معاون پژوهش و فناوری سازمان تات:
زلزله خاموش در کمین است
به گزارش روابط عمومی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، غلامرضا صالحی جوزانی، معاون پژوهشی سازمان تات در نشست تخصصی: بیابان و بیابانزایی؛ از تهدید تا فرصت- با اشاره به تشدید آثار تغییر اقلیم در کشور، بیابانزایی را یکی از مهمترین چالشهای محیط زیستی ایران دانست و گفت: قرار گرفتن کشورمان در کمربند خشک و نیمهخشک کره زمین و پیامدهای ناشی از تغییر اقلیم، موجب گسترش پدیده بیابانزایی شده است؛ پدیدهای که کارشناسان از آن به عنوان - زلزله خاموش - یاد میکنند.
وی با بیان اینکه بیابانزایی، امروز به یک بحران جهانی تبدیل شده است، افزود: براساس آخرین آمارها، حدود یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون نفر در جهان با این معضل درگیر هستند. در ایران نیز دستکم ۲۰ استان و حدود ۲۰ میلیون نفر تحت تأثیر پیامدهای ناشی از پدیده بیابانزایی قرار دارند.
معاون پژوهشی سازمان تات، افزایش دمای زمین در دهههای اخیر را مهمترین عامل تغییر اقلیم عنوان کرد و اظهار داشت: طی ۵۰ سال گذشته، میانگین دمای کره زمین بین ۲ تا ۳ درجه سانتیگراد افزایش یافته است. این روند به کاهش بارندگیها، از بین رفتن حدود ۵۰ میلیارد مترمکعب از ذخایر آبی و تخریب گسترده منابع طبیعی منجر شده است. به گفته وی، این شرایط موجب از بین رفتن نزدیک به ۳۰ درصد از تنوع زیستی جهان شده و ایران نیز به دلیل شرایط جغرافیایی خود، آسیبهای قابل توجهی را متحمل شده است.
صالحی جوزانی در ادامه، به روند رو به افزایش شوری اراضی کشاورزی کشور اشاره کرد و گفت: بر اساس آمارهای دهه ۹۰، حدود ۴ میلیون هکتار از اراضی کشاورزی کشور با مشکل شوری مواجه بود، اما طبق آخرین برآوردها، این رقم به حدود ۱۰ میلیون هکتار رسیده است. به عبارت دیگر، از مجموع حدود ۱۵ میلیون هکتار اراضی کشاورزی کشور، نزدیک به دو سوم با درجات مختلف شوری روبهرو هستند که این مسئله تهدیدی جدی برای امنیت غذایی و پایداری تولیدات کشاورزی محسوب میشود.
وی با تأکید بر اینکه اقدامات دولتی به تنهایی برای مقابله با این پدیده کافی نیست، خاطرنشان کرد: اجرای طرحهای جنگلکاری، مالچپاشی و برنامههای تثبیت شنهای روان از جمله اقدامات انجامشده دولت برای مهار بیابانزایی بوده است، اما گستردگی این معضل به اندازهای است که بدون مشارکت مردم، جوامع محلی و بخش خصوصی نمیتوان به نتایج مطلوب دست یافت.
معاون پژوهشی سازمان تات افزود: مقابله با بیابانزایی باید از سطح گیاه، مزرعه و آبخیز آغاز شده و تا سطح کل اکوسیستم ادامه یابد. از این رو، همکاری نزدیک مراکز پژوهشی و دانشگاهها با سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، برای ارائه راهکارهای علمی و عملیاتی ضروری است.
وی در پایان با اشاره به نقش پژوهش در مدیریت چالشهای محیط زیستی تصریح کرد: پژوهشهای حوزه منابع طبیعی و محیطزیست باید بر اساس نیازهای واقعی کشور تعریف شوند و در کنار آن، از ظرفیت فناوریهای نوین و تجربیات موفق داخلی و بینالمللی برای اجرای طرحهای پایلوت و الگویی در مناطق بیابانی استفاده شود تا بتوان روند گسترش بیابانزایی را کنترل و آثار آن را کاهش داد.
