از ظرفیتهای تات تا بازار الجزایر؛ گام تازه ایران برای توسعه همکاریهای کشاورزی
به گزارش روابط عمومی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مسعود صابریزاده، کارشناس سفارت جمهوری اسلامی ایران در الجزایر، در حاشیه بازدید جمعی از رایزنان اقتصادی وزارت امور خارجه از برخی از مؤسسات سازمان تات، درباره ظرفیتهای همکاری مشترک ایران با کشورهای مختلف در حوزه کشاورزی، امنیت غذایی و فناوریهای نوین سخن گفت.
سؤال: با توجه به بازدید امروز رایزنان اقتصادی از مؤسسات و مراکز سازمان تات، ارزیابی شما از ظرفیتهای مشاهدهشده چیست؟
صابریزاده: آنچه امروز مشاهده شد، مجموعهای از ظرفیتهای علمی، تحقیقاتی و فناورانه است که میتواند بسیار فراتر از یک بازدید و آشنایی اولیه، به همکاریهای عملیاتی با کشورهای مختلف منجر شود. سازمان تات از ظرفیت قابل توجهی در حوزه پژوهشهای کشاورزی، تولید فناوری، توسعه محصولات و ارائه خدمات تخصصی برخوردار است و معرفی این توانمندیها به رایزنان اقتصادی میتواند حلقه ارتباطی میان ظرفیتهای علمی کشور و بازارهای خارجی را تقویت کند.
به اعتقاد من، شناخت مستقیم این دستاوردها برای رایزنان اهمیت زیادی دارد؛ زیرا پس از بازگشت به کشورهای محل مأموریت خود، میتوانند ظرفیتهای واقعی ایران را در اختیار بخش دولتی، مراکز تحقیقاتی، دانشگاهها و بخش خصوصی آن کشورها قرار دهند.
سؤال: این آشنایی چگونه میتواند به همکاری مشترک با کشورهای دیگر منجر شود؟
صابریزاده: یکی از مهمترین محورهایی که میتوان دنبال کرد، تعریف پروژههای مشترک میان سازمان تات و مراکز تحقیقاتی و دانشگاههای کشورهای هدف است. تقریباً همه کشورها با چالشهایی در حوزه کشاورزی، منابع آب، امنیت غذایی، سلامت دام و طیور و تغییرات اقلیمی مواجه هستند و این مسائل میتواند نقطه اتصال همکاریهای علمی باشد.
میتوان ابتدا نیازهای هر کشور را شناسایی کرد و سپس بر اساس ظرفیتهای علمی و فناورانه سازمان تات، پروژههای مشترک و مسئلهمحور تعریف کرد. این مدل همکاری میتواند از تبادل دانش و تجربه آغاز شود و به اجرای طرحهای مشترک تحقیقاتی، انتقال فناوری و حتی سرمایهگذاری مشترک برسد.
سؤال: آیا ظرفیتهای تات میتواند به توسعه صادرات محصولات و فناوریهای کشاورزی نیز کمک کند؟
صابریزاده: قطعاً. یکی از مأموریتهای مهم رایزنان اقتصادی، شناسایی بازارهای جدید برای ظرفیتهای کشور است. امروز در سازمان تات با فناوریها و دستاوردهایی مواجه شدیم که قابلیت معرفی به بازارهای خارجی را دارند.
در کنار محصولات کشاورزی، موضوع مهمتر، صادرات دانش، فناوری و خدمات فنی و مهندسی است. اگر این ظرفیتها بهدرستی معرفی و بازار هدف آنها شناسایی شود، شرکتهای ایرانی میتوانند در کشورهای مختلف حضور پیدا کنند و خدمات و فناوریهای تخصصی خود را ارائه دهند.
سؤال: در مورد الجزایر، چه ظرفیتهایی برای همکاری با ایران وجود دارد؟
صابریزاده: الجزایر با وجود وسعت زیاد مناطق بیابانی، از ظرفیتهایی مانند اراضی قابل کشت و منابع آب زیرزمینی برخوردار است و در برخی مناطق میتوان از فناوری، دانش و خدمات فنی و مهندسی ایران استفاده کرد. در حوزه کشت فراسرزمینی نیز ظرفیتهایی وجود دارد که نیازمند مطالعه و بررسی دقیق است.
از سوی دیگر، در حوزه فرآوری و ایجاد ارزش افزوده محصولات کشاورزی نیز فرصتهای قابل توجهی وجود دارد. برای مثال در زمینه خشککردن و فرآوری میوهها، ایران تجربه و دانش مناسبی دارد که میتواند در قالب همکاریهای فناورانه مورد استفاده قرار گیرد.
سؤال: چه محصولاتی از ایران ظرفیت حضور بیشتری در بازار الجزایر دارند؟
صابریزاده: محصولاتی مانند زعفران، کشمش، پسته، بادام و گردو از جمله ظرفیتهای مهم ایران هستند. برخی از این محصولات هماکنون در بازار الجزایر شناخته شدهاند و تقاضا برای آنها وجود دارد.
برای نمونه، کشمش سبز ایران در بازار این کشور شناخته شده و زعفران نیز محصولی با ارزش و تقاضای بالا است. در محصولاتی مانند بادام و گردو نیز با توجه به واردات الجزایر از کشورهای مختلف، امکان بررسی و توسعه حضور محصولات ایرانی وجود دارد.
البته برای موفقیت در این مسیر باید علاوه بر شناسایی بازار، موضوعاتی مانند استاندارد، کیفیت، بستهبندی، قیمت رقابتی و شبکه توزیع نیز مورد توجه قرار گیرد.
سؤال: نقش رایزنان اقتصادی در معرفی دستاوردهای سازمان تات را چگونه ارزیابی میکنید؟
صابریزاده: رایزنان اقتصادی میتوانند حلقه اتصال میان ظرفیتهای داخلی و فرصتهای خارجی باشند. وقتی رایزن اقتصادی شناخت دقیقی از توانمندیهای علمی و فناورانه کشور داشته باشد، میتواند در کشور محل مأموریت خود، طرف مناسب برای همکاری را پیدا کند.
بنابراین، چنین بازدیدهایی صرفاً یک برنامه تشریفاتی نیست؛ بلکه میتواند مبنای شکلگیری ارتباط میان سازمان تات و مراکز تحقیقاتی، دانشگاهها، شرکتها و سرمایهگذاران خارجی باشد.
سؤال: مهمترین دستاورد این بازدید را چه میدانید؟
صابریزاده: مهمترین دستاورد، شناخت نزدیک و واقعی از ظرفیتهای سازمان تات بود. بسیاری از ظرفیتهایی که امروز مشاهده شد، میتواند برای کشورهای دیگر نیز قابل استفاده باشد.
اکنون میتوان بر اساس این شناخت، چند محور مشخص را دنبال کرد؛ از جمله شناسایی مراکز تحقیقاتی متناظر در کشورهای مختلف، تعریف پروژههای مشترک، معرفی فناوریها و محصولات دانشبنیان، شناسایی بازارهای صادراتی و ایجاد ارتباط میان شرکتهای ایرانی و مجموعههای خارجی.
اگر این مسیر بهصورت هدفمند ادامه پیدا کند، بازدید امروز میتواند نقطه آغاز همکاریهایی باشد که خروجی آن انتقال دانش و فناوری، توسعه صادرات، حضور شرکتهای ایرانی در بازارهای خارجی و تقویت همکاریهای علمی بینالمللی در حوزه کشاورزی خواهد بود.
