نقش آموزش در تحول اقتصادی زنبورستان‌های ایلام

به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و‌منابع طبیعی استان ایلام، ایلام- ایسنا محقق مرکز تحقیقات گفت: آموزش اصول علمی و عملی زنبورداری، نقش مهمی در کاهش تلفات کلنی‌ها، افزایش تولید و ارتقای درآمد بهره‌برداران دارد و برگزاری دوره‌های تخصصی می‌تواند زمینه‌ساز توسعه پایدار این حرفه در استان باشد.

زهرا بیرانوند امروز سه‌شنبه ۲۰ مرداد در جریان برگزاری دوره سه‌روزه پرورش زنبور عسل برای بهره‌برداران استان اظهار کرد: زنبورداری علاوه بر تولید عسل و سایر فرآورده‌های زنبورستان، نقش مهمی در گرده‌افشانی گیاهان، افزایش عملکرد باغ‌ها و مزارع و حفظ تنوع زیستی دارد و به همین دلیل، توسعه این فعالیت باید مبتنی بر دانش و مدیریت علمی باشد.

وی خاطرنشان کرد: در این دوره شرکت‌کنندگان با زیست‌شناسی زنبور عسل، ساختار اجتماعی کلنی و وظایف ملکه، زنبورهای کارگر و زنبورهای نر آشنا شدند و تلاش شد شناخت رفتار زنبورها و نیازهای طبیعی کلنی به عنوان یکی از پایه‌های مدیریت صحیح کندو مورد توجه قرار گیرد.

بیرانوند ادامه داد: انتخاب نژاد مناسب، تهیه کلنی سالم، انتخاب مکان مناسب برای استقرار زنبورستان، دسترسی به منابع کافی شهد و گرده و آب سالم و همچنین رعایت فاصله ایمن از مناطق مسکونی، محل‌های سم‌پاشی و منابع آلوده از دیگر موضوعات مورد آموزش در این دوره بود.

این محقق، مدیریت کندو در فصل‌های مختلف سال را از مهم‌ترین محورهای آموزشی دوره عنوان کرد و گفت: بهره‌برداران با شیوه صحیح بازدید از کندو، ارزیابی جمعیت کلنی، بررسی ذخایر عسل و گرده، تغذیه کمکی در زمان کمبود منابع طبیعی و آماده‌سازی کلنی‌ها برای فصل زمستان آشنا شدند.

وی بیان کرد: در فصل بهار و تابستان نیز مدیریت بچه‌دهی، تقویت کلنی‌های ضعیف، افزایش تعداد کندوها، تولید بچه‌کندو و پرورش ملکه از موضوعات مهمی است که می‌تواند توان تولیدی زنبورستان را افزایش داده و هزینه‌های بهره‌برداران را کاهش دهد.

بیرانوند با اشاره به اهمیت سلامت کلنی‌ها گفت: آفات و بیماری‌هایی مانند کنه واروآ، نوزما و بیماری‌های لوک در صورت تشخیص و کنترل نشدن به‌موقع می‌توانند خسارت قابل توجهی به زنبورستان‌ها وارد کنند؛ بنابراین آموزش روش‌های تشخیص اولیه، رعایت بهداشت زنبورستان و استفاده اصولی از داروهای مجاز از ضرورت‌های اساسی زنبورداری حرفه‌ای است.

وی تأکید کرد: استفاده از تجهیزات تمیز، جلوگیری از جابه‌جایی کلنی‌های آلوده و پرهیز از مصرف بی‌رویه داروها، علاوه بر حفظ سلامت زنبورها، در ارتقای کیفیت محصولات تولیدی و سلامت مصرف‌کنندگان نیز اهمیت دارد.

محقق مرکز تحقیقات ایلام همچنین برداشت، بسته‌بندی و بازاریابی را از حلقه‌های مهم زنجیره تولید در زنبورداری دانست و افزود: بهره‌برداران نباید فعالیت خود را تنها به تولید عسل محدود کنند، چرا که محصولاتی مانند موم، گرده گل، بره‌موم، ژل رویال و سایر فرآورده‌های زنبورستان نیز ظرفیت مناسبی برای ایجاد ارزش افزوده و افزایش درآمد دارند.

وی گفت: بسته‌بندی مناسب، عرضه مستقیم، ایجاد برند محلی و بهره‌گیری از شیوه‌های نوین بازاریابی می‌تواند به معرفی بهتر محصولات زنبورداری استان و افزایش سهم بهره‌برداران از بازار کمک کند.

بیرانوند بیان کرد: هدف از برگزاری چنین دوره‌هایی تنها انتقال اطلاعات نیست، بلکه تلاش می‌شود بهره‌برداران با تلفیق دانش علمی و تجربه میدانی، توانایی مدیریت اصولی زنبورستان را به دست آورند و با کاهش تلفات، افزایش تولید و استفاده بهتر از ظرفیت‌های طبیعی منطقه، فعالیتی اقتصادی، پایدار و سازگار با محیط زیست داشته باشند.

وی بر تداوم آموزش‌های تخصصی و کاربردی برای بهره‌برداران تأکید کرد و گفت: سرمایه‌گذاری در آموزش زنبورداران، در واقع سرمایه‌گذاری برای افزایش بهره‌وری بخش کشاورزی، تقویت تولید محصولات سالم و توسعه اقتصاد روستایی است.