راهکاری برای افزایش ارزش افزوده در زراعت چوب

به گزارش روابط عمومی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، به مناسبت گرامی‌ داشت هفته جهاد کشاورزی، محسن کلاگری، در مصاحبه با اداره روابط عمومی مؤسسه اظهار داشت: در میان گونه ­های درختی تند رشد، برخی از گونه­ های اکالیپتوس به­ دلایل مختلف از جمله: رشد سریع، امکان بهره ­برداری در دوره‌ های کوتاه ­مدت (4 و 6 ساله) و توانایی تولید جستهای فراوان، همواره مورد توجه تولیدکنندگان چوب و نیز صاحبان صنایع مختلف چوبی بوده ­اند بنابراین، این گونه ­های درختی می ‌توانند ضمن تأمین بخشی از مواد اولیه مورد نیاز صنایع چوبی کشور، نقش بسیار مهمی در حفظ و صیانت از عرصه‌ های جنگلی کشور ایفاء کنند.

وی ضمن اشاره به ویژگی‌ های درخت اکالیپتوس، به گستره جغرافیی کاشت این درخت پرداخت و گفت: استان‌ های جنوبی و گرمسیری کشور مانند: خوزستان، بوشهر، هرمزگان و سیستان و بلوچستان به لحاظ اقلیمی، مناسب برای کاشت و توسعه این درختان هستند.

کلاگری به امتیازات استفاده از روش شاخه­زاد با دوره بهره ­برداری کوتاه­ مدت در کاشت این درختان اشاره کرد و افزود: توانایی و امکان تولید جستهای فراوان و متعاقب آن، تولید چوب فراوان در مدت زمان کوتاه، کاهش رقابت اقتصادی بین تولید چوب و محصولات زراعی با کوتاه کردن دوره برداشت درختان از 15-10 سال به 6-4 سال همچنین، تأمین نیاز صنایع چوب و کاغذ کشور توسط چوبهای با ابعاد کم، از جمله امتیازات استفاده از روش شاخه ‌زاد است.

وی درخصوص برخی عوامل مؤثر در افزایش عملکرد تولید چوب در واحد سطح اظهار داشت: نوع گونه و نیز فاصله کاشت مناسب، نقش مهمی در تولید این نوع محصولات چوبی دارد به طوریکه معمولاً در این روش، نهالهای اکالیپتوس در فاصله 1.5×1 یا 1.5×2 متر از یکدیگر کاشته میشوند و پس از کف­بر کردن درختان، مجدداً از محل کُنده،­ جستهای جدید بوجود می‌آیند و مدیریت جستها به روش باقی‌گذاشتن 2 تا 3 جست روی هر پایه، موجب می‌شود این جستها از تمامی مواد غذایی و انرژی گیاه استفاده کرده و از رشد مطلوبی برخوردار شوند.

کلاگری به اهداف استفاده از این روش پرداخت و افزود: در این سیستم، هدف تولید چوبهای کم ‌قطر (بیش از 5 سانتی­متر)  با دوره برداشت کوتاه (چهار تا شش سال) برای استفاده در صنایع نئوپان، ام دی اف و خمیر کاغذ است.

رئیس بخش تحقیقات صنوبر و درختان سریع‌ الرشد در مورد مقایسه ویژگیهای رویشی گونه‌ های اکالیپتوس بررسی شده در این پژوهش خاطرنشان کرد: نتایج ویژگیهای رویشی پس از پایان دوره بهره­ برداری (چهار سال پس از کاشت) نشان داد که از میان چهار گونه اکالیپتوس، گونه اکالیپتوس کامالدولنسیس در تیمار سه ‌جست، با 38/9 تن در هکتار در سال، بیشترین تولید چوب را داشت. همچنین علاوه بر تولید چوب، توانست سرشاخه‌های برگدار سبز غیرچوبی زیادی با میزان 10/3 تن در هکتار در سال، تولید کند لذا در نهایت، با کاشت این گونه و باقی‌گذاشتن سه جست پس از بهره‌برداری میتوان در مجموع، 49 تن در هکتار در سال، چوب و سرشاخه برگدار سبز غیرچوبی، تولید کرد./