آموزشهای ترویجی برای بهرهبرداران کوچرو با مشارکت منابع طبیعی، تحقیقات کشاورزی و دامپزشکی؛
عشایر درهتخت ازنا؛ همپیمان مدیریت پایدار مراتع و سلامت دام
به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، این برنامه آموزشی با همکاری اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان ازنا و پردیس تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی شهید زارع الیگودرز و با هدف ارتقای سطح آگاهی بهرهبرداران عشایری در زمینه بهرهبرداری پایدار از مراتع، رعایت ضوابط چرای دام و حفظ سلامت دام و جامعه عشایری اجرا شد.
فاطمه محمودی، معاون اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان ازنا، در این کلاس آموزشی با تأکید بر اهمیت ساماندهی جامعه عشایری، اظهار کرد: ساماندهی بهرهبرداران مراتع، مستلزم شناسایی دقیق دامداران واقعی و دارای پروانه چرا است تا بهرهبرداری از عرصههای مرتعی در چارچوب ظرفیت و ضوابط قانونی انجام شود.
وی افزود: در فصل ییلاقی جاری، ۲۸ فقره پروانه چرا در منطقه عشایری درهتخت به علت بروز تخلفاتی از جمله ترک دامداری، اجاره یا واگذاری پروانه چرا و رعایت نکردن حدود مندرج در پروانه، ابطال شده است.
محمودی با اشاره به ضرورت تدوین و اجرای هرچه سریعتر طرح مرتعداری در منطقه درهتخت، بیان کرد: اجرای این طرح، علاوه بر ساماندهی بهرهبرداران و ایجاد سازوکار مناسب برای مدیریت اصولی مرتع، زمینه بهرهمندی بهرهبرداران واجد شرایط از حمایتهایی نظیر توزیع رایگان بذرهای مرتعی را فراهم میکند. همچنین، اجرای طرح مرتعداری از ورود و اضافه شدن دامداران جدید به جمع بهرهبرداران فعلی جلوگیری کرده و به حفظ تعادل دام و مرتع کمک خواهد کرد.
در ادامه، مجید سلیمانیراد، معاون پردیس تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی شهید زارع الیگودرز، بهرهبرداری اصولی از عرصههای طبیعی را ضرورتی اساسی برای تداوم زندگی و معیشت بهرهبرداران دانست و گفت: حفظ، احیا، اصلاح، توسعه و پایداری منابع طبیعی، از مهمترین اصول مدیریت مرتع به شمار میرود و تحقق این اهداف بدون مشارکت آگاهانه بهرهبرداران امکانپذیر نیست.
وی با تشریح عوامل تهدیدکننده حیات مراتع، اظهار کرد: برهم خوردن تعادل دام و مرتع، بهرهبرداری غیراصولی از گیاهان مرتعی، تغییر کاربری مراتع به باغ و اراضی زراعی و وقوع برخی آتشسوزیهای عمدی که ریشه در مسائل اجتماعی و معیشتی دارد، از مهمترین چالشهای پیش روی عرصههای مرتعی محسوب میشود.
سلیمانیراد خاطرنشان کرد: رعایت زمان ورود و خروج دام، توجه به ظرفیت چرای مرتع، جلوگیری از برداشت بیرویه گیاهان و همکاری با دستگاههای اجرایی و کارشناسان منابع طبیعی، نقش مؤثری در احیا و پایداری پوشش گیاهی و تأمین علوفه مورد نیاز دام خواهد داشت.
مصطفی بیاتی، دامپزشک اعزامی پردیس شهید زارع و معاون اداره دامپزشکی شهرستان ازنا نیز در بخش دیگری از این برنامه، با اشاره به اهمیت سلامت دام در اقتصاد و معیشت خانوارهای عشایری، آموزشهای لازم را درباره بیماری تب مالت و راههای پیشگیری از آن ارائه کرد.
وی گفت: عامل بیماری تب مالت، باکتری «بروسلا» است و دام آلوده میتواند از طریق شیر، آغوز، ترشحات بدن، جنین سقطشده و تماس با سایر دامها و انسان، بیماری را انتقال دهد. از این رو، رعایت نکات بهداشتی و دامپزشکی در محیط دامداری و هنگام تماس با دام و فرآوردههای دامی ضروری است.
بیاتی واکسیناسیون بهموقع دامها، استفاده از فرآوردههای لبنی پاستوریزه، رعایت اصول بهداشتی هنگام کمک به زایمان دام یا جمعآوری بقایای سقط جنین و انجام آزمایشهای تشخیصی را از مهمترین راهکارهای پیشگیری و کنترل بیماری تب مالت برشمرد و بر لزوم مراجعه سریع دامداران به مراکز دامپزشکی در صورت مشاهده علائم مشکوک تأکید کرد.
پرستو قبادی، کارشناس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان ازنا نیز عشایر را به دلیل حضور مستمر و شبانهروزی در عرصههای طبیعی، «چشم بیدار منابع طبیعی» توصیف کرد و گفت: عشایر میتوانند به عنوان بازوی توانمند منابع طبیعی، نقش مؤثری در حفاظت از مراتع، پیشگیری از تخلفات، شناسایی عوامل تخریب و گزارش سریع آتشسوزیها ایفا کنند.
وی افزود: بهرهگیری از ظرفیت ارزشمند جامعه عشایری در صیانت از عرصههای طبیعی، نیازمند سازماندهی و آموزش مستمر است؛ بر همین اساس، عضویت عشایر در طرح همیاران طبیعت و بهرهمندی آنان از آموزشهای تخصصی، میتواند مشارکت مردمی در حفاظت از مراتع و منابع طبیعی را تقویت کند.
رگزاری این دوره آموزشی، گامی در راستای توانمندسازی بهرهبرداران عشایری منطقه درهتخت، کاهش فشار بر مراتع، ارتقای سلامت دام و تقویت مشارکت جامعه محلی در حفاظت از سرمایههای طبیعی شهرستان ازنا به شمار میرود.
