ارزیابی اکوتیپ‌های دو گونه مرتعی Helianthemum در تولید علوفه و بذر

به گزارش روابط‌عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان بوشهر، طرح پژوهشی ارزیابی فنولوژیک و عملکردی دو گونه مرتعی Helianthemum lippii و H. kahiricum (اکوتیپ دل‌آرام) با هدف تولید بذر گواهی‌شده و افزایش تولید علوفه پایدار، طی سه سال زراعی در ایستگاه تحقیقاتی کاکی-دشتی استان بوشهر به اجرا درآمد.

فاطمه غلامیان، عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات بوشهر، و جواد معتمدی ترکان، عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، با پایش مستمر فنولوژی، عملکرد علوفه و تولید بذر این دو گونه به نتایج ارزشمندی دست یافتند.

غلامیان گفت: هر دو گونه با الگوی رشد فشرده و زودگذر، دوره رویشی خود را از بهمن تا فروردین، گل‌دهی را در اسفند–فروردین و بذردهی را در فروردین–اردیبهشت سپری می‌کنند و با دوره خواب طولانی هشت‌ماهه در تابستان، راهبردی مؤثر برای فرار از تنش خشکی دارند.

وی افزود: گونه H. kahiricum با تولید علوفه خوش‌خوراک و باکیفیت و عملکرد بذر مطلوب، برتری آشکاری نسبت به H. lippii نشان داد و می‌تواند حجم قابل‌توجهی علوفه قابل‌استفاده در هکتار تولید کند که برای تأمین خوراک دام در فصل کم‌علوفه، ارزش اقتصادی و معیشتی بی‌بدیلی دارد.

به گفته این محقق، بذر فراوان و باکیفیت این گونه، نقش کلیدی در تجدید بانک بذر خاک و استقرار طبیعی در عرصه‌های تخریب‌یافته ایفا می‌کند.

غلامیان اظهار کرد: این دستاورد در شرایط کنونی که کشور با خشکسالی‌های پی‌درپی و کاهش تولید علوفه مواجه است، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و استفاده از گونه‌های بومی و سازگار مانند Helianthemum، ضمن کاهش وابستگی به علوفه وارداتی، به پایداری معیشت دامداران و امنیت غذایی جامعه کمک می‌کند.

وی تصریح کرد: این گونه‌ها با سیستم ریشه‌ای عمیق، علاوه بر تولید علوفه، به حفاظت خاک و بهبود بهره‌وری پایدار مراتع نیز کمک می‌کنند.

این عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات بوشهر تأکید کرد: گونه H. kahiricum اکوتیپ دل‌آرام به‌عنوان گزینه‌ای کاملاً بومی و سازگار با اقلیم استان بوشهر، می‌تواند نقشی محوری در احیای مراتع و تأمین امنیت علوفه پایدار ایفا کند.

غلامیان در پایان خاطرنشان کرد: انتقال این یافته‌ها به بهره‌برداران از طریق کارگاه‌های آموزشی ترویجی، ایجاد مزارع الگویی و تولید انبوه بذر گواهی‌شده از اقدامات ضروری است.

وی افزود: همکاری نزدیک مراکز تحقیقاتی با جوامع محلی، ضامن موفقیت این راهبردها و تحقق اهداف توسعه پایدار در مناطق خشک و نیمه‌خشک کشور خواهد بود

.