در راستای حل چالشهای تولید و ارائه راهکارهای مقابله با گرمازدگی در نخیلات و مرکبات؛
مدیریت تنش گرما در نخیلات و مرکبات
به گزارش روابطعمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفیآباد دزفول، باتوجهبه لزوم مدیریت تنش گرما در نخیلات و مرکبات، فاطمه مرادیپور؛ عضو هیئتعلمی بخش تحقیقات زراعی باغی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفیآباد دزفول بیان کرد: تنش گرمایی زمانی رخ میدهد که دمای محیط از حد تحمل گیاهان بالاتر برود و گیاه نتواند انرژی ورودی را بهاندازه کافی دفع کند. این وضعیت باعث افزایش دمای برگها و سایر بخشهای گیاه شده و عملکردهای بیوشیمیایی و فیزیولوژیکی آنها را مختل میکند
فاطمه مرادیپور گفت: در سالهای اخیر، افزایش دمای هوا و وقوع دورههای طولانی گرما به یکی از مهمترین چالشهای تولید نخیلات و مرکبات تبدیل شده است. گرمای شدید تابستان نهتنها موجب کاهش رشد رویشی و زایشی درختان میشود، بلکه با ایجاد اختلال در فرایندهای فیزیولوژیک، خسارتهای قابلتوجهی بر عملکرد و کیفیت محصول وارد میکند. بستهشدن روزنهها، کاهش فتوسنتز، افزایش تعرق، سوختگی برگ و میوه، ریزش گل و میوههای تازه تشکیلشده و افت شدید کیفیت خرما و مرکبات از جمله پیامدهای مستقیم تنش گرما هستند.
وی همچنین تصریح کرد: اثر تنش گرمایی بر مرکبات باعث: کاهش فتوسنتز و بستهشدن روزنهها، آفتابسوختگی میوه، سوختگی برگ و نکروزه شدن نوک برگ، اختلال در جذب آب و مواد غذایی، ریزش گل و میوههای تازه تشکیلشده و کاهش کیفیت میوه میشود.
عضو هیئتعلمی بخش تحقیقات زراعی باغی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفیآباد دزفول گفت: آفتابسوختگی خوشهها و میوهها، افزایش تعرق و نیاز آبی، آسیب به بافتهای جوان و کاهش کیفیت و کمیت محصول و حساسیت به آفات و بیماریها از اثرات تنش گرمایی بر نخیلات میشود و راهکارهای مقابله با گرمازدگی در نخیلات و مرکبات را روشهای پیشگیرانه یا غیرفعال (بلندمدت) و روشهای محافظتی یا فعال (کوتاهمدت) دانست.
مرادیپور به بیان روشهای پیشگیرانه یا بلندمدت از جمله انتخاب ارقام مقاوم در نخیلات و استفاده از پایههای متحمل به گرما در مرکبات، کمکردن فاصله کاشت (کشت متراکم)، استفاده از سیستم آبیاری مناسب در زمان احداث باغ و کشت توام درختان مرکبات و خرما در مناطق مستعد پرداخت.
وی در ادامه نیز روشهای محافظتی یا فعال (کوتاهمدت) تشریح کرد: ۱- آبیاری درختان در گرما یکی از مهمترین عوامل در مدیریت تنش گرمایی است. آبیاری نادرست یا نامنظم میتواند تنش گرمایی را تشدید کند. ۲- ایجاد سایبان یکی از بهترین راهها برای کاهش تأثیر گرما بر درختان است. تحقیقات نشان داده که سایبان می¬توانند دمای برگها را تا ۵ درجه سانتیگراد کاهش دهند و از سوختگی برگ درختان جلوگیری کنند. ۳- مالچ یکی از سادهترین و مؤثرترین راهها برای مدیریت گرما در باغبانی است. مالچ با حفظ رطوبت خاک و خنک نگهداشتن ریشهها، به کاهش تأثیر گرما کمک میکند. موادی مانند کمپوست، برگهای خشک، یا پوست درختان میتوانند بهعنوان مالچ استفاده شوند. ۴- کودهایی مانند کود سیلیکات پتاسیم میتوانند مقاومت گیاهان را در برابر تنشهای گرمایی افزایش دهند و محلولپاشی درختان با عناصر منگنز، پتاسیم و کلسیم به همراه اسیدآمینه به میزان سه در هزار. ۵- حذف علفهای هرز برای کاهش رقابت بر سر آب و مواد غذایی، جلوگیری از هرس در فصل گرما، کاشت نهال و جابهجایی گیاهان در فصل گرما توصیه نمیشود، استفاده از گیاهان پوششی، کوتاهکردن شاخههای بلند برای تحریک جوانهزنی و بهبود رشد، تنک میوه در خرما (بهازای هر ۸ تا ۱۰ برگ سبز یک خوشه نگهداری شود، پوشش خوشه در ابتدای مرحله خارک با پوششهای پارچهای یا حصیری و احداث بادشکن جهت کنترل بادهای گرم). ۶- سمپاشی در زمان تنش گرمایی باعث سوختگی برگ¬ها خواهد شد. ۷- اطلاعات هواشناسی بهمنظور اتخاذ اقدامات پیشگیرانه در زمان وقوع دماهای بالا.
جهت دریافت لینک کانال ایتای سازمان کلیک کنید
