نگاهی به دستاوردهای سفر علمی به قطب تولید کینوا در چین

به گزارش روابط‌عمومی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، محمود باقری با اشاره به ظرفیت‌های گسترده چین در تولید، اصلاح، فرآوری و تجاری‌سازی کینوا، گفت: کینوا با توجه به محدودیت منابع آب و روند افزایش شوری خاک در کشور، می‌تواند به‌عنوان محصولی مناسب برای تنوع‌بخشی به الگوی کشت مورد توجه قرار گیرد.

وی افزود: تجربه چین در توسعه این محصول، فرصت مناسبی برای گسترش همکاری‌های علمی، انتقال فناوری و بهره‌گیری از دانش فنی موجود در زمینه تولید و فرآوری کینوا فراهم کرده است.

باقری، اجرای پروژه‌های تحقیقاتی مشترک، تبادل ژرم‌پلاسم و بررسی راهکارهای تجاری‌سازی کینوا را از نخستین محورهای همکاری مورد توجه عنوان کرد و گفت: چین بر روی لاین‌ها و ارقام متنوعی از کینوا فعالیت داشته است و تبادل ژرم‌پلاسم، با رعایت کامل ضوابط قرنطینه‌ای و مقررات مربوط به منابع ژنتیکی، می‌تواند به شناسایی و توسعه ارقام سازگار با شرایط اقلیمی گوناگون ایران، به‌ویژه مناطق شور و گرم کمک کند.

وی ادامه داد: یکی از زمینه‌های مهم همکاری مشترک، شناسایی ژرم پلاسم های مقاومت به شوری و گرما است. اجرای پروژه‌های مشترک می‌تواند به شناخت بهتر ژن‌ها و صفات مرتبط با تحمل این تنش‌ها منجر شود و مسیر اصلاح و معرفی ارقام متحمل را در آینده کوتاه‌تر کند.

معاون‌ بخش تحقیقات سبزی، صیفی وحبوبات آبی  مؤسسه، توسعه فناوری و مکانیزاسیون را از دیگر حوزه‌های قابل توجه همکاری دانست و اظهار کرد: ریز بودن دانه کینوا، عملیات برداشت، جداسازی و بوجاری را با چالش‌هایی همراه می‌کند؛ ازاین‌رو، استفاده از ماشین‌آلات تخصصی، از جمله کمباین‌های متناسب با این محصول و تجهیزات پیشرفته جداسازی و فرآوری، می‌تواند هزینه‌های تولید و ضایعات پس از برداشت را کاهش دهد.

وی افزود: انتقال یا بومی‌سازی ماشین‌آلات مورد نیاز کینوا با همکاری شرکت‌های چینی، یکی از ظرفیت‌های مهم پیش‌رو است و در افق بلندمدت نیز می‌توان زمینه ایجاد خطوط مشترک تولید تجهیزات فرآوری و پس از برداشت کینوا در داخل کشور را فراهم کرد.

باقری، فرآوری و ایجاد ارزش افزوده را حلقه‌ای اساسی در توسعه پایدار کینوا برشمرد و گفت: تولید این محصول زمانی به یک فعالیت اقتصادی پایدار تبدیل می‌شود که زنجیره فرآوری آن نیز در کشور توسعه یابد. حذف ساپونین از سطح دانه، یکی از مراحل مهم فرآوری کینوا است و توسعه تجهیزات مناسب برای این مرحله می‌تواند هزینه تولید فرآورده‌های نهایی را کاهش دهد.

وی ایجاد واحدهای فرآوری برای تولید آرد، پرک و دیگر محصولات غذایی مبتنی بر کینوا را مؤثر در افزایش ارزش افزوده این محصول دانست و افزود: استفاده اقتصادی از بقایای گیاهی و کلش کینوا، همچنین بررسی امکان بهره‌برداری از ترکیبات ارزشمند موجود در ساپونین، از دیگر زمینه‌های قابل بررسی برای توسعه صنایع جانبی این محصول است.

عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر با تأکید بر اهمیت بازار و صادرات در توسعه زنجیره ارزش کینوا، اظهار کرد: توسعه این محصول نباید صرفاً با نگاه به تولید داخلی دنبال شود؛ بلکه شناسایی بازارهای بین‌المللی، استانداردها و الزامات بازارهای هدف باید از ابتدای مسیر مورد توجه قرار گیرد.

وی گفت: چین، در صورت فراهم شدن زیرساخت‌های لازم، می‌تواند یکی از شرکای تجاری و فناورانه ایران برای ورود محصولات کینوا و فرآورده‌های آن به بازارهای شرق آسیا باشد. در این مسیر، استانداردسازی محصول، رعایت الزامات کیفی و دریافت گواهی‌های مورد نیاز بازارهای هدف، اهمیت ویژه‌ای دارد.

معاون بخش تحقیقات سبزی، صیفی و حبوبات آبی موسسه در پایان با تأکید بر نقش کشاورزی قراردادی و انتقال دانش فنی به بهره‌برداران، خاطرنشان کرد: هیچ فناوری بدون انتقال دانش استفاده از آن به کشاورز، موفق نخواهد بود. تجربه چین در کنار تجارب چندین ساله فعالیت های علمی تحقیقی داخل کشور در مدیریت مزارع، تغذیه، آبیاری، کنترل آفات و عملیات پس از برداشت می‌تواند از طریق دوره‌های آموزشی و برنامه‌های مشترک، در اختیار کشاورزان و فعالان زنجیره تولید کینوا در ایران قرار گیرد.