در شصت‌وچهارمین جلسه شورای پژوهشی مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور بررسی شد؛
تأکید بر توسعه پژوهش‌های کاربردی و تجاری‌سازی دستاوردهای شیلاتی
شصت‌وچهارمین جلسه شورای پژوهشی مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور با محوریت بررسی عملکرد پژوهشی سال ۱۴۰۴ و نیمه نخست سال ۱۴۰۵، ارزیابی دستاوردهای علمی و توسعه همکاری‌های پژوهشی برگزار شد؛ در این نشست، بر تقویت ارتباط میان پژوهش و نیازهای بخش شیلات، توسعه فناوری‌های کاربردی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی مؤسسه برای پیشبرد اهداف توسعه پایدار آبزی‌پروری کشور تأکید شد.
به گزارش روابط عمومی مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، شصت‌وچهارمین جلسه شورای پژوهشی مؤسسه، صبح روز بیست‌ویکم مهرماه ۱۴۰۵، با حضور اعضای شورا به‌صورت حضوری و وبیناری در سالن جلسات مؤسسه برگزار شد. در این نشست، عملکرد پژوهشی مؤسسه در سال ۱۴۰۴ و نیمه نخست سال ۱۴۰۵ بررسی و محورهای مرتبط با توسعه فعالیت‌های علمی، ارتقای دستاوردهای پژوهشی و پیگیری مصوبات و تکالیف سازمانی مطرح شد.
محمد صدیق مرتضوی، رئیس مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، در آغاز این نشست ضمن خوشامدگویی به اعضای شورای پژوهشی و همکاران حاضر در جلسه و شرکت‌کنندگان برخط از پژوهشکده‌ها و مراکز تحقیقاتی، اظهار کرد: با توجه به شرایط خاص کشور در سال گذشته و فراهم‌نشدن امکان برگزاری برخی جلسات، گزارش عملکرد این دوره به‌صورت تجمیعی ارائه می‌شود تا ضمن بررسی اقدامات انجام‌شده، زمینه اتخاذ تصمیمات لازم برای پیشبرد برنامه‌های پژوهشی مؤسسه فراهم شود.
وی افزود: بررسی مصوبات و تکالیف مرتبط با هیئت وزیران و سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی در حوزه ساختار و توسعه مؤسسه نیز از دیگر محورهای این نشست است که با هدف پیگیری امور و تقویت روند اجرای برنامه‌های توسعه‌ای در دستور کار قرار دارد.
در ادامه این جلسه، محمود حافظیه، معاون پژوهش و فناوری مؤسسه، گزارشی از عملکرد پژوهشی مؤسسه در سال ۱۴۰۴ و شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ ارائه کرد.
حافظیه با تشریح عملکرد کمیته علمی ـ فنی مؤسسه گفت: این کمیته در سال ۱۴۰۴ در ۱۲ جلسه و در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ در 7 جلسه تشکیل شد. در سال گذشته، ۹۳ سند طرح و پروژه تحقیقاتی بررسی شد که ۷۲ سند به تصویب رسید و از 97 گزارش نهایی ارائه‌شده نیز تصویب و اخذ فروست انجام شد.
حافظیه ادامه داد: در شش‌ماهه نخست سال جاری نیز از ۴۳ سند طرح بررسی‌شده، ۲۰ سند به تصویب رسید و از مجموع ۴۲ گزارش نهایی، ۳۹ گزارش مصوب شد.
وی توسعه همکاری‌های پژوهشی با دانشگاه‌ها، سایر مؤسسات تحقیقاتی و بخش خصوصی را از محورهای مهم فعالیت‌های این معاونت برشمرد و افزود: در راستای اجرای تکالیف شورای پژوهشی و سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، در مجموع ۴۱ پروژه تحقیقاتی مشترک تعریف و اجرا شده است.
همچنین شاخص نسبت پروژه به محقق در برخی مراکز روند افزایشی داشته است؛ به‌گونه‌ای که این شاخص در مرکز بندرعباس از دو پروژه به ازای هر محقق در سال ۱۴۰۴ به ۲.۷ پروژه در سال ۱۴۰۵ رسیده است.
معاون پژوهش و فناوری مؤسسه با اشاره به وضعیت بروندادهای پژوهشی اظهار کرد: در سال ۱۴۰۴، سهم بروندادهای بنیادی ۳۱ درصد، تجاری ۱۶ درصد و ترویجی ۳۹ درصد بوده و ۱۴ درصد نیز در قالب طرح ثبت شده است.
وی افزود: در نیمه نخست سال ۱۴۰۵، سهم بروندادهای بنیادی به ۴۱ درصد، بروندادهای تجاری به پنج درصد و بروندادهای ترویجی به ۴۶ درصد رسیده است؛ با توجه به ثبت‌های موقت و روند تکمیل دستاوردها، انتظار می‌رود سهم بروندادهای تجاری تا پایان سال افزایش یابد.
حافظیه همچنین از اجرای برنامه‌های پایش و ارزیابی مستمر پروژه‌های تحقیقاتی خبر داد و گفت: این برنامه‌ها در سه دوره ارزیابی اجرا شده است. در این چارچوب، ۱۳۷ پروژه در اسفندماه ۱۴۰۴ و ۱۲۳ پروژه در شهریورماه ۱۴۰۵ مورد پایش قرار گرفتند؛ این ارزیابی‌ها با هدف افزایش پویایی و اثربخشی پژوهش‌ها، رفع موانع توسعه شیلات و بررسی نیازهای تخصصی در حوزه‌هایی از جمله آبزی‌پروری، ژنتیک، ماهیان آب شیرین، ماهیان دریایی و آب‌های شمال انجام شده است.
وی در تشریح وضعیت انتشارات علمی مؤسسه بیان کرد: در سال ۱۴۰۴، تعداد 163 مقاله انگلیسی و ۱۷۰ مقاله علمی ـ پژوهشی و ترویجی فارسی منتشر شد.
همچنین ۱۱ عنوان کتاب در سال 1404 به چاپ رسید و در نیمه نخست سال جاری نیز سه کتاب منتشر شده و شش عنوان دیگر مراحل داوری و آماده‌سازی برای چاپ را طی می‌کنند. توسعه تألیف در کنار ترجمه، انتشار منظم مجلات علمی فارسی و انگلیسی و تقویت نشریات ترویجی شیلات و آبزیان نیز از برنامه‌های این حوزه است.
معاون پژوهش و فناوری مؤسسه با اشاره به پیشرفت‌های حاصل‌شده در زمینه دستیابی و انتقال دانش فنی تصریح کرد: در این حوزه، در مقایسه با سال ۱۴۰۳ رشد قابل توجهی حاصل شده است و در سال جاری، تجاری‌سازی دستاوردهای پژوهشی در اولویت قرار دارد. تاکنون چهار مورد دستیابی قطعی به دانش فنی محقق شده و ۲۹ مورد نیز پس از تصویب، در انتظار دریافت گواهی ثبت هستند.
وی برگزاری روزهای مزرعه، هفته انتقال یافته‌ها، کارگاه‌های آموزشی و برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی را از جمله اقدامات مؤسسه در زمینه ترویج و انتقال یافته‌های پژوهشی عنوان کرد و افزود: در ارزیابی‌های هفته پژوهش سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، عناوین «محقق برتر در مرز علم»، «دستاورد برتر» و «کتاب شایسته تقدیر» به دست آمده است. همچنین سه نفر از اعضای هیئت علمی مؤسسه در فهرست دانشمندان یک درصد برتر جهان قرار گرفته‌اند و دو نفر نیز به مرتبه دانشیاری ارتقا یافته‌اند.
حافظیه در بخش دیگری از گزارش خود به فعالیت‌های مؤسسه در زمینه توسعه تعاملات تخصصی و بین‌المللی اشاره کرد و گفت: حضور در نهمین نمایشگاه بین‌المللی شیلات و انعقاد چهار قرارداد تجاری و تخصصی، امضای تفاهم‌نامه‌های همکاری با سازمان نظام دامپزشکی و پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی، همچنین مشارکت در راهنمایی ۱۹ و مشاوره ۶۸ پایان‌نامه دانشجویی از جمله اقدامات انجام‌شده در این حوزه بوده است.
وی ادامه داد: تدوین و تصویب شیوه‌نامه برگزاری وبینارهای بین‌المللی، میزبانی از سخنرانان خارجی و انعقاد تفاهم‌نامه همکاری با مؤسسه VNIRO و دانشگاه روسیه از دیگر اقدامات مؤسسه در توسعه همکاری‌های بین‌المللی به شمار می‌رود. همچنین پروپوزال‌های پژوهشی، پلتفرم‌های داده و دوره‌های آموزشی کوتاه‌مدت برای همکاری با کشورهای عضو بریکس به وزارت جهاد کشاورزی ارائه شده است.
معاون پژوهش و فناوری مؤسسه، جذب گرنت‌ها و حمایت‌های پژوهشی بین‌المللی مشترک از کشورهای چین، پرتغال و روسیه، بدون تحمیل هزینه مالی به کشور، و بهره‌گیری از فرصت مطالعاتی پژوهشگران در مالزی را از دیگر دستاوردهای این بخش برشمرد.
وی همچنین به حضور رئیس مؤسسه در سی‌وهفتمین نشست ملل متحد (فائو) به‌عنوان نماینده شیلات جمهوری اسلامی ایران اشاره کرد.
حافظیه در پایان گزارش خود، با اشاره به ورود مؤسسه و پژوهشکده‌های تابعه به نظام رتبه‌بندی مؤسسات پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، از کسب رتبه چهارم مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور در میان مؤسسات پژوهشی حوزه کشاورزی و منابع طبیعی خبر داد و رشد فعالیت‌های مؤسسه در شبکه آزمایشگاهی فناوری‌های راهبردی کشور را از دیگر محورهای قابل توجه عملکرد این مجموعه عنوان کرد.
در پایان این نشست، مرتضوی با تأکید بر اهمیت تداوم فعالیت‌های پژوهشی و حرکت در مسیر توسعه علمی کشور، دستاوردهای حاصل‌شده را نتیجه تلاش و همدلی همکاران، اعضای هیئت علمی و پژوهشگران مؤسسه دانست و بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی و تخصصی موجود برای تقویت جایگاه پژوهش‌های شیلاتی تأکید کرد.
وی همچنین توسعه همکاری میان پژوهشکده‌ها و مراکز تحقیقاتی، گسترش تعامل با دانشگاه‌ها و بخش خصوصی و بهره‌گیری مؤثر از نتایج پژوهش‌ها در پاسخ‌گویی به نیازهای واقعی بخش شیلات را از محورهای مهم پیش‌رو برشمرد.
رئیس مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور با اشاره به اهمیت توسعه فناوری‌های کاربردی و تجاری‌سازی دستاوردهای علمی، بر لزوم تقویت ارتباط میان پژوهش و نیازهای اجرایی کشور تأکید کرد.
مرتضوی در پایان ابراز امیدواری کرد با تداوم تلاش‌های جمعی، پیگیری مصوبات شورای پژوهشی و استفاده مؤثر از ظرفیت‌های علمی و تخصصی مؤسسه، روند توسعه فعالیت‌های پژوهشی شتاب بیشتری بگیرد و دستاوردهای این مجموعه بیش از پیش در خدمت توسعه پایدار صنعت شیلات و آبزی‌پروری کشور قرار گیرد.
