مدیریت کنترل تلفیقی مگس میوه مدیترانه ای
بررسی مدیریت کنترل تلفیقی مگس میوه مدیترانه ای با حضور عضو هیات علمی پژوهشکده مرکبات و میوه های نیمه گرمسیری در رادیو اقتصاد
به گزارش روابط عمومی پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری، اسماعیل غلامیان، عضو هیات علمی موسسه تحقیقات علوم باغبانی و پژوهشکده مرکبات و میوههای نیمهگرمسیری، روز یکشنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ در برنامه مجله رادیویی کشاورزی رادیو اقتصاد حضور یافت و درباره مدیریت کنترل تلفیقی مگس میوه مدیترانهای گفتگو کرد.
غلامیان در این برنامه با اشاره به اهمیت اقتصادی این آفت برای باغهای کشور، به ویژه مرکبات و میوههای هستهدار، گفت که مگس میوه مدیترانهای با تخمریزی درون میوه و تغذیه لاروها از گوشت آن، باعث پوسیدگی و ریزش زودرس میوه میشود و سوراخ ایجادشده توسط لاروها راه را برای ورود عوامل ثانویه مانند قارچ و باکتری باز میکند. وی با بیان اینکه این آفت دامنه میزبانی بسیار گستردهای دارد و در جهان بیش از ۳۴۷ گونه گیاهی را آلوده میکند، افزود که در استان مازندران مرکبات به ویژه نارنگی، هلو، شلیل، گلابی، انجیر، خرمالو، سیب، ازگیل ژاپنی و برخی ارقام کیوی مانند طلایی و رد مورد حمله قرار میگیرند و در مناطق جنوبی کشور میزبان اصلی انار است و گرمای زیاد تابستان فعالیت مگس را محدود میکند.
عضو هیات علمی پژوهشکده مرکبات در ادامه به تشریح چرخه زندگی مگس میوه مدیترانه پرداخت و گفت که در استان مازندران پنج نسل در سال ثبت شده است و هر نسل بسته به شرایط آب و هوایی بین ۲۰ تا ۲۵ روز طول میکشد، در هوای سرد چرخه طولانیتر و در هوای گرم کوتاهتر میشود و زمستانگذرانی آفت به صورت شفیره در عمق ۶ تا ۱۰ سانتیمتری خاک انجام میشود که با گرم شدن هوا مجددا فعال میگردد.غلامیان با تاکید بر اهمیت ردیابی دقیق، تصریح کرد که تلههای زرد چسبنده به تنهایی کافی نیستند، زیرا مگس میوه مدیترانهای عمدتا از طریق بویایی جذب میشود و روش اصلی ردیابی استفاده از تلههای حاوی مواد جذبکننده غذایی نظیر پروتئین هیدرولیزات یا سراتراپ است. وی توصیه کرد که باغداران سه تا پنج تله در هر هکتار نصب کنند و زمانی که روزانه دو تا سه مگس در تله شکار شد، زمان شروع عملیات کنترل فرا رسیده است. وی همچنین به باغداران توصیه کرد علائم خسارت را بشناسند و گفت که تغییر رنگ زودرس میوه و پوسیدگی ناشی از ورود لارو و میکروارگانیسمها از نشانههای بارز آلودگی است.
این عضو هیات علمی در بخش دیگری از سخنان خود به تشریح اصول مدیریت تلفیقی پرداخت و نخستین گام را بهداشت باغ دانست. وی تاکید کرد که تمام میوههای ریخته شده پای درختان باید جمعآوری شوند و هشدار داد که این میوهها را نباید مستقیما در خاک دفن کرد، زیرا لاروها درون همان خاک به شفیره تبدیل میشوند و روش صحیح آن است که میوهها را در بشکهای حاوی آب و چند قطره نفت یا روغن سوخته بریزند تا لاروها از بین بروند و سپس محتویات را پس از مدتی در گوشه باغ با خاک بپوشانند تا به کود تبدیل شود. وی همچنین بر جمعآوری میوههای باقیمانده روی درختان مانند نارنجهای سال قبل تاکید کرد که به عنوان میزبان اولیه برای تخمریزی اوایل فصل عمل میکنند.
غلامیان سپس به روشهای کنترل شیمیایی هدفمند پس از ردیابی اشاره کرد و گفت که یکی از روشها طعمهپاشی است که در آن مخلوطی از پروتئین هیدرولیزات با غلظت سه تا پنج درصد و سم مالاتیون به نسبت دو در هزار تهیه میشود و این طعمه فقط روی یکسوم از درختان هر هکتار و در سمت آفتابگیر درخت و ترجیحاً قسمتهای کممیوه اسپری میشود. وی افزود که طعمهپاشی باید هر هفته تکرار شود و بارندگی آن را از بین میبرد. روش دیگر که از نظر اقتصادی و کیفیت ارجحیت دارد، تلهگذاری با طعمه مسموم است که در آن از تلههای پلاستیکی یا بطری آب معدنی سوراخشده حاوی مخلوط طعمه استفاده میشود و با نصب ۵۰ تا ۷۰ تله در هکتار در ارتفاع یک و نیم متری و درون سایهانداز درخت، مواد جذبکننده تا دو ماه اثر دارند و نیازی به تکرار هفتگی نیست.
غلامیان در بخش پایانی گفتگو به یک تغییر جدید در توصیهها اشاره کرد و گفت که تا چند سال گذشته سمپاشی عمومی در باغ تحت هیچ شرایطی توصیه نمیشد، اما اکنون در باغهایی که آلودگی بسیار شدید است و روشهای دیگر مؤثر واقع نمیشوند، مجاز هستیم یک یا دو بار سمپاشی عمومی با سم کمخطری مانند مالاتیون انجام دهیم، با این شرط که این سمپاشی حداقل ۲۰ روز قبل از برداشت میوه صورت گیرد. وی این روش را صرفاً برای شرایط بحرانی و به عنوان آخرین راهکار توصیه کرد.
وی در پایان بر ضرورت همت جمعی و مشارکت منطقهای در کنترل این آفت تاکید کرد و گفت که اگر یک باغدار به تنهایی مبارزه کند اما همسایه او اقدامی انجام ندهد، آفت دوباره به باغ او بازخواهد گشت و از این رو از باغداران خواست با هماهنگی دهیاران و شوراهای روستا، برنامه کنترل دستهجمعی را در هر روستا اجرا کنند تا شاهد کاهش پایدار خسارت این آفت باشند.
