رئیس بخش تحقیقات علوم زراعی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی لرستان؛
ارقام جدید تحقیقاتی، عملکرد واحد سطح را ۲۰ درصد افزایش داده است
پنجسال جهش پژوهش زراعی در لرستان؛ از معرفی ۶۵ رقم تا تأمین بیش از ۱۰۰ هزار تن بذر گواهیشده
به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، منوچهر سیاحفر، رئیس بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی مرکز، در این نشست با تأکید بر نقش پژوهش در امنیت غذایی و تابآوری تولید، گزارش جامعی از دستاوردهای علمی، تولیدی و ترویجی این بخش ارائه کرد.
تنوع ارقام و تطبیق با اقلیم استان
سیاحفر اعلام کرد: در بازه پنجساله اخیر، این بخش با معرفی و تولید ارقام گوناگون محصولات زراعی، مشارکت مستقیم در تولید ۶۵ رقم شامل گندم آبی، گندم دیم، کلزا، جو آبی، نخود، عدس، باقلا، ماشک، شبدر، یونجه، گلرنگ، انواع لوبیا (چیتی، قرمز و سفید)، ماش، خُلَر و آفتابگردان داشته است.
وی افزود: توصیه بذور معرفیشده برای سه اقلیم استان (سردسیر؛ معتدل سرد؛ معتدل گرم، گرمسیر و نیمهگرمسیر) با توجه به شرایط خشکسالی و تغییر اقلیم، بر پایه مقاومت یا نیمهمقاومتی به بیماریها بهویژه زنگها، عملکرد بالا و ویژگیهای کیفی مطلوب تنظیم شده است.
رئیس بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی مرکز لرستان خاطرنشان کرد: ارقام جدید تحقیقاتی در مزارع استان تا ۲۰ درصد افزایش عملکرد در واحد سطح محصولات زراعی، مقاومت بیشتر به آفات، بیماریها، خشکی و تنشهای زنده و غیرزنده و در نهایت تولید بیشتر را به همراه داشته است.
زنجیره تولید بذر؛ از هسته اولیه تا مزارع کشاورزان
بر اساس گزارش ارائهشده، در این دوره ۱٬۲۵۰ تن هستههای اولیه بذر (شامل پرورش ۱، ۲ و ۳ و بذور طبقات مادری و گواهیشده) برای محصولات زراعی استان، بهویژه محصولات استراتژیک گندم، جو، تریتیکاله و دانههای روغنی تولید شده است. این هستههای اولیه، مبنای تولید ۲۰ تا ۲۵ هزار تن بذر گواهیشده در سطح استان بودهاند.
سیاحفر گفت: تولید هستههای اولیه بذر محصولات زراعی عمدتاً در دو ایستگاه تحقیقاتی خرمآباد و بروجرد انجام میشود و بهطور متوسط سالانه ۲۰ تا ۲۲ هزار تن بذر گواهیشده در اختیار بهرهبرداران قرار گرفته است؛ بهگونهای که در مجموع پنج سال گذشته، حدود ۱۰۰ تا ۱۲۰ هزار تن بذر برای مزارع کشاورزی تأمین شده است.
اعزام محقق، انتقال یافتهها و آموزش میدانی
یکی از محورهای دستور کار این بخش، اعزام محققان معین برای رفع چالشها، پاسخ به مشکلات میدانی و ارائه راهکارهای فنی بوده است. سیاحفر اعلام کرد: در این چارچوب حدود ۳۵۰ مورد اعزام در قالب کارگاههای علمی و عملی، کاروانهای ترویجی، روز مزرعههای تخصصی و ارائه راهکار پس از احصای مسائل انجام شده است.
وی از ابتدای تأسیس بخش تا کنون، سهم این واحد را در تولید و معرفی ۱۵۰ رقم گندم آبی، ۴۱ رقم گندم دیم، ۵۰ رقم جو آبی، ۲۵ رقم جو دیم، ۴ رقم تریتیکاله، ۴ رقم دانههای روغنی و ۴۵ رقم حبوبات برشمرد.
پروژههای تحقیقاتی و خروجیهای علمی
در بازه مورد گزارش، ۲۷۵ پروژه شامل ۳۵ پروژه تحقیقاتی، ۲۲۰ پروژه زراعی و بهنژادی و ۲۰ پروژه تحقیقی–ترویجی با اهدافی چون افزایش نفوذ ارقام در مزارع، معرفی ارقام جدید، ارتقای عملکرد و بهرهوری، تولید ارقام مقاوم به آفات و بیماریها، بهبود کیفیت و توسعه ارقام متحمل به خشکی، کمآبی، خشکسالی و تنشهای زنده و غیرزنده اجرا شده است.
سیاحفر افزود: از دل این پروژهها ۱۲۰ گزارش نهایی جامع تدوین شده و خروجیهای علمی–ترویجی شامل ۱۸۲ مقاله (۸۵ مقاله کنفرانسی، ۳۲ مقاله ISI و ۶۵ مقاله علمی–پژوهشی)، ۱۰ دستنامه فنی و ترویجی، ۱۸ دستورالعمل فنی و علمی و ۲۵ عنوان کاتالوگ، بروشور و نششیه ترویجی به بهرهبرداران و جامعه علمی ارائه شده است.
آموزش حضوری و برخط؛ تقویت شبکه ترویج
در این پنجساله، ۱۳۰ کارگاه عملی و کاربردی در ایستگاههای تحقیقاتی و مزارع کشاورزان با ۱٬۵۰۰ نفر–روز آموزش، ۶۲ روز انتقال یافتههای تحقیقاتی، ۳۵ کارگاه انتقال دانش و فناوری و ۲۵ کارگاه آموزشی برگزار شده است. همچنین ۳۰۰ نفر–روز آموزش حضوری کارشناسان پهنه و ۱٬۲۰۰ نفر–ساعت آموزش برخط در حوزه علوم زراعی اجرا شده است.
مشارکت در طرحهای ملی و تأمین بذر استان
رئیس بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی مرکز لرستان از مشارکت محققان این بخش در طرح ملی جهش تولید در دیمزارهای استان، پایگاههای نوآوری محصولات زراعی، طرح ملی الگوی کشت و طرح افزایش پتانسیل عملکرد گندم و کلزا و کاهش خلأ عملکرد خبر داد و حضور موفق این بخش در کمیته فنی تأمین بذر استان را از دیگر دستاوردهای همافزایی پژوهش و تولید برشمرد.
جمعبندی: بر اساس گزارش منوچهر سیاحفر، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان در پنجسال اخیر با تمرکز بر ارقام سازگار با اقلیم، تأمین زنجیره بذر، پروژههای هدفمند و آموزش میدانی و مجازی، نقش محوری در ارتقای بهرهوری، کیفیت و تابآوری تولید محصولات زراعی استان ایفا کرده است.
