در راستای بررسی تأثیر آلایندههای نیروگاهی بر کیفیت خاک و منابع آب
بازدید محققان پژوهشکده برای بررسی آلودگی عناصر سنگین ناشی از سوختهای فسیلی در آبخوان شهید هادی احمدی (چنداب)
به گزارش روابطعمومی پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، حمیدرضا پیروان و سید عباس عطاپورفرد از محققان پژوهشکده در تاریخهای ۷ و ۸ اردیبهشتماه ۱۴۰۵، عملیات صحرایی نمونهبرداری از خاک را در اطراف نیروگاه حرارتی شهدای دماوند انجام دادند. این عملیات در چارچوب طرح تحقیقاتی «بررسی تأثیر استفاده از سوختهای فسیلی در نیروگاه دماوند بر آلودگی خاک آبخوان شهید هادی احمدی (چنداب) به عناصر سنگین» صورت پذیرفت. ایستگاه پخش سیلاب شهید هادی احمدی (چنداب) یکی از ایستگاههای مهم و قدیمی در زمینه تغذیه مصنوعی آبخوان است که در سال ۱۳۷۵ احداث و آبگیری شد. این ایستگاه در نزدیکی نیروگاه حرارتی سیکل ترکیبی شهدای دماوند قرار دارد.
نیروگاه حرارتی شهدای دماوند دارای فازهای مختلفی است که فاز یک آن در سال ۱۳۸۴ شروع به فعالیت نمود. سوخت اصلی این نیروگاه گاز و گازوئیل است، اما نکته حائز اهمیت آنکه در فصل زمستان به دلیل کمبود سوخت، نیروگاه ناگزیر به استفاده از مازوت میشود که دارای آلایندههای سنگین و خطرناکی از جمله عناصر سنگین است. هدف اصلی این طرح تحقیقاتی، بررسی نقش و میزان تأثیر آلایندههای ناشی از احتراق سوختهای فسیلی (به ویژه مازوت) در نیروگاه دماوند بر آلودگی خاک عرصه پخش سیلاب چنداب (آبخوان شهید هادی احمدی) به عناصر سنگین است.
در این عملیات میدانی، محققان با دقت علمی و روشهای استاندارد، تعداد ۱۰ نمونه از خاک سطحی مراتع اطراف نیروگاه را جمعآوری کردند. نمونهبرداری در جهت باد غالب منطقه انجام شد تا سهم واقعی آلایندههای نیروگاه در آلودگی خاک قابل تفکیک و ارزیابی باشد. نمونههای اخذشده برای تعیین مقادیر عناصر سنگین (مانند سرب، کادمیوم، آرسنیک، نیکل و سایر عناصر آلاینده) به آزمایشگاه تخصصی منتقل خواهد شد تا غلظت این عناصر در فواصل مختلف از نیروگاه اندازهگیری و مقایسه گردد. در ادامه فعالیتهای پژوهشی، محققان با تکمیل پرسشنامههای طراحیشده، نقش آلودگی خاک بر کمیت و کیفیت محصولات کشاورزی منطقه را مورد بررسی قرار دادند.
همچنین جلسات و رایزنیهایی با کارشناسان خدمات کشاورزی شهرستان انجام شد تا اطلاعات دقیق مربوط به میزان تولید محصولات کشاورزی در واحد سطح در سالهای مختلف (پیش و پس از آغاز فعالیت نیروگاه) جمعآوری و تحلیل گردد. نتایج نهایی این پژوهش میتواند نقش مهمی در آگاهیبخشی درباره اثرات زیستمحیطی نیروگاههای حرارتی، تدوین ضوابط سختگیرانهتر برای کنترل آلایندهها و همچنین ارائه راهکارهای مدیریتی برای کاهش آلودگی خاک و حفاظت از آبخوانهای حساس منطقه ایفا کند. آبخوان شهید هادی احمدی (چنداب) به عنوان یکی از منابع مهم تأمین آب شرب و کشاورزی منطقه، از ارزش محیطزیستی و اقتصادی بالایی برخوردار است و پایش مستمر آلایندههای آن یک ضرورت اساسی محسوب میشود.
