تشخیص جنسیت فیلماهیان زیر سه سال با دقت ۸۰ درصد؛ گامی برای کاهش هزینههای تولید خاویار:
پژوهشگران انستیتو تحقیقات بینالمللی ماهیان خاویاری فناوری بومی تشخیص زودهنگام جنسیت فیلماهی را توسعه دادند
پژوهشگران انستیتو تحقیقات بینالمللی ماهیان خاویاری با طراحی و توسعه یک روش ریختسنجی، امکان تشخیص جنسیت فیلماهیان زیر سه سال را با دقتی نزدیک به ۸۰ درصد فراهم کردند؛ دستاوردی که میتواند با کاهش هزینههای تولید، افزایش بهرهوری مزارع پرورش ماهیان خاویاری و توسعه فناوریهای بومی، به ارتقای صنعت خاویاری کشور کمک کند.
به گزارش روابط عمومی انستیتو تحقیقات بینالمللی ماهیان خاویاری، این دستاورد در چارچوب توسعه فناوریهای نوین آبزیپروری و با تکیه بر شاخصهای ریختسنجی به دست آمده است. نتایج این پژوهش نشان میدهد که امکان پیشبینی جنسیت فیلماهیان در سنین زیر سه سال از طریق ویژگیهای ظاهری و اندازهگیریهای ریختشناختی وجود دارد؛ روشی که میتواند بهعنوان ابزاری غیرتهاجمی، سریع و کمهزینه در کنار سایر روشهای تشخیص جنسیت مورد استفاده قرار گیرد.
علی حلاجیان، مجری پروژه و پژوهشگر انستیتو تحقیقات بینالمللی ماهیان خاویاری، با اشاره به اهمیت این پژوهش گفت: فیلماهی مهمترین گونه پرورشی در مزارع خاویاری کشور است و تشخیص زودهنگام جنسیت در این گونه، یکی از چالشهای اصلی تولیدکنندگان به شمار میرود. رشد کند ماهیان خاویاری و رسیدن دیرهنگام به بلوغ جنسی، در کنار اقتصادی بودن تولید خاویار تنها از ماهیان ماده، موجب میشود نگهداری همزمان ماهیان نر و ماده تا پایان دوره پرورش هزینههای قابل توجهی به تولیدکنندگان تحمیل کند.
وی افزود: تفکیک جنسیت در سنین زیر سه سال، یکی از نیازهای اساسی مزارع پرورش ماهیان خاویاری است؛ زیرا این امکان را فراهم میکند که پرورشدهندگان با اطمینان بیشتری ماهیان ماده را برای تولید خاویار نگهداری کنند. پیش از اجرای این پژوهش، دیدگاه غالب بر این بود که تشخیص جنسیت ماهیان خاویاری بر پایه شاخصهای ظاهری امکانپذیر نیست و باید از روشهایی مانند لاپاراسکوپی، سونوگرافی یا سایر روشهای تخصصی استفاده شود.
حلاجیان با اشاره به نتایج پژوهش گفت: یافتهها نشان داد با استفاده از شاخصهای ریختسنجی میتوان جنسیت فیلماهیان را با دقتی نزدیک به ۸۰ درصد پیشبینی کرد. این نتیجه، نگاه رایج درباره غیرقابل تشخیص بودن جنسیت ماهیان خاویاری از طریق ریختسنجی را به چالش میکشد و ظرفیت بهکارگیری این روش را در برنامههای مدیریتی مزارع افزایش میدهد.
به گفته مجری پروژه، این فناوری حاصل چندین سال مطالعه، پایش مستمر و تحلیل دادههای ریختسنجی است و میتواند زمینه توسعه دانش فنی بومی، ارتقای فناوریهای کاربردی و افزایش بهرهوری در صنعت خاویاری کشور را فراهم کند.
وی تأکید کرد: استفاده از این روش، علاوه بر کاهش هزینههای تشخیص جنسیت، سرعت غربالگری ماهیان را افزایش میدهد، نیاز به استفاده مکرر از روشهای تهاجمی را کاهش میدهد، تنش واردشده به ماهیان را کم میکند و مدیریت گلههای مولد را بهبود میبخشد. همچنین این فناوری میتواند در برنامههای اصلاح نژاد و ارتقای بهرهوری اقتصادی مزارع پرورش ماهیان خاویاری نقش مؤثری داشته باشد.
انستیتو تحقیقات بینالمللی ماهیان خاویاری بهعنوان یکی از مراکز تخصصی مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، توسعه فناوریهای نوین، تولید دانش فنی و ارائه راهکارهای کاربردی در حوزه شیلات و آبزیپروری را با هدف تقویت امنیت غذایی، توسعه اقتصاد دریامحور و ارتقای توان رقابتی صنعت شیلات کشور دنبال میکند.
