از تنوع زیستی تا زراعت چوب پایدار؛ گامی نو در توانمندسازی جامعه روستایی
به گزارش روابط عمومی سازمان تات به نقل از مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل ،کمال شهبازی رییس مرکز تحقیقات استان اردبیل گفت: در راستای تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی و با تمرکز بر حفاظت از منابع طبیعی، این مرکز موفق به اجرای پروژههای تحقیقاتی ارزشمندی در بخش جنگلها و مراتع شده است. این دستاوردها که با هدف حفاظت از تنوع زیستی، احیاء و توسعه پوشش گیاهی، ارتقای تولید علوفه و گسترش زراعت چوب در استان صورتگرفته، نقش بسزایی در پایداری منابع طبیعی و شکوفایی بخش کشاورزی ایفا میکند.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل، با تشریح جزئیات این پروژهها اظهار داشت: «همه برنامههای تحقیقاتی این بخش در چارچوب اقتصاد مقاومتی و با هدف صیانت از تنوع زیستی، پایش دقیق عرصههای جنگلی و مرتعی و توسعه زراعت چوب در استان در حال اجراست.»
یکی از برجستهترین دستاوردهای مرکز، حفظ و نگهداری کلکسیون گیاهان دارویی انحصاری و بومی استان در سامیان اردبیل است که شامل ۲۱۸ گونه ارزشمند میشود. شهبازی دراینخصوص توضیح داد: «زراعی کردن گونههای اندمیک باتوجهبه نیاز آبی بهینه، حفاظت جدی از ذخایر ژنتیکی گیاهان دارویی در طبیعت با مدیریت برداشت، توسعه ارقام اصلاح شده پرمحصول و فراوری گیاهان دارویی برای افزایش ارزش افزوده، از اولویتهای ما در این حوزه است.»
پایش مستمر عرصههای جنگلی و مرتعی نیز از دیگر محورهای اصلی فعالیت این مرکز است. هدف از این پایشها، ارزیابی وضعیت پوشش گیاهی، شناسایی روند تغییرات، تشخیص عوامل تنشزا مانند خشکسالی، آفات و چرای بیرویه، و در نهایت، تدوین برنامههای مدیریتی برای حفاظت و احیای این منابع حیاتی است. شهبازی تأکید کرد: «اطلاعات حاصل از این پایشها، مبنای تصمیمگیریهای مؤثر برای حفظ تنوع زیستی، جلوگیری از فرسایش خاک، مدیریت منابع آبی و تأمین معیشت جوامع محلی قرار میگیرد.»
در حوزه تولید علوفه پایدار، این مرکز اقدام به ارزیابی سه ژنوتیپ از گونههای گون علفی و فستوکا کرده است. این ارزیابی که در پایگاه سامیان اردبیل انجام شده، بر روی پارامترهایی چون میزان تولید علوفه، ارزش غذایی و مقاومت به خشکی و تغییرات اقلیمی متمرکز بوده و نتایج آن به انتخاب ارقام سازگارتر و بهبود مدیریت چراگاهها کمک شایانی خواهد کرد.
شهبازی همچنین به توسعه زراعت چوب با استفاده از آبهای نامتعارف اشاره کرد و گفت: «معرفی دو گونه کبوده و صنوبر سالاری که با پساب فاضلاب شهری سازگاری بالایی نشان دادهاند، میتواند ضمن ایجاد اشتغال و افزایش درآمد روستاییان، به جهش در تولید چوب و حفاظت از جنگلهای طبیعی استان منجر شود.»
در زمینه توسعه فضای سبز شهری، این مرکز ۱۷ گونه شاخص و بومی را معرفی کرده است. این اقدام با هدف افزایش تنوع گونهای و حفاظت از ذخایر ژنتیکی گیاهان دارویی در محیط شهری انجام شده و شهبازی تأکید کرد: «فضاهای سبز شهری، ریههای تنفسی شهر محسوب میشوند و معرفی این گونههای بومی، علاوه بر جنبههای زیباییشناختی و زیستمحیطی، به حفظ ذخایر ژنتیکی و افزایش آگاهی عمومی نسبت به گیاهان دارویی کمک میکند.»
