جایگاه موسسه رازی را با تکیه بر سرمایه های انسانی و فناوری های نوین ارتقا می دهیم

۱۱ شهریور ۱۴۰۵ | ۰۹:۴۳ کد : ۲۳۳۶۲ اخبار موسسات
تعداد بازدید:۴۲
رئیس موسسه رازی با تاکید بر ظرفیت علمی، تخصصی و انسانی این مجموعه، از برنامه های خود برای تقویت جایگاه رازی در صنعت واکسن کشور گفت و توسعه فناوری های نوین، نوسازی زیرساخت ها، افزایش تولید داخلی واکسن، ورود به حوزه های جدید و گسترش همکاری با شرکت های دانش بنیان و مراکز علمی را از محورهای اصلی فعالیت در دوره مدیریتی خود برشمرد.
جایگاه موسسه رازی را با تکیه بر سرمایه های انسانی و فناوری های نوین ارتقا می دهیم

به گزارش روابط عمومی موسسه رازی، حسن مروتی، رئیس موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی در گفت و گوی اختصاصی با پایگاه خبری "حکیم مهر"، مهم ترین برنامه ها و اولویت های دوره جدید مدیریت این موسسه را تشرح کرد. توسعه واکسن های نوترکیب، افزایش تولید داخلی واکسن های طیور، حرکت به سوی تولید واکسن های آبزیان و حیوانات خانگی و بهره گیری از ظرفیت متخصصان، از جمله برنامه ها و محورهای مطرح شده در این گفت و گو است. مروتی همچنین بر حفظ و بهره گیری هرچه بهتر از سرمایه انسانی موسسه، تقویت همکاری با انستیتو پاستور و ضرورت تقسیم کار ملی در قالب اکوسیستم واکسن، تاکید کرد.


در ادامه، متن کامل گفت و گوی رئیس موسسه رازی را بخوانید:

"حکیم مهر: گفت‌وگو را با انتخاب جناب‌عالی به‌عنوان استاد نمونه کشوری آغاز کنیم. سازوکار انتخاب استادان نمونه کشوری چگونه است؟

هر سال فراخوانی در میان تمام دانشگاه‌های کشور منتشر می‌شود و از دانشگاه‌ها خواسته می‌شود استادانی را که از نظر سوابق علمی، آموزشی، پژوهشی، فناوری و اجرایی واجد شرایط هستند، معرفی کنند. فرم‌های مشخصی برای این منظور وجود دارد که متقاضیان باید آن‌ها را تکمیل و به دانشگاه محل فعالیت خود تحویل دهند. سپس در هر دانشگاه، میان افرادی که این فرم‌ها را تکمیل کرده‌اند، فرایند امتیازدهی انجام می‌شود. برای بررسی پرونده‌ها نیز معمولاً از سوی معاونت آموزشی دانشگاه، کمیته‌ای متشکل از اعضای هیئت ممیزه تشکیل می‌شود و این کمیته امتیازات متقاضیان را محاسبه می‌کند.

در این فرایند، چه شاخص‌هایی برای ارزیابی سوابق استادان در نظر گرفته می‌شود؟

برای هر بخش، امتیاز مشخصی تعریف شده است. برای مثال، تعداد و کیفیت مقالات، تألیف کتاب، فعالیت‌های فناورانه، سوابق آموزشی، تعداد واحدهای تدریس‌شده، پایان‌نامه‌های هدایت‌شده، طرح‌های پژوهشی مشترک با نهادهای خارج از دانشگاه و دیگر فعالیت‌های علمی و اجرایی، هرکدام امتیاز خاصی دارند.

تمام این امتیازات با یکدیگر جمع می‌شوند. حداکثر امتیاز در این ارزیابی ۶۰۰ است و اگر امتیاز فردی بیش از ۵۰۰ باشد، می‌تواند وارد مرحله بعدی شود. سپس از میان استادانی که امتیازشان از این حد بالاتر است، فردی که بیشترین امتیاز را کسب کرده باشد، به‌عنوان نامزد آن دانشگاه به وزارت علوم معرفی می‌شود.

انتخاب نهایی استاد نمونه کشوری در وزارت علوم چگونه انجام می‌شود؟

در وزارت علوم نیز کمیته‌ای برای بررسی پرونده‌ها وجود دارد که اعضای آن با حکم وزیر علوم منصوب می‌شوند. پرونده افرادی که از سوی دانشگاه‌های مختلف به‌عنوان نامزد معرفی شده‌اند، در این کمیته دوباره مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. برای نمونه، اگر از دانشگاه‌های مختلف ۱۰ نفر در رشته دامپزشکی معرفی شده باشند، کمیته پرونده همه آن‌ها را بررسی می‌کند و فردی که بالاترین امتیاز را داشته باشد، به‌عنوان استاد نمونه کشوری آن رشته انتخاب می‌شود.

در مجموع، حدود ۲۸ رشته در این فرایند حضور داشتند و کمیته نیز ۲۸ نفر را، متناسب با رشته‌های مختلف، انتخاب و به‌عنوان استاد نمونه کشوری معرفی کرد.

مسیر فعالیت شما از دانشکده دامپزشکی و مدیریت دانشگاهی تا ریاست مؤسسه تحقیقات واکسن و سرم‌سازی رازی چگونه شکل گرفت؟

نخستین محل استخدام من پس از دریافت مدرک دکترای عمومی دامپزشکی، مؤسسه تحقیقات واکسن و سرم‌سازی رازی شعبه اهواز بود. حتی پیش از دفاع از پایان‌نامه دکترای عمومی، به‌صورت ساعتی در آن شعبه فعالیت می‌کردم. به‌تدریج به فعالیت‌های مؤسسه رازی علاقه‌مند شدم؛ چه اقداماتی که در زمینه تولید واکسن انجام می‌شد و چه فعالیت‌هایی که به تهیه سرم‌های ضد مارگزیدگی، ضد عقرب‌گزیدگی و حوزه‌های مرتبط اختصاص داشت.

در همان سال‌ها چند مرتبه نیز به مؤسسه رازی در حصارک کرج آمدم. همیشه از حضور در آن محیط لذت می‌بردم؛ محیطی علمی که در آن فعالیت‌های پژوهشی در کنار تولید انجام می‌شد. مؤسسه رازی همواره در ذهن من یکی از مراکز بزرگ پژوهشی و تولید واکسن کشور بوده و انصافاً نیز همین جایگاه را دارد.

 پذیرفته‌شدن در دوره تخصص چه تغییری در مسیر حرفه‌ای شما ایجاد کرد؟

در همان دوره در مقطع تخصص پذیرفته شدم. آن زمان شیوه مناسبی وجود داشت که به نظرم خوب است کشور دوباره به آن بازگردد؛ افرادی که در دوره تخصص پذیرفته می‌شدند، باید از یک سازمان یا مجموعه بورس دریافت می‌کردند. به این معنا که یک دستگاه اعلام می‌کرد به این تخصص نیاز دارد و از فرد حمایت می‌کند تا تحصیل خود را آغاز کند.

شرایط مانند امروز نبود که فرد بتواند دوره دکتری را طی کند و پس از فارغ‌التحصیلی، مدرک دکتری داشته باشد، اما الزاماً شغلی برای او وجود نداشته باشد.

پس از قبولی در دوره تخصص، به مسئولان وقت مؤسسه رازی مراجعه کردم و گفتم در این دوره پذیرفته شده‌ام و در صورت امکان، مؤسسه من را بورسیه کند. پاسخ دادند که امکانات لازم را در اختیار ندارند و نمی‌توانند این درخواست را بپذیرند. پس از آن، همین پیشنهاد را با دانشگاه شهید چمران اهواز مطرح کردم که بلافاصله پذیرفته شد. به همین دلیل به‌عنوان عضو هیئت علمی در دانشگاه شهید چمران اهواز استخدام شدم.

 پس از عضویت در هیئت علمی دانشگاه، همکاری شما با مؤسسه رازی ادامه پیدا کرد؟

بله؛ پس از استخدام در دانشگاه، مسئولان مؤسسه رازی دوباره از من دعوت کردند و گفتند علاقه‌مندند همکاری‌مان ادامه پیدا کند. من نیز در دوره‌ای که عضو هیئت علمی دانشگاه بودم، به مدت دو سال به شعبه اهواز مؤسسه رازی مأمور شدم. همان‌طور که گفتم، از ابتدا به فعالیت در مؤسسه رازی علاقه داشتم و حتی دو سال پس از عضویت در هیئت علمی دانشگاه نیز بار دیگر به این مجموعه بازگشتم.

فعالیت‌های علمی و مدیریتی شما پس از آن چگونه ادامه پیدا کرد؟

پس از پایان تحصیلات، مراتب علمی را در وزارت علوم طی کردم؛ ابتدا استادیار، سپس دانشیار و بعد استادتمام شدم. در ادامه به دانشگاه تهران انتقال یافتم و مسئولیت‌های اجرایی مختلفی را نیز بر عهده گرفتم. ریاست دانشگاه شهید چمران اهواز، ریاست دانشگاه آیت‌الله‌العظمی بروجردی و معاونت امور آزمون‌های سازمان سنجش آموزش کشور، از جمله مسئولیت‌های اجرایی من بوده است.

با وجود این سوابق دانشگاهی و مدیریتی، با چه انگیزه‌ای مسئولیت ریاست مؤسسه رازی را پذیرفتید؟

علاقه به مؤسسه رازی همواره در ذهن من وجود داشت و این مجموعه را همیشه یک مؤسسه ایده‌آل می‌دانستم. تا همین اواخر نیز در وزارت علوم مشغول فعالیت بودم و به‌عنوان نماینده تام‌الاختیار وزیر علوم در هیئت‌های امنا و هیئت‌های ممیزه دانشگاه‌های کشور مسئولیت داشتم.

با این‌حال، وقتی برای همکاری با مؤسسه رازی از من دعوت شد، همان علاقه قدیمی بار دیگر مرا به این سمت کشاند. این مسئولیت را پذیرفتم، به این امید که شاید بتوانم قدمی در مسیر اعتلا و پیشرفت مؤسسه رازی بردارم.

 با توجه به سوابقی که به آن‌ها اشاره کردید، مهم‌ترین نقاط قوت، کاستی‌ها و نیازهای امروز مؤسسه رازی را چه می‌دانید؟

فناوری تولید واکسن در جهان با سرعت زیادی در حال پیشرفت است و نیاز کشور به واکسن نیز روزبه‌روز افزایش پیدا می‌کند. در چنین شرایطی، مؤسسه رازی باید امکانات، ساختمان‌ها و زیرساخت‌های خود را به‌روزرسانی کند و منابع انسانی علمی و غیرعلمی آن نیز متناسب با تحولات جدید، ارتقا و توانمندسازی شوند.

مؤسسه رازی همچنان یکی از بزرگ‌ترین مراکز تولید واکسن در خاورمیانه است؛ اما اگر بخواهیم این مجموعه در اوج باقی بماند، باید با نگاه متفاوتی به آن نگریسته شود.

حضور تولیدکنندگان خصوصی و واردات واکسن را در کنار فعالیت‌های مؤسسه رازی چگونه ارزیابی می‌کنید؟

در سال‌های اخیر، بخش‌های خصوصی مختلفی در حوزه تولید واکسن تأسیس شده‌اند که این اتفاق برای کشور مفید است و نباید آن را منفی تلقی کرد. از سوی دیگر، براساس نیازهای موجود، واکسن‌هایی نیز از خارج کشور وارد می‌شوند. در مواردی که کشور به این محصولات نیاز دارد، چاره‌ای جز واردات وجود ندارد و واکسن موردنیاز باید تأمین شود. بااین‌حال، واقعیت این است که جایگاه مؤسسه رازی فراتر از یک مؤسسه صرفاً تحقیقاتی یا یکی از چند تولیدکننده واکسن است.

مؤسسه رازی، فراتر از تولید واکسن، چه جایگاهی باید در ساختار علمی و حاکمیتی کشور داشته باشد؟

در طول حدود یک قرن فعالیت مؤسسه رازی، دانش فنی بسیار ارزشمندی در این مجموعه شکل گرفته است. افرادی که می‌خواهند واکسن وارد یا تولید کنند، باید بتوانند از این پشتوانه علمی و دانش فنی استفاده کنند. این موضوع به‌ویژه درباره نهادهای حاکمیتی مانند سازمان دامپزشکی کشور و وزارت بهداشت اهمیت دارد؛ زیرا بخشی از واکسن‌های تولیدی مؤسسه، واکسن‌های پزشکی و بخشی دیگر مربوط به حوزه دامپزشکی است.

به نظر من، این نهادها نباید مؤسسه رازی را صرفاً یکی از تولیدکنندگان واکسن بدانند. مؤسسه می‌تواند از نظر حاکمیتی نیز به کشور کمک کند و حتی افرادی که قصد ورود به عرصه تولید یا واردات واکسن را دارند، برای دریافت تأییدیه‌های لازم به این مرکز مراجعه کنند.

وضعیت کیفی واکسن‌های تولیدشده در مؤسسه رازی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

تولید واکسن تنها یکی از بخش‌های فعالیت مؤسسه رازی است. باوجود کاستی‌های موجود در تجهیزات، مشکلات ارزی و دیگر محدودیت‌ها، واکسن‌های تولیدشده در این مؤسسه همچنان از کیفیت بسیار بالایی برخوردارند. به اعتقاد من، تولیدات مؤسسه رازی از نظر کیفیت هنوز رقیبی ندارند و جزو بهترین واکسن‌های موجود محسوب می‌شوند.

حکیم مهر: سه اولویت اصلی شما برای ۱۰۰ روز نخست مدیریت مؤسسه رازی چیست؟

نخستین اولویت، شناسایی دقیق نقاط قوت و ضعف مؤسسه رازی است. پس از آن باید راهکارهای لازم برای برطرف‌کردن کاستی‌ها و اصلاح نقاط ضعف احتمالی شناسایی شوند.

اولویت دیگر، بهبود رابطه میان مؤسسه رازی و نهادهایی است که با این مجموعه ارتباط مستقیم دارند؛ از جمله سازمان دامپزشکی کشور و وزارت بهداشت. درحال‌حاضر میان این مجموعه‌ها تعامل وجود دارد، اما باید این ارتباط را سازنده‌تر و مؤثرتر کنیم تا بتوانیم نیازهای این دو نهاد را متناسب با نیازهای جامعه شناسایی و تأمین کنیم. این موارد از مهم‌ترین اقداماتی است که در آغاز دوره مدیریت دنبال خواهیم کرد.

آیا در پایان این دوره ۱۰۰روزه می‌توان منتظر نتایج ملموسی در حوزه نوسازی و توسعه تولید بود؟

برخی اقدامات، مانند نوسازی تجهیزات، بازسازی ساختمان‌ها، فراهم‌کردن الزامات دریافت تأییدیه‌های موردنیاز برای تولید واکسن و اخذ استانداردها و تأییدیه‌های بین‌المللی لازم برای صادرات، طبیعتاً زمان‌بر هستند و در ۱۰۰ روز به نتیجه نهایی نمی‌رسند.

اگر در ۱۰۰ روز نخست بتوانیم حرکت در مسیر تحقق این اهداف را آغاز کنیم و مطالعات و بررسی‌های لازم را انجام دهیم، به نظرم اقدام مهمی صورت گرفته است.

در واکنش به عملکرد مدیریت قبلی، انتقادهایی درباره کمرنگ‌شدن شایسته‌سالاری، استفاده‌نشدن از نخبگان و حضور برخی افراد غیرمتخصص در مسئولیت‌های کلیدی مؤسسه رازی مطرح شده است. ارزیابی شما از این انتقادها چیست؟

قطعاً در این مسیر بازنگری‌هایی خواهیم داشت؛ اما با قاطعیت می‌توانم بگویم وقتی مدیریتی به مدت ۹ سال در یک مجموعه حضور داشته و در این مدت چرخ مجموعه نیز به حرکت خود ادامه داده و مشکل خاصی پیش نیامده است، حتماً شایستگی‌ها و نقاط قوتی وجود داشته است. انتقاد به‌مرور زمان شکل می‌گیرد. همان‌گونه که اگر روزی من نیز از این مجموعه خارج شوم، قطعاً انتقادهایی درباره عملکردم مطرح خواهد شد.

به نظر من، اگر بخواهیم منصفانه قضاوت کنیم، باید مدتی بگذرد تا بتوانم عملکرد مدیران و افرادی را که اکنون در مجموعه فعالیت می‌کنند، به‌طور دقیق بررسی کنم.

آیا ارزیابی‌های مطرح‌شده از سوی کارکنان مؤسسه می‌تواند مبنای تصمیم‌گیری شما درباره مدیران فعلی باشد؟

افراد داخل یک مجموعه به دلیل تعاملات و کنش‌هایی که با یکدیگر دارند، ممکن است قضاوت‌هایی مطرح کنند که کاملاً منطبق بر واقعیت نباشد؛ البته ممکن است این ارزیابی‌ها نیز کاملاً صحیح باشند.

من به‌عنوان یک «صفحه سفید» با همه همکاران برخورد می‌کنم و ابتدا عملکرد آن‌ها را مورد بررسی قرار خواهم داد. اگر عملکرد فردی قابل‌قبول باشد و خودش نیز تمایل داشته باشد همکاری را ادامه دهد، قطعاً در چارچوب مسیری که ترسیم می‌کنیم، همکاری‌مان ادامه خواهد یافت. اگر عملکرد فردی ضعیف باشد، از او خواهش می‌کنیم اجازه دهد از توانایی‌هایش در جای دیگری استفاده شود و فردی را که از نظر ما عملکرد بهتری دارد، جایگزین خواهیم کرد.

 معیار اصلی شما برای تغییر یا ادامه فعالیت مدیران چه خواهد بود؟

آنچه بیان می‌کنم، ارزیابی و نظر من در مقطع کنونی است. ممکن است چهار سال دیگر که من نیز تغییر کردم، مدیر بعدی بگوید فردی که در دوره من منصوب شده، عملکرد مناسبی نداشته است. بنابراین قضاوت‌های مدیریتی همواره می‌توانند در دوره‌های بعدی دوباره ارزیابی شوند.

اگر بخواهیم مدیریت سالمی داشته باشیم، هدف اصلی باید فقط اعتلای مؤسسه رازی باشد. اگر مدیری را جابه‌جا می‌کنیم، این تغییر نباید به معنای نادیده‌گرفتن خدمات او باشد؛ بلکه باید آن را مانند مسابقه دوی امدادی دید. یک نفر مسیر را تا نقطه‌ای طی کرده و پس از آن، فرد دیگری مسئولیت را تحویل می‌گیرد تا ادامه مسیر را با توان بیشتری بپیماید.

آیا جابه‌جایی مدیران می‌تواند به ایجاد انگیزه و شکل‌گیری ایده‌های تازه در مؤسسه کمک کند؟

بله؛ همین جابه‌جایی‌ها ممکن است انگیزه‌ها را تقویت کنند. اگر فردی برای مدتی طولانی در یک مسئولیت حضور داشته و دیگر ایده تازه‌ای برای آن جایگاه نداشته باشد، ممکن است حضور فردی جدید و باانگیزه، چند ایده تازه به مجموعه اضافه کند.

چنین مدیری در مسیر ارتقای خودش، مجموعه زیر نظرش را نیز با خود بالا می‌کشد. بنابراین تغییر، اگر با هدف ارتقای عملکرد و اعتلای مؤسسه انجام شود، می‌تواند برای مجموعه مفید باشد.

در مراسم معارفه بر حفظ سرمایه انسانی و استفاده از ظرفیت‌های داخلی مؤسسه رازی تأکید کردید. چه معیارهایی برای انتخاب مدیران و به‌کارگیری نیروهای متخصص و باسابقه در نظر خواهید گرفت؟

بزرگ‌ترین سرمایه‌ای که در مؤسسه رازی در اختیار داریم، سرمایه انسانی این مجموعه است. به همین دلیل، حتی اگر در مسئولیت‌های مدیریتی جابه‌جایی‌هایی انجام شود، باید نیروهای متخصص و سرمایه انسانی مؤسسه حفظ شوند. ممکن است فردی دیگر مسئولیت مدیریتی نداشته باشد، اما تخصص فنی، دانش علمی و تجربه او در حوزه تولید واکسن همچنان باید در جایگاه خود مورد استفاده قرار گیرد. در این زمینه علاقه‌مندم کاملاً علمی عمل کنم.

همان‌طور که اشاره کردم، اگر جابه‌جایی‌هایی انجام دهیم، تلاش خواهیم کرد افرادی را به کار بگیریم که توانمندی بیشتری برای انجام آن مسئولیت داشته باشند.

 گرایش‌های سیاسی و گروهی چه تأثیری بر انتخاب مدیران دوره جدید خواهد داشت؟

محیط علمی مؤسسه رازی نباید تحت‌تأثیر گرایش‌های مختلف قرار گیرد و ما نیز به این مسائل کاری نداریم. آنچه برای ما اهمیت دارد، تخصص، توانمندی، پشتکار و زمانی است که فرد می‌تواند برای انجام مسئولیت خود اختصاص دهد. حضور افراد جدید و انگیزه‌ای که در ابتدای فعالیت دارند نیز می‌تواند به رشد بهتر مجموعه کمک کند.

یکی از دلایل خرسندی جامعه دامپزشکی از انتصاب شما، دامپزشک‌بودن جناب‌عالی است. برای استفاده بیشتر از ظرفیت دامپزشکان در مدیریت، پژوهش، تولید واکسن و فرآورده‌های بیولوژیک چه برنامه‌ای دارید؟

اعتقاد دارم فردی که دامپزشک است، حوزه بالینی را می‌شناسد و با موجود زنده سروکار داشته است. ازآنجاکه بخشی از فعالیت در حوزه فرآورده‌های بیولوژیک نیز با موجودات زنده ارتباط دارد، دامپزشکان می‌توانند درک بیشتری از این موضوعات داشته باشند.

البته متخصصان توانمندی نیز در مؤسسه حضور دارند که دامپزشک نیستند، اما دانش بسیار خوبی در حوزه زیست‌شناسی دارند. بنابراین، ضمن توجه به ظرفیت دامپزشکان، از توانایی دیگر متخصصان نیز استفاده خواهیم کرد.

آیا در انتصابات و به‌کارگیری نیروها، دامپزشکان در اولویت قرار خواهند گرفت؟

مؤسسه رازی از گذشته به‌وسیله دامپزشکان هدایت شده است. در شرایط مساوی، اگر دامپزشکی بتواند به ما کمک کند، قطعاً از ظرفیت او استفاده خواهیم کرد؛ اما متخصصان توانمندی را که دامپزشک نیستند نیز کنار نخواهیم گذاشت و از دانش و تجربه آنان بهره خواهیم گرفت.

مؤسسه رازی مجموعه‌ای متشکل از رشته‌های مختلف است؛ از رشته‌های فنی و شیمی گرفته تا تخصص‌های گوناگون دامپزشکی. همه این رشته‌ها در فعالیت‌های مؤسسه نقش دارند. بااین‌حال، تجربه نشان داده است که دامپزشکان در بسیاری از حوزه‌های مرتبط با واکسن، به‌ویژه واکسن‌های دامی، می‌توانند نقش مؤثرتری ایفا کنند.

اولویت‌های شما برای تولید واکسن‌های جدید و توسعه فناوری‌هایی مانند واکسن‌های نوترکیب چیست؟

یکی از اولویت‌های اصلی ما، توسعه واکسن‌های نوترکیب است. فعالیت برای تولید این واکسن‌ها از گذشته آغاز شده و ساختمانی نیز برای این منظور احداث شده است که اکنون در مراحل پایانی تکمیل قرار دارد.

امیدواریم مراحل پایانی این ساختمان را به سرانجام برسانیم. تجهیزاتی نیز برای آن تهیه شده است که پس از تکمیل ساختمان، در محل مستقر خواهند شد. توسعه این بخش قطعاً یکی از اولویت‌های اصلی ماست.

 در حوزه واکسن‌های طیور چه میزان با نیاز کشور فاصله داریم؟

براساس آماری که در اختیار من قرار گرفته، کشور تقریباً به ۱۱ میلیارد دوز واکسن طیور نیاز دارد؛ درحالی‌که میزان تولید داخل حدود چهار تا پنج میلیارد دوز است. واکسن‌های زیادی نیز وجود دارند که تاکنون وارد فرایند تولید آن‌ها نشده‌ایم. به همین دلیل، افزایش سهم تولید داخلی واکسن‌های طیور و کاهش وابستگی کشور در این حوزه، از برنامه‌های ما خواهد

بود.

آیا تولید واکسن‌های آبزیان و حیوانات خانگی نیز در برنامه مؤسسه قرار دارد؟

بله؛ چند محصول جدید را در برنامه داریم. تولید واکسن‌های آبزیان یکی از این برنامه‌هاست و امیدواریم بتوانیم از ظرفیت‌های موجود برای پیشبرد آن استفاده کنیم. واکسن‌های مورد استفاده برای حیوانات خانگی نیز اکنون عمدتاً وارداتی هستند و تولید این محصولات را در برنامه کاری خود قرار داده‌ایم.

اجرای این برنامه‌ها به چه پیش‌نیازهایی وابسته است؟

تحقق همه این برنامه‌ها مشروط به آن است که بتوانیم حمایت و منابع مالی مناسبی را از مسیرهای مختلف جذب کنیم. مؤسسه رازی ابتدا به بازسازی زیرساخت‌ها و نوسازی دستگاه‌هایی نیاز دارد که قدمت زیادی پیدا کرده‌اند. درحال‌حاضر، این مهارت، تلاش و تجربه کارکنان مؤسسه است که باعث می‌شود محصولات با چنین کیفیتی تولید شوند. هرچه تجهیزات و ساختمان‌های ما فرسوده‌تر شوند، زحمت نیروهای فنی برای حفظ کیفیت تولید نیز بیشتر خواهد شد.

بنابراین، توسعه واکسن‌های جدید، افزایش سهم تولید واکسن‌های طیور و کاهش وابستگی کشور، در کنار تولید واکسن‌های آبزیان، در اولویت قرار دارد؛ اما برای تحقق آن‌ها به نوسازی و تأمین منابع مالی نیازمندیم.

برج فناوری و اکوسیستم واکسن چه جایگاهی در برنامه مدیریتی شما دارد؟

توجه به برج فناوری نشان می‌دهد که رئیس‌جمهور بر اهمیت موضوع واکسن اشراف دارد. اینکه ایشان یکی از افراد خبره مؤسسه رازی را مسئول پیگیری این برج کرده‌اند، بیانگر توجه ویژه رئیس‌جمهور به اهمیت واکسن و ضرورت ایجاد برج فناوری و اکوسیستم واکسن در کشور است.

با احتیاط می‌گویم که بیش از ۵۰ درصد ظرفیت این برج فناوری با مؤسسه رازی تعریف می‌شود؛ هرچند به اعتقاد من این سهم می‌تواند بسیار بیشتر باشد، زیرا مؤسسه رازی بزرگ‌ترین مرکز تولید واکسن در ایران است. ما با تمام توان به شکل‌گیری و پیشرفت این طرح کمک خواهیم کرد، خود را عضوی از این اکوسیستم می‌دانیم و برای آن اولویت بالایی قائل هستیم.

رابطه فعلی مؤسسه رازی و انستیتو پاستور ایران را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

متأسفانه در جریان جنگ تحمیلی اخیر، خسارت‌هایی به انستیتو پاستور وارد شد و فعالیت برخی از خطوط آن کاهش پیدا کرد. ما هر کمکی که بتوانیم، در اختیار انستیتو پاستور قرار خواهیم داد.

واکسن‌هایی که انستیتو پاستور تولید می‌کند، عمدتاً محصولاتی نیستند که در مؤسسه رازی تولید شوند. از این نظر، زمینه مناسبی برای همکاری و تکمیل ظرفیت‌های یکدیگر وجود دارد. انستیتو پاستور یکی از قدیمی‌ترین مجموعه‌های علمی کشور است و واکسن‌هایی که در حوزه انسانی تولید می‌کند، اهمیت زیادی دارند.

 برای اجرای پروژه‌های مشترک، تقسیم کار ملی و جلوگیری از موازی‌کاری میان مؤسسه رازی و انستیتو پاستور چه برنامه‌ای دارید؟

به نظر می‌رسد اگر اکوسیستم واکسن شکل بگیرد، وظایف مؤسسه رازی، انستیتو پاستور، بخش خصوصی و دیگر بازیگران عرصه واکسن به‌طور مشخص تعریف خواهد شد. در چنین ساختاری، همه مجموعه‌ها می‌توانند به یکدیگر کمک کنند و توانمندی‌هایشان را در کنار هم قرار دهند. ما نیز قطعاً به انستیتو پاستور و دیگر فعالان این حوزه کمک خواهیم کرد و از ظرفیت‌های متقابل بهره می‌بریم.

حدود چهار میلیارد دوز واکسن موردنیاز کشور است که تقریباً ۳.۷ میلیارد دوز آن را مؤسسه رازی تولید می‌کند و تولید مابقی بر عهده دیگر فعالان این حوزه است.

 شرکت‌های دانش‌بنیان در چه بخش‌هایی می‌توانند با مؤسسه رازی همکاری کنند؟

 برخی شرکت‌ها می‌توانند در ساخت تجهیزات موردنیاز تولید واکسن به ما کمک کنند. برای مثال، واردات فرمنتورها به دلیل مشکلات ارزی بسیار دشوار است؛ درحالی‌که این تجهیزات در گذشته در داخل کشور تولید شده‌اند و اکنون نیز توانایی ساخت آن‌ها وجود دارد.

شرکت‌های توانمند می‌توانند نیازهای تجهیزاتی ما را بررسی کنند و برای ساخت دستگاه‌های موردنیاز وارد عمل شوند. ما نیز آماده همکاری و حمایت از آنان هستیم. علاوه بر تجهیزات، برخی محصولات و مواد موردنیاز فرایند تولید واکسن نیز در فهرست نیازهای ما قرار دارند و اطلاعات آن‌ها در پایگاه‌های مؤسسه منتشر شده است. شرکت‌ها و متخصصان می‌توانند در تأمین و تولید این اقلام به ما کمک کنند.

حوزه واکسن عرصه بسیار مناسبی برای فعالیت شرکت‌ها و متخصصانی است که در فناوری محصولات پزشکی کار می‌کنند. این مجموعه‌ها می‌توانند با ورود به این حوزه، به شبکه واکسن‌سازی کشور کمک مؤثری داشته باشند.

در پایان، اگر نکته‌ای باقی مانده است، بفرمایید.

از شما و رسانه وزین «حکیم مهر» که موضوعات حوزه دامپزشکی را رصد می‌کند، تشکر می‌کنم. از همه متخصصانی که در حوزه واکسن دانش و تجربه دارند، دعوت می‌کنم به ما کمک کنند. امیدواریم با شکل‌گیری برج فناوری، محیط مناسبی فراهم شود تا شرکت‌های دانش‌بنیان بیشتری وارد این حوزه شوند و افرادی که توانایی انجام فعالیت‌های مختلف مرتبط با واکسن را دارند، بتوانند ظرفیت خود را به کار بگیرند.

ممنون از فرصتی که در اختیار ما قرار دادید."

کلیدواژه‌ها: موسسه رازی حسن مروتی رئیس واکسن تولید واکسن اکوسیستم واکسن تحقیقات واکسن توسعه واکسن دوز واکسن حوزه واکسن واکسن طیور واکسن آبزیان واکسن سرم

آخرین ویرایش ۱۳ شهریور ۱۴۰۵