نشست هم‌اندیشی «بایدها و نبایدهای هوشمندسازی آبیاری»

به گزارش روابط عمومی مؤسسه تحقیقات خاک و آب کشور، نشست هم‌اندیشی «بایدها و نبایدهای هوشمندسازی آبیاری» با هدف بررسی الزامات فنی، چالش‌های اجتماعی و موانع توسعه آبیاری هوشمند و با تأکید بر ضرورت انطباق فناوری با نیاز واقعی آب، خاک، گیاه و اقلیم، روز سه‌شنبه، دهم شهریورماه ۱۴۰۵، در سالن مدیریت این مؤسسه برگزار شد.

در این نشست، سینا بشارت استاد دانشگاه ارومیه، جواد امیدوار مدیرعامل شرکت مهندسین مشاور بهین سازه آبنیک و محمدرضا کوچه‌باغی مدیرعامل شرکت پالیز برق یار، دیدگاه‌ها و تجربیات خود را درباره ظرفیت‌ها، الزامات و چالش‌های هوشمندسازی آبیاری ارائه کردند.
در این نشست، الزامات فنی استقرار و راه‌اندازی سامانه‌های آبیاری هوشمند مورد بررسی قرار گرفت. بهره‌گیری از اینترنت اشیا، سنجش از دور، هوش مصنوعی و حسگرهای اندازه‌گیری در مزرعه از جمله فناوری‌هایی بود که در راستای پایش شرایط مزرعه و مدیریت دقیق‌تر آبیاری مورد توجه قرار گرفت. همچنین تأکید شد که طراحی و اجرای یک سامانه آبیاری هوشمند کارآمد، نیازمند نگاهی یکپارچه به مجموعه عوامل مؤثر بر تولید، از جمله آب، خاک، گیاه و شرایط اقلیمی است.
بخش دیگری از این نشست به ابعاد اجتماعی و اجرایی هوشمندسازی آبیاری اختصاص داشت. در این بخش، پذیرش فناوری از سوی کشاورزان، به‌ویژه خرده‌مالکان، نقش مروجان کشاورزی در تسهیل فرایند پذیرش و ضرورت اجرای مزارع پایلوت پیش از توسعه و تصمیم‌گیری در مقیاس ملی، مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.
حاضران با اشاره به تجربه‌های گذشته در زمینه توسعه آبیاری تحت فشار، بر ضرورت ارزیابی دقیق و مستند نتایج اجرای فناوری‌ها در شرایط واقعی مزرعه تأکید کردند و توجه به تجربه‌های گذشته و پرهیز از تکرار رویکردهای کم‌اثر را از الزامات موفقیت برنامه‌های هوشمندسازی دانستند.
در ادامه نشست، این موضوع مطرح شد که بخشی از کشاورزان، آبیاری هوشمند را بیش از آنکه ابزاری برای کاهش مصرف آب بدانند، به‌عنوان راهکاری برای تسهیل و افزایش رفاه در فرایند آبیاری تلقی می‌کنند؛ ازاین‌رو، شناخت نگاه و نیاز واقعی بهره‌برداران باید در سیاست‌گذاری، طراحی سامانه‌ها و برنامه‌های آموزشی و ترویجی مورد توجه قرار گیرد.
در جمع‌بندی این نشست تأکید شد که هوشمندسازی آبیاری صرفاً به معنای کاهش مصرف آب نیست؛ بلکه هدف اصلی آن، تصمیم‌گیری دقیق درباره زمان و مقدار مناسب آبیاری بر اساس نیاز واقعی گیاه و با در نظر گرفتن شرایط خاک، اقلیم و ویژگی‌های منطقه است.
بر این اساس، موفقیت در توسعه آبیاری هوشمند مستلزم تلفیق فناوری‌های نوین با دانش کشاورزی، شناخت شرایط مزرعه و مشارکت مؤثر کشاورزان است؛ رویکردی که می‌تواند زمینه را برای افزایش بهره‌وری مصرف آب، بهبود مدیریت مزرعه و توسعه کشاورزی پایدار فراهم کند.