حفاظت از خاک حاصلخیز، ضرورتی راهبردی برای امنیت غذایی کشور

روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی احمد بایبوردی در گفت‌وگو با روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی، با اشاره به محدود بودن منابع خاک حاصلخیز کشور، اظهار کرد: خاک‌های حاصلخیز و اراضی درجه یک و دو کشاورزی، سرمایه‌ای ارزشمند و عملاً تجدیدناپذیر هستند و از بین رفتن این سرمایه ملی می‌تواند ظرفیت تولید غذای کشور و نسل‌های آینده را با تهدید جدی مواجه کند.

وی افزود: مؤسسه تحقیقات خاک و آب کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) و بخش‌های تحقیقات خاک و آب در مراکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان‌ها طی سال‌های گذشته نقش مهمی در صیانت از اراضی مرغوب کشاورزی و جلوگیری از تغییر کاربری این اراضی داشته‌اند.

بایبوردی ادامه داد: بررسی‌های علمی، ارزیابی استعداد و کیفیت اراضی و ارائه نظرهای کارشناسی از سوی این مجموعه‌های تحقیقاتی، در موارد متعددی از تغییر کاربری اراضی ارزشمند کشاورزی جلوگیری کرده و مانع از آن شده است که هزاران هکتار از خاک‌های حاصلخیز کشور قربانی طرح‌های توسعه‌ای، صنعتی، تجاری و سایر تغییر کاربری‌های غیرضروری شود.

وی با بیان اینکه بسیاری از طرح‌های توسعه‌ای به دلیل برخورداری اراضی مرغوب کشاورزی از زیرساخت، دسترسی و شرایط مناسب، به سمت این اراضی هدایت می‌شوند، گفت: توسعه باید به گونه‌ای مدیریت شود که به قیمت از دست رفتن خاک‌های حاصلخیز و سرمایه‌های طبیعی کشور تمام نشود؛ چراکه خسارت ناشی از نابودی این منابع به سادگی و حتی با صرف منابع مالی قابل جبران نیست.

رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی با اشاره به اهمیت راهبردی خاک، اظهار کرد:  آب را در شرایطی می‌توان انتقال داد یا حتی وارد کرد، اما خاک حاصلخیزی که از بین برود، قابل واردات و جایگزینی نیست.

وی خاطرنشان کرد: تشکیل چند سانتی‌متر خاک حاصلخیز، حاصل فرآیندی بسیار طولانی است و از دست رفتن این لایه ارزشمند می‌تواند توان تولید و ظرفیت تأمین غذای نسل‌های آینده را برای سال‌ها و حتی به صورت دائمی کاهش دهد.

بایبوردی با تأکید بر اینکه فعالیت مؤسسه تحقیقات خاک و آب و مجموعه سازمان تات صرفاً یک فعالیت پژوهشی و کارشناسی نیست، افزود: این مجموعه‌ها در واقع یکی از پشتوانه‌های علمی کشور برای صیانت از اراضی کشاورزی، حفظ امنیت غذایی و حفاظت از سرمایه‌های بین‌نسلی محسوب می‌شوند.

وی از مجلس شورای اسلامی، سازمان برنامه و بودجه، سازمان بازرسی کل کشور و سایر دستگاه‌های سیاست‌گذار و نظارتی خواست با توجه به اهمیت این مأموریت ملی، حمایت جدی‌تری از ظرفیت‌های علمی و کارشناسی مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تات و بخش‌های تحقیقات خاک و آب در استان‌ها داشته باشند.

رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی بر ضرورت تقویت اعتبارات، نیروی انسانی متخصص و جایگاه قانونی این مجموعه‌ها تأکید کرد و گفت: حفاظت از خاک صرفاً حفاظت از یک قطعه زمین نیست، بلکه به معنای حفاظت از امنیت غذایی، استقلال تولید و حق نسل‌های آینده ایران است.