توسعه معیشت‌های جایگزین، راهبردی امیدبخش برای احیای آبخیز شول‌آباد

به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری ، ابراهیم کریمی سنگنچینی، پژوهشگر مرکز تحقیقات کشاورزی استان چهارمحال و بختیاری، با اشاره به نتایج یک پژوهش راهبردی در حوزه مدیریت آبخیز شول‌آباد لرستان گفت: رویکردهای علمی نوین نشان می‌دهد که با برنامه‌ریزی هدفمند می‌توان ضمن ارتقای سلامت آبخیز، مسیر توسعه پایدار و بهبود خدمات اکوسیستمی را هموار کرد.

وی اظهار کرد: در این پژوهش، ابتدا وضعیت اقتصادی آبخیزنشینان و مهم‌ترین منابع درآمدی آن‌ها به‌عنوان خدمات فعلی آبخیز بررسی شد و سپس چالش‌های زیست‌محیطی ناشی از فعالیت‌های اقتصادی موجود که منجر به کاهش سلامت آبخیز شده‌اند، شناسایی شدند.

کریمی سنگنچینی افزود: برای تدوین راهبردهای مدیریتی، از چارچوب تحلیلی SWOT به‌منظور شناسایی نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدها استفاده شد و در ادامه با بهره‌گیری از تکنیک QSPM، اولویت‌بندی نهایی راهبردها انجام گرفت. به‌منظور افزایش دقت نتایج، امتیازدهی عوامل داخلی و خارجی از طریق پرسش‌نامه طیف لیکرت و با مشارکت کارشناسان و جوامع محلی انجام شد و تعیین اوزان نسبی عوامل نیز با استفاده از روش دلفی صورت گرفت.

وی ادامه داد: نتایج نشان داد «توسعه فعالیت‌های معیشت جایگزین با هدف کاهش فشار بر منابع طبیعی» با کسب بالاترین نمره جذابیت (۲۸/۱۲) به‌عنوان راهبرد برتر مدیریت آبخیز شول‌آباد انتخاب شد. همچنین راهبردهای «حفاظت و احیای جنگل‌ها و مراتع» و «اجرای اقدامات حفاظتی آب و خاک و مدیریت مزرعه» به‌ترتیب با نمرات ۱۰/۹۸ و ۱۰/۱۴ در اولویت‌های بعدی قرار گرفتند.

این پژوهشگر تأکید کرد: اجرای این راهبردها می‌تواند ضمن کاهش تخریب منابع طبیعی، به بهبود معیشت جوامع محلی و تقویت پایداری اکولوژیک منطقه منجر شود. همچنین رویکرد به‌کاررفته در این تحقیق می‌تواند به‌عنوان الگویی کاربردی برای تدوین برنامه‌های مدیریتی در سایر حوزه‌های آبخیز کشور و مورد استفاده سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری قرار گیرد.