جهش ۲۰.۶ درصدی عملکرد گندم با مهندسی آرایش کاشت و آبیاری تیپ

به گزارش روابط عمومی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، بهاره جمشیدی در این گردهمایی با تبیین بازنگری در راهبردهای پژوهشی مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی اظهار کرد: از سال گذشته بازطراحی برنامه‌های تحقیقاتی بر پایه رویکرد مسئله‌محوری و پاسخ به نیازهای عینی بخش اجرا در دستور کار قرار گرفت. در این راستا، با استعلام از معاونت‌های اجرایی وزارتخانه و مؤسسات مادری همچون مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، اولویت‌های پژوهشی بازنگری شد که حاصل آن اجرای پنج پروژه مشترک پژوهشی و چندین طرح تحقیقی-ترویجی از سال ۱۴۰۴ تاکنون با مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر بوده است.

تلفیق آرایش کاشت و آبیاری قطره‌ای؛ افزایش بهره‌وری و کنترل علف‌های هرز 
معاون مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی با تشریح نتایج شاخص‌ترین پروژه‌های به‌زراعی و مهندسی آب گفت: بررسی اثر توأم آرایش کاشت و سامانه‌های آبیاری نشان داد که پیاده‌سازی آرایش کاشت سه خط گندم روی پشته‌های بلند و عریض همراه با سامانه آبیاری قطره‌ای نواری (تیپ)، عملکرد گندم را ۲۰.۶ درصد افزایش داده و بهره‌وری مصرف آب را به میزان ۱.۳۶ کیلوگرم بر مترمکعب ارتقا بخشیده است؛ دستاوردی که همزمان مدیریت و کاهش تراکم علف‌های هرز را نیز در پی داشته است.

ارزیابی بهره‌وری آب در لاین‌های امیدبخش گندم نان و دوروم
جمشیدی ارزیابی شاخص‌های بهره‌وری آب در ارقام و لاین‌های در دست معرفی را نقطه عطف همکاری دو مؤسسه دانست و افزود: یکی از محوری‌ترین اقدامات مشترک با مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، بررسی جامع بهره‌وری مصرف آب و صفات فیزیولوژیک در ارقام و لاین‌های امیدبخش گندم نان و دوروم است؛ چرا که سنجش دقیق این مؤلفه‌ها نقشی بنیادین در گزینش و معرفی ارقام پرپتانسیل و متحمل به تنش‌های کم‌آبی ایفا می‌کند. همچنین در همین راستا، پیشنهاد تدوین شیوه‌نامه ملی سنجش بهره‌وری آب در تمامی پروژه‌های تحقیقاتی به سازمان تات ارائه شده که با موافقت سازمان، فرآیند تدوین آن آغاز شده است.

وی با اشاره به نتایج تحقیقات در استان‌های مختلف تصریح کرد: در خراسان رضوی برای جلوگیری از مصرف بی‌رویه آب در آبیاری‌های اول و دوم گندم، الگوی آبیاری قطره‌ای پالسی تدوین شد؛ به‌طوری‌که در صورت هدف‌گذاری برای حفظ حداکثر عملکرد، مصرف ۱۵۰۰ مترمکعب در هکتار و در شرایط محدودیت منابع آبی، مصرف ۸۵۰ مترمکعب در هکتار در قالب سه پالس توصیه می‌شود. همچنین در همدان، مقایسه میدانی آبیاری تیپ با بارانی، کاهش محسوس آب مصرفی را عیان ساخت و در آذربایجان شرقی نیز با مطالعات آینده‌پژوهی، مناسب‌ترین تاریخ‌های کاشت گندم و جو به عنوان راهکار سازگاری با تغییر اقلیم تعیین شد.

امنیت غذایی، شناسایی نقاط بحرانی ضایعات و پدافند غیرعامل در صنایع تبدیلی 
معاون پژوهش و فناوری مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی در خصوص حوزه صنایع غذایی و کاهش ضایعات اظهار داشت: «نقاط بحرانی بیشترین تلفات گندم از مرحله پس از برداشت تا تولید آرد و نان در استان‌های منتخب شناسایی شده است. در خوزستان (صفی‌آباد دزفول) راهکارهای ارتقای کیفیت آرد و نان‌های لواش و تافتون ارائه شد و در حوزه صنایع تبدیلی نیز موفق به دستیابی به دانش فنی تولید نان‌های مسطح و نیمه‌حجیم با ماندگاری بیش از یک ماه برای شرایط بحرانی (سیل و زلزله)، مصارف دفاعی و راهپیمایی اربعین شده‌ایم.

جمشیدی در پایان، ارزیابی کیفیت آرد ارقام رایج گندم کشور برای پخت نان‌های بربری، سنگک و لواش، بررسی اثر سن‌زدگی ارقام جدید بر کیفیت نان، و تدوین توصیه‌های سیاستی برای مراجع تصمیم‌گیر (نظیر چالش گندم‌های گم‌شده ناشی از ناترازی‌ها) را از دیگر اقدامات این مؤسسه دانست و گفت: مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی همچنین آمادگی کامل خود را برای توسعه همکاری‌های مشترک در حوزه هوشمندسازی، طراحی و پیاده‌سازی سامانه‌های هوشمند تصمیم‌یار، تولید داده‌های باکیفیت و بهره‌برداری از ظرفیت کلان‌داده‌ها (Big Data) در بخش کشاورزی اعلام می‌دارد.