گامی راهبردی برای توسعه زنجیره ارزش گیاهان دارویی؛
برای نخستینبار در کشور؛ برنامه تولید بهینه الگوی کشت گیاهان دارویی منتشر شد
به گزارش روابط عمومی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، ویراست نهایی: برنامه تولید بهینه الگوی کشت گیاهان دارویی کشور سال ۱۴۰۵؛ با هدف ارتقای بهرهوری منابع پایه، افزایش امنیت غذایی، مدیریت پایدار منابع آب و خاک و توسعه دانشبنیان بخش گیاهان دارویی، توسط مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور و با همکاری دبیرخانه تدوین و نظارت بر الگوی کشت ملی و بخشهای تخصصی وزارت جهاد کشاورزی منتشر شد.
این برنامه، چهارمین جلد از مجموعه ملی الگوی کشت محصولات کشاورزی کشور محسوب میشود که پس از انتشار برنامههای الگوی کشت محصولات زراعی، باغی و شیلات، برای نخستینبار بهصورت مستقل به تدوین الگوی کشت گیاهان دارویی در مقیاس ملی و استانی اختصاص یافته است.
این سند ملی، در قالب پروژه مدیریت و فرآوری گیاهان دارویی کشور و با مسئولیت علمی و اجرایی مریم مکیزاده تفتی، عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تدوین شده است. تهیه این برنامه حاصل همکاری گسترده متخصصان، پژوهشگران و مدیران بخشهای مختلف وزارت جهاد کشاورزی و بهرهگیری از ظرفیتهای علمی و اجرایی کشور در حوزه گیاهان دارویی است.
برنامه تولید بهینه الگوی کشت گیاهان دارویی، با رویکردی دادهمحور و مبتنی بر شواهد علمی، چارچوبی جامع برای توسعه هدفمند این بخش ارائه میدهد. در این برنامه، مدیریت بهرهور آب آبی و سبز، مدیریت هوشمند آبیاری و تغذیه، انتخاب گونه و رقم متناسب با شرایط اقلیمی، افزایش بهرهوری نهادهها، توسعه کشاورزی حفاظتی، ارتقای مکانیزاسیون، کاهش ضایعات، توسعه صنایع فرآوری، تکمیل زنجیره ارزش و افزایش رقابتپذیری تولیدکنندگان مورد توجه قرار گرفته است.
یکی از مهمترین ویژگیهای این سند، ارائه برنامه تولید و الگوی کشت گیاهان دارویی به تفکیک استانهای کشور است. همچنین نیازهای زمانی و مکانی منابع آب، نهادههای تولید، انرژی و سایر عوامل مؤثر بر تولید در شرایط محدودیت منابع، بهصورت دقیق تحلیل و ارائه شده است تا زمینه تصمیمگیری علمی و مدیریت بهینه تولید در سطح ملی و استانی فراهم شود.
این برنامه، علاوه بر پشتیبانی از سیاستهای کلان بخش کشاورزی، میتواند بهعنوان مرجع تخصصی برنامهریزی برای دستگاههای اجرایی، سازمانهای استانی، مراکز تحقیقاتی، دانشگاهها، مروجان کشاورزی، شرکتهای دانشبنیان، سرمایهگذاران و بهرهبرداران مورد استفاده قرار گیرد.
اجرای موفق این برنامه، مستلزم مشارکت فعال بهرهبرداران، پژوهشگران، مروجان، مدیران اجرایی و بخش خصوصی، همراه با بهرهگیری از سامانههای ملی تصمیمیار الگوی کشت و پایش مستمر دادههای تولید است. تحقق اهداف پیشبینیشده در این سند، زمینهساز افزایش بهرهوری آب و زمین، توسعه پایدار تولید گیاهان دارویی، ارتقای درآمد بهرهبرداران، توسعه صنایع فرآوری، افزایش صادرات محصولات با ارزش افزوده بالا و تقویت امنیت و اقتدار غذایی کشور خواهد بود.
انتشار این سند، نقطه عطفی در مدیریت علمی و آیندهنگر بخش گیاهان دارویی کشور محسوب میشود و میتواند با ایجاد هماهنگی میان پژوهش، سیاستگذاری و اجرا، مسیر توسعه پایدار و رقابتپذیر این بخش راهبردی را هموار سازد.
گفتنی است نسخه الکترونیکی برنامه تولید بهینه الگوی کشت گیاهان دارویی کشور سال ۱۴۰۵؛ از طریق تارنمای دبیرخانه تدوین و نظارت بر الگوی کشت ملی، قابل دریافت است.
