بررسی انواع و مؤلفههای اکوسیستم در دومین نشست تخصصی ;اکوسیستم واکسن کشور
به گزارش روابطعمومی موسسه رازی، دومین نشست از سلسله نشستهای تخصصی "اکوسیستم واکسن کشور" با حضور جمعی از متخصصان، پژوهشگران و فعالان حوزه واکسن در موسسه تحقیقات سیاست علمی کشور برگزار شد و در این نشست، مفهوم اکوسیستم، انواع آن و نقش بازیگران مختلف در شکلگیری و توسعه این نظام مورد بررسی قرار گرفت.
این سلسله نشستها با هدف ایجاد ادبیات مشترک میان فعالان حوزه واکسن، شناخت ظرفیتها و چالشهای موجود، بررسی روابط میان بازیگران مختلف و ارائه چارچوبی برای توسعه راهبردی صنعت واکسن کشور در حال برگزاری است.
در این نشست، فرخنده ملکیفر، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات سیاستهای علمی کشور، با تشریح مفهوم اکوسیستم و روند شکلگیری این رویکرد در حوزه کسبوکار و نوآوری، اظهار داشت: مفهوم اکوسیستم کسبوکار از دهه ۱۹۹۰ برای تبیین نحوه تعامل بازیگران مختلف در فرآیند خلق ارزش مطرح شد و به تدریج در حوزههای مختلف علمی، فناوری و نوآوری توسعه یافت.
وی با اشاره به تفاوت میان اکوسیستم کسبوکار، اکوسیستم نوآوری، اکوسیستم دانش و اکوسیستم کارآفرینی، افزود: هر یک از این اکوسیستمها دارای بازیگران و سازوکارهای خاص خود هستند، اما وجه مشترک آنها حضور مجموعهای از بازیگران مکمل و وابسته به یکدیگر است که برای دستیابی به یک هدف مشترک با هم همکاری میکنند.
ملکیفر با تأکید بر اینکه حوزه واکسن نمونهای از یک فعالیت اکوسیستمی است، تصریح کرد: تولید و عرضه واکسن حاصل فعالیت یک مجموعه منفرد نیست، بلکه تحقق آن نیازمند همکاری و هماهنگی میان بازیگران متنوعی از حوزههای علمی، پژوهشی، صنعتی، سیاستگذاری، نظارتی و اجرایی است.
در ادامه، میترا امینلو، رئیس گروه تجاریسازی نوآوری موسسه تحقیقات سیاست علمی کشور، با تأکید بر چندبازیگری بودن صنعت واکسن، اظهار کرد: واکسن محصولی نیست که صرفاً توسط یک تولیدکننده ایجاد و به مصرفکننده نهایی عرضه شود، بلکه مسیر شکلگیری آن از تولید دانش و فناوری تا تأمین مواد اولیه، تولید، دریافت مجوز، تأمین مالی، توزیع و دسترسی عمومی، مجموعهای از بازیگران را دربرمیگیرد.
وی افزود: در نگاه اکوسیستمی، صنعت واکسن یک زنجیره خطی نیست، بلکه شبکهای از روابط، تعاملات و همکاری میان بازیگران مختلف است که هر کدام جایگاه مشخصی در فرآیند خلق ارزش دارند.
امینلو با اشاره به نقش دانشگاهها، مراکز تحقیقاتی، شرکتهای فناور، نهادهای سیاستگذار، سازمانهای نظارتی، سرمایهگذاران، رسانهها و انجمنهای تخصصی در این اکوسیستم، خاطرنشان کرد: شناخت دقیق بازیگران، فعالیتها، موقعیتها و نوع ارتباط میان آنها، پیششرط طراحی راهبردهای مؤثر برای توسعه صنعت واکسن است.
رئیس گروه تجاریسازی نوآوری موسسه تحقیقات سیاست علمی کشور همچنین با اشاره به تغییرات ایجادشده در اکوسیستم واکسن پس از همهگیری کرونا، گفت: در سالهای اخیر بازیگران جدیدی در حوزههایی مانند تأمین مالی، شتابدهی، توسعه فناوری و تجاریسازی وارد این عرصه شدهاند که نشان میدهد توسعه صنعت واکسن نیازمند نگاهی فراتر از تولید محصول و توجه به کل شبکه ارزشآفرینی است.
در بخش دیگری از این نشست، احمد علیپور، رئیس گروه مطالعات تحقیق و توسعه موسسه تحقیقات واکسن و سرمسازی رازی، با اشاره به جایگاه راهبردی واکسن در جهان امروز، اظهار کرد: واکسن دیگر صرفاً یک محصول سلامتمحور نیست، بلکه به یکی از مؤلفههای مهم در حوزههای اقتصادی، امنیتی و فناورانه تبدیل شده است.
وی افزود: تجربه همهگیری کرونا نشان داد کشورهایی که از زیرساختهای علمی و فناورانه در حوزه واکسن برخوردارند، علاوه بر تأمین نیازهای سلامت خود، از یک مزیت راهبردی در عرصه بینالمللی نیز بهرهمند خواهند بود.
علیپور با اشاره به اهمیت اقتصاد زیستی و فناوریهای نوین در توسعه صنعت واکسن، تصریح کرد: فناوریهایی مانند مهندسی ژنتیک، فناوری کشت سلولی و پلتفرمهای جدید تولید واکسن، ظرفیتهای ارزشمندی برای توسعه نسلهای آینده واکسن ایجاد کردهاند.
در پایان رئیس گروه مطالعات تحقیق و توسعه موسسه تحقیقات واکسن و سرمسازی رازی، تقویت ارتباط میان دانشگاه، صنعت، سرمایهگذار، سیاستگذار و بازار را از الزامات بلوغ اکوسیستم واکسن کشور دانست و گفت: ایجاد یک ساختار هماهنگ برای اتصال حلقههای مختلف زنجیره ارزش، زمینهساز توسعه پایدار این صنعت راهبردی خواهد بود.
