سازمان را تمرکز بر ترویج خصوصی برای کاهش هزینه ها و افزایش درآمد کشاورزان عنوان کرد و افزود: ما به دنبال ایجاد یک فضای حمایتی برای شرکت های دانش بنیان هستیم تا از ظرفیت های آنها برای توسعه دانش در سطح کشور استفاده شود.
رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی خاطر نشان کرد: آمارها نشان می دهد که سطح تحصیلات در میان کشاورزان اهمیت فزاینده ای دارد بنابراین در تلاشیم تا از طریق استقرار نظام صلاحیت حرفه ای در بخش کشاورزی و راه اندازی مراکز مهارتآموزی این روند را تسریع کنیم.
وی با اشاره به فراخوان برای همکاری دانشگاه ها اظهارداشت: سازمان از تمامی دانشگاه ها، اعم از دولتی و خصوصی و مراکز پژوهشی، دعوت کرده است تا یافته های علمی خود را برای توسعه در بخش کشاورزی به کار بگیرند، ما به دنبال هم افزایی با ۸۳ درصد هیات علمی و پژوهشگران حوزه کشاورزی هستیم تا دستورالعمل های فنی و کاربردی برای کشاورزان تولید شود.
مدیریت ضایعات و کاهش ریزش محصولات
گل محمدی به موضوع مدیریت ضایعات و پسماندهای کشاورزی اشاره کرد و گفت: استراتژی ما در حوزه ضایعات بر پایه اصل «پیشگیری بهتر از درمان» بنا شده تا با ایجاد شرایطی از تولید ضایعات جلوگیری شود و در صورت بروز از پسماندها به عنوان منابع ارزشمند استفاده کنیم.
وی با اشاره به ظرفیت های موجود در صنعت خوراک دام افزود: تنها در یک کارخانه خوراک دام در استان آذربایجان غربی روزانه ۱۵ تن خوراک دام از ضایعات مختلف بخش کشاورزی تامین می شود.
وی با اشاره به پیشرفت های حاصل شده در حوزه تولید غلات اظهار داشت: در گذشته، میزان ریزش محصولات در هنگام برداشت غلات حدود ۱۰ درصد بود، اما امروزه با بهره گیری از ارقام جدید و استفاده از ماشینآلات و کمپانی های مدرن این میزان به کمتر از ۵ درصد کاهش یافته است.
نسخههای الگوی کشت و ذخیرهسازی منابع ژنتیکی کشاورزی بروزرسانی می شود
رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی از بروزرسانی نسخههای الگوی کشت متناسب با شرایط اقلیمی کشور، توسعه ابلاغ الکترونیکی این نسخهها و تقویت زیرساختهای ذخیرهسازی و نسخه پشتیبان بانک ژن خبرداد و گفت: بیش از ۸۰ درصد منابع ژنتیکی بخش کشاورزی و منابع طبیعی کشور در اختیار این سازمان است.
وی با اشاره به برنامه های سازمان برای مدیریت بهینه الگوی کشت در سال ۱۴۰۴ افزود: ابلاغ نسخه های الگوی کشت امسال دو ماه پیش از آغاز فصل زراعی و به صورت الکترونیکی انجام شد تا دسترسی استان ها و بهرهبرداران به این اطلاعات تسهیل شود.
وی اظهارداشت: برای برخی محصولات از جمله محصولات باغی و زراعی، نسخههای الگوی کشت در سال گذشته برای نخستین بار بروزرسانی و ابلاغ شد و این فرآیند با دریافت بازخورد از کشاورزان و استان ها ادامه یافت. بر همین اساس مرکز پایش تولید کشاورزی راهاندازی شد تا پایش داده ها و اصلاح نسخه ها با دقت بیشتری انجام شود.
ابلاغ نسخه های جدید محصولات گلخانه ای، زراعت چوب و دامی بزودی
گل محمدی تصریح کرد: امسال برنامه داریم نسخه های الگوی کشت را با توجه به بازخوردهای دریافتی و شرایط اقلیمی کشور بازبینی و اصلاح کنیم بنابراین تا پایان تابستان نسخه های مربوط به محصولات گلخانه ای و زراعت چوب و تا پایان سال نسخه های مربوط به محصولات دامی ابلاغ خواهد شد.
وی با اشاره به اهمیت بهره گیری از ظرفیت های بخش کشاورزی برای تولید خوراک دام گفت: از ظرفیت برخی محصولات و ضایعات کشاورزی در این حوزه استفاده می شود و امیدواریم دانش فنی موجود امسال به نتیجه اجرایی برسد.
بیش از ۸۰ درصد منابع ژنتیکی کشاورزی در اختیار سازمان تات است
معاون وزیر جهاد کشاورزی به موضوع بانک ژن و حفظ منابع ژنتیکی کشور اشاره کرد و افزود: بیش از ۸۰ درصد منابع ژنتیکی بخش کشاورزی و منابع طبیعی ایران به صورت منحصربهفرد در اختیار این سازمان قرار دارد و به همین دلیل حفاظت و مدیریت این منابع از اهمیت بالایی برخوردار است.
وی یادآور شد: تا سال ۱۳۹۶ قانون مشخصی برای حفاظت و مدیریت منابع ژنتیکی وجود نداشت، اما با پیگیری های انجامشده این قانون در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید و مرکز حفاظت و مدیریت منابع ژنتیکی نیز شکل گرفت.
گل محمدی با اشاره به ضرورت ایجاد نسخه پشتیبان برای بانک ژن، گفت: با وجود اهمیت این موضوع ایجاد نسخه پشتیبان برای منابع ژنتیکی کشور نیازمند زیرساخت، بودجه و نیروی انسانی تخصصی است و این موضوع همچنان در دستور کار سازمان قرار دارد.
وی تصریح کرد: در جریان جنگ ۱۲ روزه نیز برای حفاظت از منابع ژنتیکی کشور برخی جابجایی ها و اقدامات حفاظتی انجام شد و از این بابت نگرانی جدی وجود ندارد، اما توسعه و بازسازی زیرساخت ها برای نگهداری بیش از نیم میلیون نمونه ژنتیکی در کشور ضروری است.
تحقق بیش از ۷۰ درصد شاخصهای برنامه هفتم و نیاز به همکاری میان بخشی
رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی ضمن تاکید بر انطباق کامل برنامههای سازمان با اهداف برنامه هفتم توسعه از تحقق بیش از ۷۰ درصد شاخصهای این برنامه در بخش کشاورزی خبر داد و گفت: تامین منابع مالی کشاورزان در صورت اعمال محدودیت های کشت و لزوم همکاری میان بخشی با وزارتخانه های نیرو، نفت، کشور و سازمان برنامه و بودجه برای دستیابی به خودکفایی در محصولات اساسی ضروری است.
وی با اشاره به انطباق کامل برنامه های عملیاتی سازمان با اهداف تعیینشده در برنامه هفتم توسعه افزود: تمام فعالیت ها و برنامه های سازمان دقیقا منطبق با برنامه هفتم توسعه تدوین شده و هیچ اقدامی خارج از چارچوب این برنامه صورت نمی گیرد.
گل محمدی اضافه کرد: مجلس شورای اسلامی سال گذشته با تعیین ناظران بر تحقق اهداف برنامه هفتم نظارت دقیقی داشت و سازمان تحقیقات کشاورزی به عنوان یکی از سازمان های پیشرو توانسته است بیش از ۷۰ درصد شاخصهای خود را تا پایان سال گذشته محقق کند.
تامین معیشت کشاورزان در قبال محدودیتهای کشت
رئیس سازمان تحقیقات کشاورزی در خصوص چالش های اعمال شده برای محدودیت کشت محصولات در برخی مناطق، بهویژه در مناطقی که با تنش آبی شدید مواجه هستند، گفت: هنگامی که به کشاورزان اعلام میکنیم در منطقه خاصی برنج یا محصولی دیگر کشت نکنند، لازم است منابع مالی مورد نیاز معیشت آنها از طریق سازمان های مربوطه تامین شود این امر شامل جبران اختلاف قیمت محصول یا تامین هزینه های زندگی در صورت عدم کشت است.
وی به وضعیت برداشت گندم یا جو قبل از رسیدن به مرحله دانه بندی در شرایط خشکسالی اشاره کرد و اظهارداشت: گاهی به دلیل کمبود آب، این محصولات قبل از رسیدن به مرحله برداشت اصلی، به عنوان علوفه مصرف میشوند که نیازمند پرداخت مابهالتفاوت و جبران خسارت به کشاورز است.
گلمحمدی با تاکید بر لزوم همکاری میان بخشی، همکاری با وزارتخانه های نیرو، نفت، سازمان مدیریت بحران و سازمان برنامه و بودجه برای مدیریت بخش کشاورزی حیاتی دانست و گفت: جلوگیری از مصرف آب غیرمجاز تامین سوخت گلخانه ها و تراکتورها و مدیریت بحرانها نیازمند هماهنگی کامل بین این نهادها است.
پیشبینی تحقق اهداف برنامه هفتم و خودکفایی
معاون وزیر جهادکشاورزی درباره میزان تحقق اهداف برنامه هفتم توسعه و پیشبینی برای رسیدن به خودکفایی در محصولات اساسی افزود: با توجه به برنامه های کلان طراحی شده در سازمان تا پایان برنامه هفتم توسعه اطمینان داریم که میانگین تحقق اهداف ما بسیار بالاتر از ۳۰ درصد میانگین برنامه های قبلی خواهد بود.
وی به چالش های خودکفایی در محصولاتی مانند گندم، برنج، شکر و پنبه اشاره کرد و گفت: خودکفایی در این محصولات تنها به تولید مربوط نمیشود، بلکه به زنجیره ارزش، سرمایهگذاری در استانها، اصلاح ارقام مقاوم به تنشهای آبی و سرما و مدیریت مصرف آب بستگی دارد.
رقم برنج متحمل به خشکی با کاهش مصرف آب
گل محمدی با اشاره به استفاده از فناوری هسته ای در اصلاح ارقام گیاهی اظهارداشت: در حال حاضر رقم برنج متحمل به خشکی را با میزان مصرف آب حدود ۲ هزار مترمکعب و در دوره ای مشخص معرفی کرده ایم و تلاش داریم امسال این عدد را دو برابر کنیم.
وی اظهارداشت: در حوزه گیاهان زراعی و سایر بخش های مرتبط نیز همکاری هایی با موسسات تخصصی از جمله موسسه بیوتکنولوژی در حال انجام است تا فرآیند معرفی ارقام جدید و سازگار با شرایط اقلیمی کشور تسریع شود.
دریافت ۱۰ مجوز برای حضور دانشمندان جوان ایرانی در دوره های یکساله آموزشی و پژوهشی
رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی با اشاره به همکاری های بینالمللی در حوزه تبادل دانش و تربیت نیروی انسانی متخصص گفت: در این زمینه با کشورهایی مانند چین همکاری های خوبی داشتیم سال گذشته در جریان سفر به چین ۱۰ مجوز برای حضور دانشمندان جوان ایرانی در دورههای یکساله آموزشی و پژوهشی در این کشور اخذ شد و تاکنون ۶ نفر از این افراد اعزام شده اند و در چین مشغول گذراندن دوره هستند.
وی از گسترش تبادل منابع ژنتیکی در سطح بین المللی خبرداد و افزود:در این زمینه با کشورهایی از جمله چین و اخیرا بلاروس نیز رایزنی هایی انجام شده تا بتوانیم ارقام و منابع ژنتیکی سازگار با شرایط کشور را شناسایی و در مسیر بهرهبرداری قرار دهیم.
وی با تاکید بر اهمیت بهرهگیری از ظرفیت همکاری های علمی بین المللی گفت: تبادل منابع ژنتیکی در سطح بین الملل فرصت ارزشمندی برای تقویت بخش کشاورزی است و ما تلاش داریم از این ظرفیت به خوبی استفاده و آن را تقویت کنیم.
گل محمدی به برنامه های این سازمان برای ترویج نوآوری و ارتقای مرجعیت علمی در بخش کشاورزی اشاره کرد و افزود: امسال فراخوان های متعددی برای معرفی ایده ها و طرح های فناورانه و نوآورانه صادر شده و شاخص ها از ۱۴۰ به ۳۳ مورد کاهش یافته تا فرآیند ارزیابی و انتخاب با کیفیت بیشتری انجام شود و امیدواریم در سال های آینده این شاخص ها به ۱۰۰ درصد کیفی برسد و انتخاب نمونه ها صرفا بر اساس معیارهای کیفی صورت گیرد.
وی از برگزاری همایش تغییر اقلیم به عنوان یکی از برنامه های مهم سال جاری یاد کرد و اظهارداشت: این همایش برای نخستین بار با محوریت ایده های نوآورانه و فناورانه و با تمرکز بر اثرات تغییر اقلیم بر بخش کشاورزی برگزار خواهد شد.
معاون وزیر جهاد کشاورزی ادامه داد: در کنار این برنامه ها، جشنواره معرفی ایده های فناورانه و نوآورانه نیز در دستور کار قرار دارد، سال گذشته جشنواره ای در حوزه خوراک دام برگزار شد که در آن ۱۰ طرح برگزیده انتخاب شدند و این طرح ها بزودی با مشارکت بخش خصوصی وارد فاز اجرایی میشوند.
وی به برنامهریزی برای برگزاری هفته پژوهش و برنامه های مرتبط با مرجعیت علمی بخش کشاورزی اشاره کرد و افزود: سعی داریم از طریق آموزش و ترویج،علم را به ثروت و تولید در بخش کشاورزی تبدیل کنیم.
