بانک ژن تات؛ پشتوانه ۷۴ هزار ذخیره ژنتیکی برای امنیت غذایی و توسعه همکاریهای بینالمللی
به گزارش روابط عمومی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سلطانی، رئیس بانک ژن گیاهی ملی ایران، در جمع رایزنان اقتصادی جمهوری اسلامی ایران، با تشریح ظرفیتهای این مجموعه، بانک ژن گیاهی ملی ایران را یکی از زیرساختهای مهم علمی کشور برای صیانت از تنوع ژنتیکی و پشتیبانی از امنیت غذایی عنوان کرد.
وی اظهار کرد: در بانک ژن گیاهی ملی ایران حدود ۷۴ هزار نمونه ژنتیکی گیاهی نگهداری میشود که نزدیک به ۸۰ درصد آنها بومی یا بومیشده ایران هستند و میتوانند در برنامههای اصلاح نباتات و توسعه ارقام جدید مورد استفاده قرار گیرند.
ذخایر ژنتیکی؛ پایه تولید ارقام سازگار با اقلیم آینده
سلطانی با اشاره به اهمیت این ذخایر در پاسخ به چالشهای بخش کشاورزی افزود: منابع ژنتیکی موجود در بانک ژن، مواد اولیه ارزشمندی برای تولید ارقامی با ویژگیهایی مانند تحمل خشکی و شوری، مقاومت به سرما و بیماری و سازگاری با شرایط متغیر اقلیمی فراهم میکنند.
رئیس بانک ژن گیاهی ملی ایران ادامه داد: استفاده هدفمند از این ذخایر میتواند در افزایش بهرهوری تولید، کاهش آسیبپذیری محصولات در برابر تنشهای محیطی و تأمین نیازهای آینده کشاورزی کشور نقش مؤثری داشته باشد.
وی با اشاره به دستاوردهای حاصل از بهرهگیری از منابع ژنتیکی کشور گفت: طی سه تا چهار دهه گذشته، حدود ۱۲۰۰ رقم گیاهی به بخش کشاورزی ارائه شده است که بخشی از این دستاوردها حاصل استفاده از ظرفیت ذخایر ژنتیکی نگهداریشده در بانک ژن بوده است.
ظرفیت بانک ژن برای همکاریهای علمی و ژنتیکی
سلطانی با تأکید بر اینکه توسعه ذخایر ژنتیکی در تعامل با سایر کشورها میتواند دامنه ظرفیتهای اصلاحی کشور را افزایش دهد، گفت: رایزنان اقتصادی میتوانند در شناسایی و معرفی منابع ژنتیکی ارزشمند کشورهای محل مأموریت و ایجاد زمینه برای تبادل رسمی و قانونی این ذخایر نقش مؤثری ایفا کنند.
وی افزود: دسترسی به منابع ژنتیکی کشورهای هدف، در چارچوب ضوابط و توافقهای رسمی، میتواند تنوع مواد اولیه مورد نیاز برنامههای اصلاح نباتات کشور را افزایش داده و امکان استفاده از صفات ارزشمند موجود در سایر کشورها را فراهم کند.
رئیس بانک ژن گیاهی ملی ایران همچنین بر تعریف پروژههای مشترک اصلاح نباتات، تبادل دانش و همکاری میان بانکهای ژن و مراکز تحقیقاتی تأکید کرد و گفت: توسعه این همکاریها میتواند به تولید ارقام متناسب با نیازهای منطقهای و شرایط اقلیمی مشترک میان کشورها منجر شود.
از ذخایر ژنتیکی تا دیپلماسی علمی کشاورزی
وی خاطرنشان کرد: بانک ژن گیاهی ملی ایران علاوه بر مأموریت حفاظت از ذخایر ژنتیکی کشور، ظرفیت آن را دارد که به یکی از محورهای همکاری علمی و فناورانه ایران با کشورهای مختلف تبدیل شود.
سلطانی تأکید کرد: استفاده از ظرفیت شبکه رایزنان اقتصادی برای معرفی توانمندیهای بانک ژن، شناسایی منابع ژنتیکی مورد نیاز کشور و ایجاد ارتباط میان مراکز تحقیقاتی ایران و کشورهای هدف، میتواند مسیر تبادل منابع ژنتیکی، اجرای طرحهای مشترک اصلاحی و توسعه دیپلماسی علمی کشاورزی را تقویت کند.
وی افزود: هدف نهایی، تبدیل ظرفیت ذخایر ژنتیکی به ارقام و فناوریهای مورد نیاز بخش کشاورزی و استفاده از همکاریهای بینالمللی برای تقویت تنوع ژنتیکی و امنیت غذایی کشور است.
