نگهداری ۷۴ هزار نمونه ژنتیکی در بانک ژن ملی / ارزش اقتصادی و تجاری ذخایر ژنتیکی ایران برای شرکتهای بینالمللی بذر
به گزارش روابط عمومی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مسعود سلطانی در این دیدار به تشریح اهمیت راهبردی تنوع زیستی و منابع ژنتیکی گیاهی در توسعه زنجیره ارزش غذا، صنعت و اقتصاد پرداخت.
وی با بیان اینکه زنجیره تأمین غذا زیربنای بخشهای مختلف اقتصادی، صنعتی ، سلامت، دفاع و خدمات در کشور است، اظهار داشت: «در حال حاضر حدود ۸۰ درصد غذای مصرفی مردم جهان تنها از ۱۲ گونه گیاهی تأمین میشود. این وابستگی بالا نشان میدهد که برای پایداری تولید و مواجهه با چالشهایی نظیر تغییرات اقلیمی، کمآبی، شیوع آفات و بیماریهای نوظهور و همچنین تغییر ذائقه مصرفکنندگان، نیازمند تزریق مستمر منابع و ژنهای جدید به ارقام زراعی هستیم؛ نیازی که پاسخ آن منحصراً در تنوع ژنتیکی نهفته است.»
حفاظت از ۷۴ هزار نمونه ژنتیکی؛ گنجینهای با ۸۰ درصد اصالت بومی
رئیس بانک ژن گیاهی ملی ایران با اشاره به ظرفیتهای بینظیر این مجموعه تصریح کرد: «در حال حاضر بالغ بر ۷۴ هزار نمونه ژنتیکی گیاهی در این بانک نگهداری میشود که حدود ۸۰ درصد آنها را نمونههای بومی یا نمونههای کاملاً سازگارشده با اقلیم متنوع ایران تشکیل میدهند. این ذخایر حاصل قرنها انتخاب طبیعی و کشت بومی هستند و صفات ارزشمندی مانند مقاومت به تنشهای محیطی و کیفیتهای فراموششده نظیر عطر و طعم اصیل ارقام سنتی خیار و سبزیجات را در خود حفظ کردهاند.»
وی با اشاره به نمایش کلکسیونهای مختلف از جمله تنوع کدوها، خیارهای بومی (نظیر خیار دستگرد) و ارقام کاهو در جریان این بازدید، افزود: «امروزه غولهای بینالمللی تولید بذر دنیا، مانند شرکت ریکسوان (Rijk Zwaan) هلند یا لیماگرین (Limagrain) فرانسه، پیگیر دستیابی به ژنهای مقاومت موجود در بانک ژن ما هستند؛ ژنهایی مانند مقاومت به بیماری ویرانگر لکهبرگی کاهو که ارزش تجاری و اقتصادی فوقالعاده بالایی در بازار جهانی بذر دارند.»
بانک ژن؛ ماده خام تولید ارقام اصلاحشده و خودکفایی بذر
سلطانی با تبیین پیوند عمیق بانک ژن با دستاوردهای اصلاحی کشور گفت: «بانک ژن، تأمینکننده ماده خام اولیه برای محققان بهنژادی است. مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر بهعنوان متولی اصلی این بخش، تأمینکننده حدود ۸۰ درصد بذر زراعی زیر کشت کشور است. از مجموع تولیدات کشاورزی کشور، حدود ۱۰۰ میلیون تُن مربوط به محصولات استراتژیک زراعی (گندم، دانههای روغنی، حبوبات و علوفه) است که پایه ژنتیکی آنها از دل همین کلکسیونها استخراج شده است.»
وی یادآور شد: «در دهههای گذشته حدود ۱,۲۰۰ رقم زراعی و باغی اصلاحشده توسط محققان کشور معرفی شده که اکنون صدها رقم از آنها با ویژگیهایی نظیر تحمل به خشکی، مقاومت به شوری خاک و پایداری در برابر اپیدمیهای خطرناکی مانند زنگ سیاه گندم، در سطح مزارع کشور زیر کشت تجاری قرار دارند.»
