ثقلینی معاون آموزش پردیس تحقیقات و آموزش کشاورزی بروجرد؛
شبکه ملی مزارع الگویی، مسیر عملیاتی گذار به کشاورزی دانشبنیان و افزایش بهرهوری در لرستان
به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، وی در این همایش که به همت مدیریت هماهنگی ترویج سازمان جهاد کشاورزی استان لرستان و با همکاری معاونت آموزشی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان برگزار شد، اظهار کرد: امروز بخش کشاورزی بیش از هر زمان دیگری با چالشهایی همچون تغییرات اقلیمی، محدودیت منابع آب و خاک، افزایش هزینههای تولید و شکاف عملکرد در واحد سطح روبهرو است و در چنین شرایطی، توسعه مزارع الگویی میتواند بستر مناسبی برای انتقال دانش، فناوری و الگوهای موفق مدیریتی به عرصههای تولید فراهم کند.
ثقلینی با اشاره به اینکه در این دوره آموزشی ـ ترویجی، ابعاد مختلف طرح شبکه ملی مزارع الگویی برای عوامل اجرایی استان تشریح میشود، افزود: در این برنامه، ابتدا فلسفه شکلگیری طرح و ضرورت استقرار آن در استانها تبیین میشود و سپس مفاهیمی نظیر مزرعه الگویی، کشاورز مرجع، یادگیری کشاورز به کشاورز و شبکهسازی دانشی در بستر تولید مورد بررسی قرار میگیرد.
وی با بیان اینکه چشمانداز این طرح، تحقق امنیت غذایی پایدار از مسیر انتقال و اشاعه دانش و فناوری در بخش کشاورزی است، ادامه داد: یکی از اهداف مهم این برنامه، راهاندازی ۵۰۰۰ مزرعه الگویی در کشور طی یک دوره سهساله، کاهش شکاف عملکردی و ارتقای بهرهوری در محصولات مختلف کشاورزی است؛ هدفی که بدون هماهنگی دقیق میان سطوح مختلف مدیریتی، تحقیقاتی و اجرایی محقق نخواهد شد.
مدرس کارگاه تخصصی این همایش خاطرنشان کرد: بخش مهمی از محتوای دوره به نحوه شناسایی و انتخاب کشاورزان پیشرو و مزارع مستعد الگویی اختصاص دارد، چرا که موفقیت این شبکه در گرو انتخاب صحیح بهرهبردارانی است که هم از توان فنی و انگیزه لازم برخوردار باشند و هم بتوانند نقش مؤثری در انتقال تجربه و دانش به سایر کشاورزان منطقه ایفا کنند.
ثقلینی با تشریح ساختار اجرایی این طرح تصریح کرد: در شبکه ملی مزارع الگویی، کمیتههای ملی، استانی، شهرستانی و دهستانی هر یک دارای مأموریتها و وظایف مشخصی هستند و مدیران جهاد کشاورزی شهرستانها، رؤسای ادارات ترویج و محققان معین، نقش محوری در راهبری، پشتیبانی علمی و پیگیری اجرای برنامهها در سطح محلی بر عهده دارند.
وی افزود: از مرحله شناسایی مزرعه و بهرهبردار منتخب تا تدوین برنامه اقدام، اجرای آموزشهای فنی، پایش مستمر، ثبت دادهها و تبادل اطلاعات در بستر پلتفرم دیجیتال، تمامی اجزای طرح نیازمند انسجام، نظم اجرایی و تعامل سازنده میان همه عوامل دخیل است.
این پژوهشگر بخش کشاورزی با اشاره به اهمیت بهرهگیری از ظرفیت نهادهای تخصصی و حرفهای در پیشبرد برنامه گفت: در این طرح، نقشآفرینی نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی، شرکتهای دانشبنیان، تشکلهای کشاورزی، مراکز تحقیقاتی و مروجان پهنه، بسیار تعیینکننده است و هرچه این پیوند میان دانش، اجرا و مزرعه تقویت شود، اثربخشی طرح نیز بیشتر خواهد شد.
ثقلینی همچنین با اشاره به اعتبارات، مشوقها و الزامات اجرایی این برنامه اظهار کرد: برای دستیابی به اهداف پیشبینیشده، لازم است شاخصهای پایش و ارزیابی بهصورت دقیق مورد توجه قرار گیرد و چالشهای احتمالی در حوزه اجرا، تأمین نهاده، هماهنگی بینبخشی و استمرار آموزشها با رویکرد مدیریتی و مسئلهمحور بررسی شود.
وی ادامه داد: شبکه ملی مزارع الگویی صرفاً یک برنامه آموزشی یا نمایشی نیست، بلکه یک سازوکار نظاممند برای پیوند میان دانش فنی، تجربه میدانی، ظرفیتهای ترویجی و نیازهای واقعی بهرهبرداران است و اگر این ارتباط بهدرستی شکل بگیرد، میتوان انتظار داشت که تحول محسوسی در بهرهوری، مدیریت مزرعه و تابآوری تولید در برابر تنشهای محیطی ایجاد شود.
مدرس این کارگاه تخصصی در پایان تأکید کرد: شرط اساسی موفقیت این طرح، همکاری نزدیک و مستمر مدیران اجرایی شهرستان، مروجان، محققان و کشاورزان مرجع است و هر اندازه این هماهنگی در سطح استان و شهرستانها عمیقتر و هدفمندتر باشد، زمینه برای تحقق کشاورزی دانشبنیان و توسعه پایدار بخش کشاورزی فراهمتر خواهد شد.
