توسعه ارقام متحمل به خشکی راهبرد افزایش پایداری تولید در دیمزارهاست

به گزارش روابط عمومی سازمان تات،روستایی در اجلاس سراسری مدیران سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات)، با اشاره به تغییرات اقلیمی و محدودیت منابع آب اظهار کرد: تغییر الگوی بارش و دما و افزایش وقوع دوره‌های خشکسالی، ضرورت بازنگری در برنامه‌های تحقیقاتی و توسعه راهکارهای متناسب با شرایط جدید اقلیمی را افزایش داده است.

وی پراکندگی و کوچک بودن اراضی، شرایط بهره‌برداران و محدودیت‌های اقلیمی را از جمله چالش‌های تولید در دیمزارها برشمرد و افزود: افزایش بهره‌وری و ارتقای تاب‌آوری نظام‌های زراعی باید در کانون برنامه‌های تحقیقاتی قرار گیرد.

رئیس مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، معرفی ارقام مقاوم و پربازده را از مهم‌ترین برنامه‌های این مؤسسه دانست و گفت: توسعه ارقام جدید گندم، جو، نخود، عدس، گیاهان علوفه‌ای و دانه‌های روغنی متناسب با شرایط مناطق دیم، با هدف افزایش پایداری تولید و سازگاری بیشتر با تنش‌های محیطی دنبال می‌شود.

تحقیقات مسئله‌محور باید به مزرعه برسد

روستایی با تأکید بر ضرورت مسئله‌محور بودن تحقیقات کشاورزی افزود: نتایج اجرای طرح‌های تحقیقاتی در عرصه نشان داده است که انتخاب رقم مناسب، اصلاح روش‌های تغذیه گیاهی، تعیین زمان مناسب مصرف نهاده‌ها و مدیریت صحیح عملیات زراعی می‌تواند نقش مؤثری در افزایش عملکرد و پایداری تولید داشته باشد.

وی ادامه داد: یافته‌های تحقیقاتی نباید صرفاً در ایستگاه‌های پژوهشی باقی بماند، بلکه باید دستورالعمل‌های کاربردی با سرعت بیشتری در اختیار بخش اجرا و بهره‌برداران قرار گیرد.

وی اجرای پایلوت‌های فناوری در مزارع کشاورزان را از ابزارهای مؤثر برای انتقال دانش دانست و اظهار کرد: مقایسه مزارع مدیریت‌شده بر پایه یافته‌های تحقیقاتی با روش‌های متداول کشاورزان، نقش علم و فناوری را در بهبود عملکرد به‌صورت عملی نشان می‌دهد.

توسعه کشت پاییزه حبوبات و علوفه دیم

رئیس مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، توسعه کشت پاییزه نخود و عدس را یکی دیگر از محورهای تحقیقات مسئله‌محور عنوان کرد و گفت: معرفی ارقام متحمل به سرما، اصلاح تاریخ و آرایش کاشت، مکانیزاسیون عملیات زراعی و توسعه فناوری‌های برداشت، مجموعه‌ای از راهکارهای مرتبط برای افزایش بهره‌وری تولید حبوبات دیم است.

روستایی همچنین توسعه علوفه در دیمزارها را ظرفیتی مهم برای کاهش فشار بر منابع آب دانست و افزود: افزایش تولید علوفه دیم علاوه بر پشتیبانی از تولید دام، می‌تواند به حفاظت از خاک، حفظ رطوبت و افزایش پایداری نظام‌های تولید کمک کند.

وی تأکید کرد: تجربه اجرای طرح‌های توسعه‌ای نشان می‌دهد هنگامی که پژوهش، پشتیبانی اجرایی و انتقال فناوری در کنار یکدیگر قرار گیرند، یافته‌های تحقیقاتی می‌توانند از ایستگاه‌های پژوهشی خارج شده و مستقیماً در خدمت تولید قرار گیرند.

فناوری‌های نوین برای شناسایی ارقام سازگار با خشکی

روستایی توسعه زیرساخت‌های پیشرفته برای ارزیابی ارقام در شرایط خشکی را از نیازهای مهم تحقیقات دیم برشمرد و گفت: بهره‌گیری از فناوری‌های نوین مانند سامانه‌های کنترل بارش می‌تواند امکان ارزیابی دقیق‌تر ژنوتیپ‌ها در سطوح مختلف تنش خشکی و انتخاب ارقام سازگارتر با تغییرات اقلیمی را فراهم کند.

وی افزود: سرمایه‌گذاری هدفمند در زیرساخت‌های تحقیقاتی و استفاده از فناوری‌های نوین، مسیر دستیابی سریع‌تر به ارقام پربازده و متحمل به خشکی و افزایش پایداری تولید در دیمزارهای کشور را هموار می‌کند.

همکاری‌های علمی برای آینده تحقیقات دیم ضروری است

رئیس مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور همچنین بر ضرورت تقویت همکاری‌های علمی و دسترسی به منابع ژنتیکی تأکید کرد و گفت: بخشی از ارقام مورد استفاده در تولید محصولات کشاورزی حاصل سال‌ها تبادل منابع ژنتیکی و همکاری‌های علمی است و استمرار این تعاملات برای آینده تحقیقات و امنیت غذایی اهمیت دارد.

روستایی افزود: توسعه تحقیقات در حوزه دانه‌های روغنی، گیاهان علوفه‌ای و محصولات راهبردی دیم، در کنار استفاده از فناوری‌های نوین، تقویت زیرساخت‌های تحقیقاتی و انتقال سریع‌تر یافته‌ها به عرصه، می‌تواند به افزایش بهره‌وری، پایداری تولید و تقویت امنیت غذایی کشور کمک کند.