سیاستگذاری واکسن پس از کرونا؛ حرکت از واکنش به پیشنگری
به گزارش روابطعمومی موسسه رازی، کیهان آزادمنش در چهارمین نشست از سلسلهنشستهای «اکوسیستم واکسن کشور» با اشاره به تجربه جهانی تولید و مصرف واکسن در دوران کرونا اظهار کرد: همهگیری کووید۱۹ موجب تغییرات مهمی در مسیر توسعه واکسن شد و استفاده از پلتفرمهای مختلف از جمله آرانای پیامرسان، ناقل ویروسی، ویروس غیرفعال و پروتئین نوترکیب، تجربههای ارزشمندی برای آینده ایجاد کرد.
وی با بیان اینکه تولید واکسن کووید۱۹ در مدت زمانی بسیار کوتاه، یک جهش قابل توجه در روند توسعه واکسن محسوب میشود، افزود: یکی از مهمترین درسهای این دوره، ضرورت آمادهسازی فناوریها و پلتفرمهای واکسن پیش از وقوع همهگیری است تا در زمان شناسایی یک عامل بیماریزا، امکان واکنش سریعتر وجود داشته باشد.
آزادمنش ادامه داد: در همین راستا، رویکرد جهانی از تولید واکسن برای یک عامل بیماریزا به سمت توسعه واکسنها و پلتفرمهایی برای خانوادههای مختلف عوامل بیماریزا در حال تغییر است و هدفگذاریهایی برای کاهش زمان تولید واکسن از چندین سال به حدود ۱۰۰ روز در حال پیگیری است.
وی همچنین چالشهای تولید و تأمین واکسن در مقیاس جهانی را از دیگر درسآموختههای کرونا دانست و گفت: کمبود مواد اولیه، محدودیت ظرفیت تولید، مشکلات زنجیره سرد و محدودیتهای صادراتی، از جمله چالشهایی بود که در دوران همهگیری خود را نشان داد و اهمیت تنوعبخشی به زنجیره تأمین و جلوگیری از وابستگی به یک منبع خاص را آشکار کرد.
استاد انستیتو پاستور ایران با اشاره به تجربه کشورهایی مانند هند در تأمین و تولید واکسن، بر اهمیت پراکندهسازی زنجیره تولید و توسعه همکاریهای فناورانه تأکید کرد و افزود: انتقال فناوری، ایجاد ظرفیت تولید در مناطق مختلف و همکاری میان کشورها میتواند تابآوری نظام تأمین واکسن را در همهگیریهای آینده افزایش دهد.
آزادمنش با اشاره به تجربه واکسیناسیون گسترده در دوران کرونا، اظهار کرد: واکسن تنها بخشی از اکوسیستم مقابله با همهگیری است و هزینههای توزیع، تزریق، زیرساختهای واکسیناسیون، زنجیره سرد، نظام داده و پذیرش اجتماعی نیز نقش مهمی در موفقیت برنامههای واکسیناسیون دارند.
وی همچنین نابرابری در دسترسی کشورها به واکسن را از چالشهای مهم دوران کرونا دانست و گفت: تجربه همهگیری نشان داد که پیشخرید واکسن توسط کشورهای پردرآمد و وابستگی برنامههای جهانی به تعداد محدودی از تولیدکنندگان، میتواند توزیع عادلانه واکسن را با مشکل مواجه کند.
آزادمنش در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به شکلگیری سازوکارهای بینالمللی جدید پس از کرونا، بر اهمیت تعیین سازوکارهای عادلانه برای اشتراکگذاری عوامل بیماریزا، دادهها، فناوری و منافع حاصل از توسعه واکسن تأکید کرد و افزود: مباحث مربوط به مالکیت فکری، دسترسی عادلانه به واکسن و تقسیم منافع، از موضوعات مهمی است که در سیاستگذاریهای آینده باید مورد توجه قرار گیرد.
وی در جمعبندی سخنان خود، یکی از مهمترین درسهای دوران کرونا را ضرورت تنوعبخشی در سیاستگذاری واکسن دانست و خاطرنشان کرد: در مواجهه با بیماریهای نوپدید، نباید همه ظرفیتها و سرمایهگذاریها به یک پلتفرم، یک کشور یا یک مسیر تأمین محدود شود؛ بلکه توسعه همزمان چند فناوری و ایجاد ظرفیتهای متنوع، بخشی از آمادگی برای مواجهه با بحرانهای آینده است.
استاد انستیتو پاستور ایران در پایان تأکید کرد: تجربه کرونا نشان داد که واکسن بهتنهایی پایاندهنده یک همهگیری نیست و استمرار اقدامات پیشگیرانه، نظام مراقبت، تشخیص، درمان و رعایت سایر مداخلات بهداشتی در کنار واکسیناسیون، برای کاهش پیامدهای همهگیری ضروری است.
