همافزایی تحقیق و مزرعه در باغهای انار زیرتنگ سیاب؛
تأکید بر مدیریت جامع آفات، بهداشت باغ و تغذیه تلفیقی برای افزایش کیفیت محصول
به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، در این برنامه، نادر آزادبخت، محقق ارشد بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرادعلی قنبرپوری، محقق ارشد بخش تحقیقات خاک و آب و رحیم سلیمانی به نمایندگی از معاونت باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان لرستان حضور داشتند و به پرسشها و مسائل فنی باغداران پاسخ دادند.
این نشست با مشارکت فعالانه حدود ۳۰ نفر از باغداران انار منطقه برگزار شد و موضوعاتی همچون مدیریت عوامل خسارتزای گیاهی، کنترل آفات مهم انار، کاهش خسارتهای ناشی از عوارض فیزیولوژیک، تغذیه تلفیقی باغهای انار، افزایش کیفیت محصول و دستیابی به تولید پایدار مورد بررسی قرار گرفت.
تأکید بر مدیریت جامع و هوشمندانه آفات و عوارض خسارتزای انار
نادر آزادبخت، محقق ارشد بخش تحقیقات گیاهپزشکی، در این برنامه با اشاره به اهمیت مدیریت علمی عوامل خسارتزا در باغهای انار اظهار کرد: بخش قابل توجهی از خسارتهای واردشده به محصول انار، ناشی از بیتوجهی به زمان مناسب عملیات باغی، رعایت نکردن اصول بهداشت باغ، تغذیه نامتوازن و استفاده نادرست یا خارج از زمان مناسب از نهادههای کشاورزی است.
وی افزود: آفتابسوختگی، ترکخوردگی و لهیدگی میوه از مهمترین عوامل کاهش کمی و کیفی محصول انار هستند که مدیریت آنها باید بهصورت مجموعهای و در طول فصل رشد انجام شود. توجه به وضعیت رطوبت خاک، تنظیم دور آبیاری، ایجاد تعادل در تغذیه، مدیریت پوشش شاخوبرگ، رعایت اصول برداشت و حملونقل صحیح محصول، از جمله اقداماتی است که میتواند میزان خسارت این عوارض را کاهش دهد.
آزادبخت با تأکید ویژه بر اهمیت آفت کرم گلوگاه انار ادامه داد: مدیریت این آفت نیازمند اجرای یک برنامه جامع، مستمر و منطقهای است و نمیتوان با یک اقدام منفرد یا سمپاشی بیهدف، آن را کنترل کرد. پایش منظم باغ، شناسایی زمان ظهور و فعالیت آفت، جمعآوری و معدومسازی میوههای آلوده و باقیمانده روی درخت و سطح باغ، رعایت بهداشت باغ و استفاده هدفمند از روشهای کنترل، از مهمترین مؤلفههای مدیریت تلفیقی کرم گلوگاه انار به شمار میرود.
وی تصریح کرد: مبارزه موفق با کرم گلوگاه انار، در گرو مشارکت همه باغداران یک منطقه است؛ زیرا چنانچه حتی بخشی از باغها نسبت به جمعآوری میوههای آلوده و رعایت اصول بهداشتی اقدام نکنند، چرخه زندگی آفت در منطقه ادامه پیدا کرده و موجب انتقال آلودگی به سایر باغها خواهد شد.
این محقق گیاهپزشک با اشاره به ضرورت استفاده هوشمندانه از روشهای مدیریتی گفت: باغداران باید از مصرف خودسرانه و بیرویه سموم خودداری کرده و پیش از هرگونه اقدام، از توصیههای کارشناسی و یافتههای تحقیقاتی بهره بگیرند. هدف اصلی در مدیریت آفات، کاهش جمعیت آفت به زیر سطح خسارت اقتصادی، حفظ سلامت محصول، حمایت از دشمنان طبیعی و تولید محصول سالم و بازارپسند است.
آزادبخت همچنین بر ضرورت آموزش مستمر باغداران تأکید کرد و گفت: پاسخگویی مستقیم محققان معین در عرصه، فرصت مناسبی برای انتقال یافتههای علمی، شناسایی مسائل واقعی باغداران و ارائه راهکارهای کاربردی متناسب با شرایط هر باغ است. استمرار این ارتباط میتواند نقش مهمی در ارتقای بهرهوری باغهای انار و کاهش هزینههای تولید داشته باشد.
ضرورت مدیریت تلفیقی تغذیه برای ارتقای کیفیت و عملکرد باغهای انار
مرادعلی قنبرپوری، محقق ارشد بخش تحقیقات خاک و آب، نیز در این کارگاه با اشاره به نقش تغذیه متعادل در افزایش عملکرد و کیفیت انار اظهار کرد: تغذیه باغهای انار باید بر اساس آزمون خاک و برگ، شناخت نیاز واقعی درخت، شرایط اقلیمی، سن درختان، میزان باردهی و وضعیت آب آبیاری انجام شود و نسخه واحدی برای همه باغها قابل توصیه نیست.
وی افزود: مدیریت تلفیقی تغذیه انار، ترکیبی از مصرف صحیح کودهای آلی، شیمیایی، زیستی و عناصر کممصرف در زمان و مقدار مناسب است. مصرف بیرویه برخی کودها، بهویژه کودهای ازته، نهتنها موجب افزایش هزینه تولید میشود، بلکه میتواند تعادل رشد رویشی و زایشی درخت را برهم زده و زمینه بروز برخی عوارض نظیر ترکخوردگی، کاهش کیفیت میوه و افزایش حساسیت درخت به تنشهای محیطی را فراهم کند.
قنبرپوری ادامه داد: برای دستیابی به محصول باکیفیت، توجه به عناصر پرمصرف و کممصرف، اصلاح وضعیت ماده آلی خاک، مدیریت شوری و قلیائیت، بهبود ظرفیت نگهداری آب و استفاده از کودها متناسب با مراحل مختلف رشد درخت ضروری است. در این میان، تغذیه متعادل و برنامهریزیشده میتواند در افزایش استحکام پوست میوه، بهبود رنگ و اندازه انار، افزایش قابلیت نگهداری و کاهش خسارتهای پس از برداشت مؤثر باشد.
وی با بیان اینکه مدیریت تغذیه باید همراه با مدیریت آبیاری و سایر عملیات باغی باشد، تصریح کرد: تولید انار ممتاز، نتیجه یک اقدام منفرد نیست؛ بلکه حاصل اجرای هماهنگ مجموعهای از عملیات شامل انتخاب نهال مناسب، اصلاح خاک، تغذیه متوازن، آبیاری منظم، کنترل آفات و بیماریها، هرس اصولی و برداشت صحیح است.
این محقق بخش تحقیقات خاک و آب با اشاره به ظرفیتهای منطقه زیرتنگ سیاب گفت: باغداران این منطقه از تجربه و توانمندی مناسبی برخوردارند و در صورت بهرهگیری بیشتر از یافتههای تحقیقاتی، ثبت سوابق باغ، انجام آزمونهای خاک و آب و اجرای توصیههای فنی، میتوانند گامهای مؤثری برای افزایش کیفیت محصول و رسیدن به جایگاه انارکار نمونه کشوری بردارند.
قنبرپوری خاطرنشان کرد: رسیدن به تولید پایدار و محصول شاخص، نیازمند تلاش مشترک باغداران، محققان، کارشناسان ترویج و مجموعه اجرایی بخش کشاورزی است. تبادل تجربه میان باغداران پیشرو و سایر بهرهبرداران نیز میتواند روند انتقال دانش و اجرای روشهای نوین را تسریع کند.
پاسخگویی میدانی محققان؛ گامی در مسیر تولید پایدار
در ادامه این برنامه، باغداران حاضر مسائل و مشکلات خود را در زمینه آفات و بیماریها، ترکخوردگی میوه، آفتابسوختگی، نحوه مصرف کودها، مدیریت آبیاری، کاهش ضایعات و بهبود کیفیت محصول مطرح کردند و محققان حاضر ضمن ارائه توضیحات تخصصی، راهکارهای متناسب با شرایط باغهای منطقه را تشریح کردند.
همچنین بر ضرورت بازدیدهای مستمر از باغها، تقویت پایشهای میدانی، استفاده از ظرفیت باغهای الگویی، مستندسازی تجربیات باغداران پیشرو و استمرار برنامههای آموزشی و ترویجی تأکید شد.
برگزاری این برنامه در باغ الگویی و مرکز نوآوری نریمان شیراوند، نمونهای از همکاری میدانی میان محققان و بهرهبرداران برای حل مسائل تولید و توسعه کشاورزی دانشبنیان در منطقه زیرتنگ سیاب بود؛ منطقهای که با برخورداری از ظرفیتهای مناسب در تولید انار، میتواند نقش بیشتری در تأمین محصول سالم، افزایش درآمد باغداران و توسعه پایدار باغبانی استان لرستان ایفا کند.
در پایان تأکید شد که در شرایط ویژه و جنگی، تداوم فعالیتهای تولیدی، حفظ باغها و تأمین پایدار محصولات کشاورزی، بخشی از مسئولیت مشترک جهادگران عرصه تولید و امنیت غذایی کشور است و محققان، کارشناسان و باغداران با همدلی و همکاری، مسیر انتقال دانش، کاهش خسارتها و ارتقای بهرهوری را با جدیت دنبال خواهند کرد.
